سلامت روان از حاشیه به متن توسعه پایدار باید بیاید
استاد روانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی گفت: از هفته سلامت روان باید به عنوان فرصتی برای تاکید بر اهمیت دسترسی به خدمات روانی در بحرانها استفاده شود و سلامت روان زیربنای تابآوری و توسعه پایدار جامعه است.
استاد روانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی و رئیس انجمن روانشناسی تربیتی ایران فریبرز درتاج در گفتوگو با خبرنگار گروه حوزه و دانشگاه خبرگزاری فارس، هفته سلامت روان را فرصتی برای بازاندیشی در اهمیت سلامت روان به عنوان زیربنای توسعه پایدار و تابآوری ملی دانست.وی با اشاره به شعار امسال هفته سلامت روان با عنوان «دسترسی به خدمات سلامت روان در بحرانها» گفت: در جهانی که با بحرانهای پیچیده و پیدرپی روبهروست، این شعار بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. درتاج به راهکارهای نهادهای معتبر بینالمللی همچون سازمان جهانی بهداشت (WHO)، فدراسیون جهانی سلامت روان (WFMH) و صندوق کودکان ملل متحد (یونیسف) اشاره کرد و گفت: این نهادها بر گذر از رویکرد واکنشی به سوی تابآوری تأکید دارند.وی افزود: نخستین گام، ادغام خدمات سلامت روان در نظام مراقبتهای اولیه بهداشتی و پاسخهای اضطراری است؛ بهویژه از طریق آموزش کارکنان بهداشت عمومی برای ارائه مداخلات روانی-اجتماعی اولیه یا کمکهای اولیه روانشناختی (Psychological First Aid).است.به گفته درتاج، مقیاسگذاری مداخلات مبتنی بر شواهد، از جمله برنامههایی نظیر مداخله برای کاهش استرس ناشی از مشکلات شدید Self-Help Plus یا SH+ که توسط سازمان جهانی بهداشت طراحی شده، میتواند نقش مهمی در حمایت از گروههای آسیبپذیر در شرایط بحرانی ایفا کند.
وی سرمایهگذاری در سلامت روان را یکی دیگر از ضرورتها دانست و تصریح کرد: افزایش بودجه ملی و بینالمللی در این حوزه نباید بهعنوان هزینه تلقی شود، بلکه باید آن را سرمایهگذاری در سرمایه انسانی و توسعه پایدار دانست.رئیس انجمن روانشناسی تربیتی ایران همچنین بر توانمندسازی جامعه و مشارکت افراد دارای تجربه زیسته (Lived Experience) تأکید کرد و گفت: استفاده از شبکههای محلی و افرادی که خود بحران را پشت سر گذاشتهاند، میتواند به کاهش انگ و افزایش همیاری اجتماعی کمک کند.وی به نقش فناوری نیز اشاره کرد و افزود: بهکارگیری مسئولانه پلتفرمهای دیجیتال معتبر، بهویژه در مناطق دورافتاده و دوران قرنطینه، میتواند دسترسی به خدمات سلامت روان را گسترش دهد.درتاج خاطرنشان کرد: هفته سلامت روان یادآور این حقیقت است که در جهان بههمپیوسته امروز، بحران در هر نقطهای از جهان، سلامت روان همه را تحت تأثیر قرار میدهد. دسترسی به مراقبتهای روانشناختی در بحرانها یک امتیاز نیست، بلکه حقی بنیادین و سنگبنای جامعهای تابآور است.این استاد دانشگاه تاکید کرد: اگر سلامت روان شهروندان در زمان بحران نادیده گرفته شود، بازسازی اجتماعی ممکن نخواهد بود. تابآوری روانی سوختی است که مردم را قادر میسازد نهتنها بر مصائب غلبه کنند، بلکه قویتر از قبل به زندگی بازگردند.
به گفته این استاد دانشگاه، تحقق این آرمان مستلزم تغییر نگرش از واکنش صرف به سرمایهگذاری هوشمندانه بر تابآوری است. این امر نیازمند ادغام کامل خدمات سلامت روان در تمامی سطوح، از مراقبتهای اولیه تا برنامهریزی برای شرایط اضطراری است.وی افزود: تخصیص بودجههای کافی، تربیت نیروی انسانی متخصص و استفاده مسئولانه از فناوری از جمله الزامات این مسیر است. همانگونه که سازمان جهانی بهداشت هشدار داده، سلامت روان نباید در حاشیه اولویتهای سلامت جهانی قرار گیرد، بلکه باید نقشی محوری در تحقق پوشش همگانی سلامت و اهداف توسعه پایدار داشته باشد.درتاج در پایان تأکید کرد: هفته سلامت روان باید فراتر از یک یادآوری سالانه عمل کند و به فراخوانی برای اقدام جمعی تبدیل شود؛ اقدامی برای از بین بردن انگ، افزایش آگاهی و ساختن نظامی عادلانه که در آن مراقبت از روان هر فرد، در هر شرایطی، یک اولویت همگانی و یک وظیفه اخلاقی غیرقابل انکار باشد.پایان پیام/#دانشگاه#فریبرز_درتاج #سلامت #سلامت_روان #استاد_دانشگاه_علامه 03:04 - 23 مهر 1404