این حرف شما درست ولی نیاز مبرم به فناوری بروز دنیا بخصوص نیروی هوایی دتریم
فناوریهای بومی در جنگ تحمیلی اخیر ورق را برگرداند
به گفته رئیس دانشگاه تربیت مدرس، در دفاع مقدس ۱۲ روزه اخیر دیدیم که فناوری بومی چطور توانست ورق را برگرداند. این افتخار، محصول کار همان دانشمندان و پژوهشگرانی است که در آزمایشگاههای داخلی، با بودجههای اندک، اما با انگیزه ملی کار میکنند.
گرووه حوزه و دانشگاه خبرگزاری فارس: مقام معظم رهبری طی سالهای اخیر در بیانات مختلف خود، بارها بر ضرورت شتاب علمی و حرکت پرشتاب در مسیر پیشرفت فناوری تأکید کردهاند. این تأکید، بهویژه در پیامهای راهبردی هفتگانه ایشان، بهعنوان یکی از پایههای اساسی رشد کشور مطرح شده است. در این مسیر، نقش دانشگاهها، استادان، پژوهشگران و نخبگان علمی کشور، نقشی کلیدی و بیبدیل است.در همین زمینه در گفت وگویی با رئیس دانشگاه تربیت مدرس یوسف حجت ابعاد مختلف این موضوع از منظر دانشگاهی، پژوهشی و راهبردی از چالشهای معیشتی اساتید گرفته تا ظرفیتهای بالفعل علمی کشور و نقش نخبگان در عرصههای راهبردی همچون جنگ ۱۲ روزه اخیر مورد بررسی قرار گرفته است.وی میگوید: اساتید ما با حداقل امکانات، دستاوردهایی رقم میزنند که در تراز جهانی است. اما انتظار جهش علمی بدون حمایت معیشتی و زیرساختی از نخبگان، واقعبینانه نیست.حجت معتقد است: در همین دفاع مقدس ۱۲ روزه اخیر دیدیم که فناوری بومی چطور توانست ورق را برگرداند. این افتخار، محصول کار همان دانشمندان و پژوهشگرانی است که در آزمایشگاههای داخلی، با بودجههای اندک، اما با انگیزه ملی کار میکنند.به گفته وی، اگر توجه به دانشگاهها در تخصیص منابع ملی جدی گرفته شود، ایران توان رقابت کامل علمی با قدرتهای جهانی را دارد؛ چرا که امروز ساختارهای صنعتی، دفاعی، بهداشتی و حتی سیاسی کشور، بهطور مستقیم از خروجیهای دانشگاهی تغذیه میشوند.
نخبگان وظیفهای دوگانه دارند؛ هم باید جهش علمی رقم بزنند و هم نیازهایشان دیده شودفارس: آقای دکتر، رهبر انقلاب همواره تأکید ویژهای بر شتاب علمی داشتهاند. به نظر شما نخبگان دانشگاهی چه نقشی در تحقق این هدف دارند؟حجت: بدون تردید نخبگان ما در این مسیر نقش کلیدی دارند، اما نقش آنها یکسویه نیست. برای جهش علمی، باید هم از نخبگان انتظار کار بزرگ داشت و هم شرایط لازم را برای آنها فراهم کرد. دانشگاه تربیت مدرس، بهعنوان یک نهاد تخصصی تحصیلات تکمیلی، نماد ظرفیتهای علمی کشور است.امروز در بسیاری از دانشگاههای ما، از جمله دانشگاه تربیت مدرس، علیرغم محدودیتهای جدی در منابع مالی و پژوهشی، اساتید سالانه بهطور میانگین سه مقاله بینالمللی منتشر میکنند. این آمار نشان از توانمندی بالای علمی دارد، اما از سوی دیگر، اعتبارات پژوهشی بسیار پایین است، تجهیزات آزمایشگاهی سالهاست بهروز نشدهاند و حقوق اساتید جوان حتی پاسخگوی اجاره مسکنشان هم نیست.مقایسه سادهای با کشورهای همسایه نشان میدهد که اساتید ما یکدهم حقوق همتایان خود در سایر کشورها را دریافت میکنند. با این حال، بسیاری از اساتید فقط بهخاطر علاقه به وطن ماندهاند و ایستادگی میکنند. این فشار اما نباید نادیده گرفته شود.
نمیتوان فقط با تکیه بر وطندوستی نخبگان را نگه داشتفارس: با توجه به این فشارها، چقدر باید نگران مهاجرت نخبگان بود؟حجت: این واقعیتی تلخ اما غیرقابل انکار است. ما نمیتوانیم انتظار داشته باشیم اساتید و نخبگان فقط با انگیزه ملی و بدون بهرهمندی از حداقل مزایای زندگی انسانی به کارشان ادامه دهند.در کشورهای توسعهیافته، امکانات رفاهی، حقوق و زیرساختهای پژوهشی فراهم است، اما اینجا بسیاری از پژوهشگران با عشق به ایران کار میکنند، در حالیکه فشار اقتصادی روی آنها بسیار سنگین است. اگر شرایطی فراهم شود که نخبگان ماندگار شوند یا حتی آنها که رفتهاند بازگردند، میتوانیم به افقهای بلندی دست پیدا کنیم.ما میتوانیم؛ اگر به دانشگاهها بها داده شودفارس: آیا ظرفیت علمی کشور توان تحقق چشماندازهای مورد نظر رهبر انقلاب را دارد؟حجت: قطعاً دارد. من اعتقاد دارم که اگر سیاستگذاریها بهدرستی انجام شود و به دانشگاهها توجه واقعی شود، ایران میتواند در تراز علمی جهانی بدرخشد.من تجربه حضور در دانشگاههای معتبر دنیا را داشتهام و از نزدیک دیدهام که دانشجویان ایرانی، از نظر هوش، انگیزه و مسئولیتپذیری، در زمره بهترینهای جهان هستند. با حداقل امکانات در ایران، دستاوردهایی کسب میشود که قابل رقابت با دانشگاههای تراز اول دنیاست. فقط نیاز به تأمین زیرساختها، بهروزرسانی تجهیزات و افزایش حمایتهای مالی داریم.
فارس: نقش علم و نخبگان دانشگاهی را در جنگ 12 روزه اخیر چگونه ارزیابی می کنید؟حجت: در جنگ اخیر که یک جنگ کلاسیک با سرباز و تانک نبود بلکه جنگی فناورانه و هوشمند بود جمهوری اسلامی ایران به واسطه تکنولوژی بومی، عملکردی افتخارآفرین داشت. کاری که باید انجام میشد، نه با نیروی خارجی، بلکه با دست همین فرزندان این سرزمین انجام شد. این دستاوردها نتیجه تلاش نخبگانی است که در دانشگاهها، با حداقل امکانات اما با روحیهای جهادی فعالیت میکنند.اگر از این نخبگان حمایت شود و زیرساختهای آزمایشگاهی و پژوهشی بهروز شود، بدون تردید ایران توان رقابت با کشورهای توسعهیافته را دارد.نیازمند بازنگری در اولویتهای تخصیص منابع هستیمفارس: چه راهکار عملی برای ارتقاء وضعیت دانشگاهها پیشنهاد میکنید؟حجت: مهمترین مسأله، بازنگری در تخصیص منابع است. امروز میلیاردها تومان یارانه به انرژی، آب و اقلام مصرفی اختصاص داده میشود، در حالیکه کل بودجه پژوهشی دانشگاهها بسیار ناچیز است.بهعنوان مثال، کل بودجه پژوهشی دانشگاه ما در سال جاری بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیارد تومان در نظر گرفته شده، که البته تحقق کامل آن بعید است. خرید یک دستگاه آزمایشگاهی چند میلیارد تومان هزینه دارد و هر دانشجوی ارشد یا دکتری ممکن است برای پایاننامه خود به ۱۰ تا چند صد میلیون تومان منابع نیاز داشته باشد. این ارقام، با بودجه فعلی همخوانی ندارد.
دانشگاهها، ستون فقرات اداره کشورند فارس: برخی نگاهها عملکرد دانشگاهها را زیر سوال میبرند، نظر شما چیست؟حجت: این نگاه، بسیار سطحی و غلط است. امروز تمام صنایع کشور، از فولاد تا خودرو، از پزشکی تا سیاست، با خروجی دانشگاهها اداره میشود.ما اساتید و دانشآموختگانی داریم که در خط مقدم پیشرفت کشور هستند. اگر دانشگاه نبود، هیچکدام از این صنایع، خدمات یا سازمانها قابل اداره نبودند. دانشگاه ستون فقرات اداره کشور است و باید به آن نگاه ویژهای داشت.برنامههای دانشگاه تربیت مدرس برای سال تحصیلی جدیدفارس: چه برنامههایی برای سال تحصیلی جدید در نظر گرفتهاید؟حجت: دانشگاه تربیت مدرس یک دانشگاه تحصیلات تکمیلی است که در بسیاری از رتبهبندیها، در کنار دانشگاه تهران جزو دو دانشگاه برتر وزارت علوم محسوب میشود.تمام تلاش ما این است که مرجعیت علمی دانشگاه را حفظ و ارتقا دهیم. در سال جاری، با وجود محدودیتها، بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیارد تومان برای توسعه آزمایشگاهها هزینه کردهایم.علاوه بر این، بودجه پژوهشی مصوب ما حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیارد تومان است، هرچند رقم محققشده بهمراتب پایینتر است. با این حال، در همین شرایط هم تلاش میکنیم امکانات آموزشی، پژوهشی و رفاهی را برای دانشجویان و اساتید بهبود دهیم.
توسعه انرژیهای نو؛ گامی برای ایفای مسئولیت اجتماعی دانشگاهفارس: در حوزه مسئولیت اجتماعی چه اقداماتی انجام دادهاید؟حجت: از ابتدای سال جاری، تمام سقفهای پردیس دانشگاه را به پنلهای خورشیدی مجهز کردیم. اکنون در مرحله اتصال این پنلها به شبکه برق هستیم. هدف ما این است که حدود یکسوم برق مصرفی دانشگاه از طریق انرژی خورشیدی تأمین شود. این اقدام در کنار صرفهجویی اقتصادی، گامی در راستای مسئولیت اجتماعی دانشگاه نیز هست.فقط تأکید میکنم که آینده کشور وابسته به دانشگاههاست. باید نگاه استراتژیک به دانشگاه داشت و از آن حمایت کرد. اگر دانشگاهها تقویت شوند، مسیر شتاب علمی کشور بهدرستی طی خواهد شد.
08:39 - 26 مرداد 1404
4 بازنشر
54٫5k بازدید