کارهای بنیادی در دانشگاهها انجام میشود که نتیجه ای سودمند برای مردم است و دانشگاه بدون تجهیزات سنگ و اجری است که خروجی موفقی ندارد و دانشگاه با ابزار تولید علم خروجی دارد و در راستای خدمت بمردم و جهان بشریست. ایران از دوران ایمه هدی (ع) تولید کننده علم نافع بوده است بمانند کشفیات در شیمی، پزشکی و...
گفتوگوی تفصیلی| به نابغه بودن اعتقادی ندارم
استاد ممتاز دانشگاه تهران به نابغه بودن اعتقادی ندارد و نبوغ را نتیجه 70 درصد اراده، 29 درصد تلاش و پشتکار و شاید هم یک درصد استعداد و شانس و استفاده از فرصتها، میداند.
به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری فارس، مقام معظم رهبری از دانشگاه تهران به عنوان دانشگاه مادر و نماد آموزش عالی ایران یاد کردهاند و در دیدار با دانشگاهیان در 13 بهمن 1388 فرمودند: «در واقع باید گفت دانشگاه تهران، دانشگاه ایران است و همیشه الهامبخش و پیشرو بوده و بیش از این هم انشاءاللَّه باید باشد.» لذا بر اساس این تاریخچه ارزشمند نمادهای آموزش عالی در ایران و نقشآفرینی دانشگاه تهران به عنوان نماد آموزش عالی ایران در دوره کنونی که از تکامل تاریخی جندی شاپور، نظامیه، ربع رشیدی و دارالفنون شکل گرفته و میراثدار این تاریخ کهن است و بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، آیین بزرگداشت 1757 سال سنت آموزش عالی در ایران همزمان با نودمین سالگرد تاسیس دانشگاه تهران «نماد آموزش عالی ایران» در خرداد ماه 1403 افتتاح و در طول این سال دنبال میشود تا از طریق این رویدادها، ضمن معرفی پیشینه فرهنگی و علمی تمدن ایرانی- اسلامی به جهانیان، به تبیین نقش دانشگاه تمدنساز پرداخته شود.
با توجه به اینکه دانشگاه تهران پرورش نیروی انسانی و فارغالتحصیلان در تراز استانداردهای جهانی دارد به مناسب نودمین سالگرد تأسیس دانشگاه تهران گفتوگویی با علی صبوری استاد ممتاز دانشگاه تهران و دانشمند یک درصد دنیا داشتیم. وی استاد رشته بیوفیزیک دانشگاه تهران است و از سال 1373در عرصههای بینالمللی و تعریف شاخصهای سنجش علم، همراه با معرفی نمایههای بینالمللی از طرق سخنرانیها و برگزاری کارگاههای آموزشی فعالیت خود را شروع کرد و در طول این دوران روند رشد آموزش عالی کشور را براساس شاخصهای جهانی به طور مرتب ثبت کرده و به جامعه گزارش داده است. مشروح گفتوگو با علی صبوری استاد ممتاز دانشگاه تهران را در زیر میخوانید:
همه میتوانند نابغه باشند
فارس: شما چگونه موفق شدید که جزء دانشمندان یک درصد شوید و در این جایگاه چه وظایفی نسبت به دانشجویان و جامعه برعهده دارید؟صبوری: بنام خدا که هرچه دارم از لطف اوست و آرامشدهنده جسم و جان است. من موفقیت در هر موردی را در 3 منشأ اساسی توکل برای کسب لطف الهی، چرا که با گفتن«بسم الله الرحمن الرحیم» وعده داده شده است که پنجاه درصد کار انجام میشود، دعای خیر پدر و مادر که به اذن و مأموریت خداوندی، ما را متولد کرده و به دنیا عرضه میکنند و خدا هم پاداش دعایشان را میدهد، تلاش و امید که لازمه هر برکت الهی است. بنابراین، به نام خدا کار را آغاز کنید، با محبت به پدر و مادر و قدرشناسی از آنها، دعای خیرشان را بطلبید و به امید کسب موفقیت تلاش کنید. شما هم موفق خواهید بود، شک به خود راه ندهید که بجایی نخواهید رسید. امید را از نجاری بیاموزید که وقتی مغازهاش آتش گرفت و همه چیز در آتش سوخت، برای مدتی ذغال فروشی باز کرد.فکر نکنید من نابغه هستم. من اصلاَ اعتقادی به نابغه بودن ندارم. نبوغ را نتیجه هفتاد درصد اراده، بیست و نه درصد تلاش و پشتکار و شاید هم یک درصد استعداد و شانس و استفاده از فرصتها، میدانم. بنابراین، همه میتوانند نابغه باشند. به فرموده امام علی (ع)، سرنوشت انسان در گرو افکار اوست. باید درست بیندیشیم تا درست عمل کنیم. فکر است که بدن را توانگر میسازد.
انسان باید در هر کاری که وارد میشود، تلاش کند تا هر روز بهتر از دیروز باشد. نمیگویم تلاش کند تا بهترین باشد، میگویم تلاش کند تا هر روز بهتر از دیروز باشد. من با رقابت کردن، موافق نیستم. هرگز خودتان را با دیگران مقایسه نکنید. امروز خودتان را با دیروز خودتان مقایسه کنید. سعی کنید هر روز بهتر شوید. از دیگران الگو بگیرید، اما رقابت نکنید. رفاقت کنید تا آنها به شما کمک کنند. خودتان را دست کم نگیرید. اعتماد به نفس داشته باشید. شما میتوانید هر کاری را انجام دهید. کافی است، تصمیم بگیرید، امید داشته باشید، به خدا توکل کنید و آنگاه تا میتوانید تلاش کنید. انسانهایی که اعتماد به نفس دارند، خودشان را با دیگران مقایسه نمیکنند. آنها فقط خودشان را با بهترین کسی که میتوانند باشند، مقایسه میکنند. شما میتوانید بزرگ باشید، بزرگتر از آن چیزی که اکنون دارید فکرش را میکنید.به لطف خدا و دعای خیر پدر و مادرم، در وادی علم قرار گرفتم. سالها تلاش کردم به این امید که صاحب اندیشههای بزرگ علمی در مرز دانش باشم و با نشر آنها در نشریات بینالمللی به زبان انگلیسی، سودمند و اثرگذار باشم. به لطف خود، مقالات علمیام مورد استقبال دانشمندان جهان قرار گرفت و از آنها استفاده مستمر شد، یعنی مورد ارجاع آنها قرار گرفت و از یک حد آستانه در حوزه تخصصیام فراتر رفت. این بود که در زمره دانشمندانی قرار گرفتم که جمعأ یک درصد ارجاعات به یافتههای منتشر شده را دریافت میکنند. این موفقیت در میدان نبرد علمی را به ملت بزرگ ایران، بویژه خانوداه عزیز شهدا و سربازان اسلام تقدیم میکنم، تا از دعای خیر آنها بهرهمند شوم.
هر موهبت الهی که نصیب میشود، وظیفه سنگینتری به همراه میآورد. اول اینکه باید نه تنها آن را به عنوان یک افتخار ملی حفظ کنم، بلکه آن را ارتقا بدهم. دوم اینکه، باید آموزش بهتر، مهمتر و بروزآمدتری را برای دانشجویانم فراهم کنم تا بتوانم نسل توانمندتر از خود ببار آورم. یک معلم خوب آن است که شاگردانش در مقام دانش، از او بالاتر قرار بگیرند. بدترین پاداش هم برای یک معلم این است که شاگردانش تا ابد در مقام شاگردی او باشند. لذتی بالاتر از اوجگیری شاگردان برای معلم در کار و حرفه او نیست. بنابراین، هر موفقیت صعودی است که باید دیگران را از این صعود بالاتر برد و این وظیفه سنگینی است.
فارس: علاوه بر این باید چه اقداماتی انجام دهید که در این راستا به مدارج بالاتری دست یابید.صبوری: قبل از هر چیز به موفقیت خود مغرور نشوم. غرور آفت علم است. من انسان متولد شدهام و بعدأ دانشمند شدهام. لذا، دانشمند شدن نباید من را از انسان بودنم خارج کند. غرور از خصوصیات شیطانی است و نه انسانی. اگر انسان بودنم را فراموش کنم، دانشمند بودنم را هم از دست خواهم داد، چرا که جایگاه اجتماعی خود را از دست خواهم داد. وقتی مردم تو را تحمل نکنند، هیچ جایگاهی در جامعه نداری. اولین گام در مسیر تکامل، مردمداری و ذات خیرخوانه برای همنوعان است.به آنچه در علم و دانش داریم، هرگز نباید قناعت کنیم. قناعت در مال خوب است (عزت به قناعت است و خواری به طمع — با عزت خود بساز و خواری مطلب)، اما قناعت در علم هرگز. علم مرز ندارد. هر چه در وادی علم جلوتر میروید نادانستههای شما بیشتر و لذا حریصتر میشوید و شوق برای کسب یافتههای علمی افزونتر میشود. شیرینی حرکت در وادی علم همین است. موفقیت، یک نقطه نیست. موفقیت یک جریان پیوسته است. در جریان قرار نگیری، موفقیت متوقف میشود. باید با توکل و با امید و آرزو به به حرکت در مسیر دانش گام نهم تا برای آموزش بهتر، صاحب اندیشههای نو در مرز دانش باشم و تنها در این صورت است که خواهم توانست نسلی فراتر از خود به جامعه تحویل دهم.
فارس: کمی هم درمورد مقالات و اختراعاتتان برایمان بگویید. صبوری: به لطف خدا و دعای خیر پدر و ماردم، تاکنون مؤلف 586 مقاله به زبان انگلیسی در مجلات معتبر علمی بینالمللی، مؤلف 85 مقاله به زبان فارسی در مجلات علمی داخلی، ترجمه و تألیف 26 جلد کتاب به زبان فارسی، مشارکت بینالمللی در تألیف 8 جلد کتاب به زبان انگلیسی، ارائه 540 مقاله علمی در همایشهای مختلف علمی ملی و بینالمللی، اجرای موفق و خاتمه یافته دوازده مورد طرح تحقیقاتی، پنج مورد ثبت اختراع داخلی، راهنمایی و دانشآموختگی 55 مورد دانشجوی دکترای تخصصی و یکصد مورد دانشجوی کارشناسی ارشد بودهام.
جهان دانشگاه تهران را بیش از هر دانشگاه دیگر کشور میشناسد
فارس: با توجه به اینکه دانشگاه تهران، دانشگاه مادر است، چه امتیاز ویژهای نسبت به دانشگاهها دیگر دارد که آن را متمایز کرده؟صبوری: دانشگاه تهران دانشگاه ایران است. نماد آموزش عالی کشور بوده و هست. سابقه وجودی آن زیاد است. جایگاه بزرگان زیادی در این مرز و بوم بوده است که دانش آموختگان آنها در اقصی نقاط کشور منشأ خیر و برکت بوده و هستند. مردم نام دانشگاه را با نام دانشگاه تهران میشناسند. شما در هر جای تهران به تاکسی بگویی میخواهم به دانشگاه بروم، شما را به دانشگاه تهران میبرد. بعلاوه، دانشگاه تهران، جایگاه ظهور انقلاب را دارد. بزرگترین و ماندگارترین نمازهای جمعه و اجتماعات سیاسی در این جایگاه برگزار میشده و میشود. محل گفتوگوی چهرههای علمی و سیاسی ملی و بینالمللی با مردم و بویژه جامعه علمی کشور است. دانشگاه تهران، بزرگترین و با سابقهترین واحد دانشگاهی کشور است. بیش از 2 هزار عضو هیأت علمی دارد. بیشترین عضو هیأت علمی با مرتبه استادی و استاد ممتازی در این دانشگاه است. دانشگاه تهران، سرآمد انتشارات علمی هم در صحنه ملی و هم صحنه بینالمللی است. بیشترین دانشمندان جهانی کشور در این دانشگاه فعالیت میکنند. محل دیپلماسی علمی و اثرگذاری علمی است.دانشگاه تهران آشیانه عقابان بلندپرواز بوده و هست و جهان دانشگاه تهران را بیش از هر دانشگاه دیگر کشور میشناسد.
10 پیشنهاد برای ارتقای جایگاه دانشگاه
فارس: به نظر شما برای اینکه رتبهبندی جهانی دانشگاه تهران سیر صعودی بیشتری داشته باشد چه اقداماتی باید صورت بگیرد.صبوری: برای ارتقا رتبه دانشگاه تهران و همینطور دیگر دانشگاههایمان 10 پیشنهاد مشخص دارم.ما در دانشگاه تهران «بخش پزشکی و علوم وابسته به آن» را نداریم و در عین حال داریم با دانشگاههایی در جهان رقابت میکنیم که این بخشها را دارند. در ایران، دانشگاههای علوم پزشکی مستقل هستند. در واقع، مثل این است که دست راست ما را قطع کردند و با مراکزی داریم رقابت میکنیم که هر دو دست را دارند و این کار بسیار دشواری است. فکر میکنم بجز کوبا، هیچ کشوری در جهان به سبک ما در شیوه دانشگاهداری نیست که علوم پزشکی آن جدا شده باشد. اگر دست راست ما قطع نشده بود و علوم پزشکی تهران را مانند قبل داشتیم عدد رتبه بینالمللی ما اکنون نصف میشد. رتبه ما از چهارصد به دویست میرسید. نظام آموزش عالی ما گسسته شده است برای رقابت جهانی، یکپارچگی در آن از ضروریات است.
همچنین مسؤولان کشور و مدیران نظام آموزش عالی و دانشگاهی ما باید موضع شفاف خود را در قبال لزوم آموزش و تحقیقات بینالمللی و به دنبال آن، ارتقا رتبه دانشگاههای کشور در نظامهای مختلف بینالمللی اعلام کنند. آیا قرار است رتبهبندی دانشگاههای ما در سطح بینالمللی مورد توجه قرار بگیرد؟ برای این کار چه هدف و برنامهای دارند؟ اغلب شاهد تغییراتی در لزوم و هدفگذاری فعالیتهای بینالمللی دانشگاهها با تغییرات خط و مشی سیاسی مدیران کشور را شاهد هستیم. با ایجاد گفتمان مناسب در رسانه ملی، لازم است تمام جناحهای سیاسی از خط و مشی واحدی در راستای ارتقا علمی کشور بهرهمند شوند. تغییرات گرایش سیاسی مسؤولان نظام، نباید بر روند رشد علمی و حضور دانشمندان کشور در سطح بینالمللی اثرگذار باشد.
تسهیل رفت و آمد دانشمندان ایرانی و خارجی بین دانشگاههای داخل و خارج. شرکت در همایشهای بینالمللی، فرصتهای مطالعاتی، شرکت در کارگاههای آموزشی بینالمللی، شرکت در مدارس تابستانه ایجاد شده از سوی انجمنها و فدراسیونهای بینالمللی برای اعضای هیأت علمی ما، نقش مهمی در شناخت جهانی دانشگاههای ما دارد که بسیار کند و تقریبأ متوقف شده است. از طرف دیگر رفت و آمد دانشمندان خارجی به کشور در موارد نظیر فوق وجود ندارد. رتبهبندی دانشگاهها در نظام QS، به نظر من یکی از بهترین و معتبرترین نظامهاست. در این نظام، چهل درصد به صورت مستقیم، تحت عنوان شهرت علمی و حداقل ده درصد به صورت غیرمستقیم، تحت عنوان شهرت در بازار کار و اعضای هیأت علمی بینالمللی، به شناخت جهان از دانشگاهها برمیگردد. وقتی رفت و آمدهای دانشمندان با محیط خارج قطع شود (که اکنون در کشور ما شده است)، خودبخود قریب به پنجاه درصد امتیاز از بین میرود.اتصال انجمنهای علمی به فدراسیونها و اتحادیههای بینالمللی برای برگزاری همایشها، کارگاههای آموزشی و مدارس تابستانه. ارتباط بین انجمنهای علمی ملی با انجمنها، فدراسیونها و اتحادیههای بینالمللی بسیار مهم است و رفت و آمد دانشمندان را نه تنها تسهیل میکند، بلکه هزینههای مسافرت را کاهش داده و سبب تقویت همایشهایی میشود که در کشور ما به ظاهر بینالمللی هستند. در سال دو هزار میلادی، در سفر به چین، اولین درخواست اتصال یک انجمن ایرانی (انجمن بیوشیمی) را به اجلاس فدراسیون آسیا-اقیانوسیه بردم و به تصویب رساندم.
در سال 2006 هم درخواست اتصال همین انجمن ایرانی (انجمن بیوشیمی) را به اجلاس اتحادیه بینالمللی بردم و به تصویب رساندم. از آن سال به بعد دانشجویان و اعضای هیئت علمی جوان و با استعداد ما جوایز بینالمللی زیادی را از نتیجه این دو اتصال بردند. با پرداخت هزینه اندک اشتراک، منافع زیادی کسب کردم. دانشمندان زیادی به هزینه فدراسیون و اتحادیه بینالمللی به همایشهای ما آمدند و در ایران مدرسه تابستانه برگزار کردند. اکنون پنج سال است که به دلیل پرداخت نکردن حق اشتراک کمتر از هزار دلار در سال، از جوایز زیادی محروم شدیم و در هزینه رفت و آمدها هم به ما کمکی نمیشود. حتی این برخوردها، نگاه منفی برای کشور میآموزد.
تعریف مأموریت ویژه برای دانشگاهها
مأموریت ویژه باید برای دانشگاهها تعریف شود و اعضای هیأت امنای دانشگاه ناظر بر عملکرد دانشگاه باشند.اختیارات بیشتر به هیئت امنای دانشگاه داده شود. در انتخاب اعضای امنای دانشگاه، دقت بیشتری شود. اینها باید عالم بوده و جایگاه بینالمللی داشته باشند. اولویت با عالم بودن است، نه سیاسی بودن. من کمتر شاهد انتخاب اعضای هیأت علمی برجسته برای و شاخص بینالمللی در منصب هیئت امنا بودهام. سیاسیون ناظر بر عملکرد و اتخاذ تضمیم برای دانشمندان شدهاند و دانشمندان هم کار خود را میکنند و حمایت لازم صورت نمیگیرد.مطابق آمار ارائه شده در چهار سال قبل، در نظام رتبهبندی QS، میانگین بودجه صد دانشگاه اول (گروه اول) 1945 میلیون دلار، میانگین بودجه صد دانشگاه دوم (گروه دوم)، یعنی رتبه 101 تا 200، 976 میلیون دلار و بالاخره میانگین بودجه صد دانشگاه سوم (گروه سوم)، یعنی رتبه 201 تا 300، 672 میلیون دلار گزارش شده است. به نسبت بودجهها دقت کنید. به طور تقریبی میتوان نتیجه گرفت که بودجه گروه اول، دو برابر گروه دوم و سه برابر گروه سوم است. حال ببینیم، ما میخواهیم در کدام گروه قرار بگیریم و برایش حمایت لازم را انجام دهیم.
دانشگاه تهران در همان سال و در همان نظام رتبهبندی رتبه 750-700 را با نود میلیون دلار بودجه سالانه کسب کرد. به نظر من، خیلی هم خوب بوده است و به یاد بیاورید که دست راست ما هم قطع بود. این یک تلاش ایثارگرایانه بوده است و باید قدر آن را بدانیم.ایجاد آزمایشگاه مرکزی با تجهیزات پیشرفته در دانشگاههای بزرگ از ضروریات رقابت در میادین علمی است. دانشمندان ما با تجهیزات فرسوده و زیر بار شدیدترین و ظالمانهترین تحریمهای جهانی فعالیت علمی میکنند. آزمایشگاههای ما نیازمند نوسازی و تجهیز هستند. تجهیزات پیشرفته به بودجه کافی و نیروی انسانی پیشرفته و متخصص نیاز دارد. بهتر است این کمبود از طریق یک آزمایشگاه مجهز و پیشرفته متمرکز جبران شود و نیروی انسانی آموزش دیده برای آن تدارک دیده شود تا به تمام بخشهای دانشگاه خدمات ارائه کند. خوب است این خدمات در مقابل پرداخت از محل اعتبار مالی اعضای هیئت علمی صورت گیرد تا استفاده بهینه شود.داشتن فعالیت بینالمللی، بویژه انتشارات علمی با نمایه معتبر، برای ارتقا اعضای هیأت علمی و دانش آموختگی دکترای تخصصی لازمه حضور در رقابتهای جهانی است. در آییننامه ارتقا اعضای هیأت علمی و آییننامه دفاع از رساله دانشجویان دکترای تخصصی لازم است بازنگری صورت بگیرد و این مسئله لحاظ شود. در آییننامههای جدید این مورد کم رنگ و حتی نادیده گرفته شده است.
دانش بشری شامل سه بخش علوم، علوم اجتماعی، علوم انسانی بعلاوه هنر است. در سال گذشته میلادی (2023)، در وبگاه علم مؤسسه کلاریویت آنالیتیکس، معتبرترین پایگاه استنادی جهان، به طور میانگین نسبت اسناد علمی منتشر شده در این سه بخش از دانش بشری، به ترتیب 25، 4 و 1 بوده است. یعنی همراه با انتشار 25 مقاله در حوزه علوم، 4 مقاله در حوزه علوم اجتماعی و 1 مقاله در حوزه علوم انسانی بعلاوه هنر منتشر شده است. این نسبت در کشور عزیز ما ایران، 142، 10 و 1 بوده است. این باعث شده است تا رتبه جهانی ما در علوم 15، در علوم اجتماعی 31 و در علوم انسانی بعلاوه هنر 36 شود. معنی آن این است که در سه دانش بشری، ما عملکرد متوازنی که از ملزومات مرجعیت علمی است نداشتهایم. این در حالی است که 35 درصد اعضای هیئت علمی ما در حوزه علوم انسانی بعلاوه هنر است. بیست درصد از اعضای هیئت علمی کشور هشتاد درصد فعالیت انتشاراتی بینالمللی را بردوش میکشند و متأسفانه هشتاد درصد بقیه یا نسبت به عملکرد انتشاراتی بینالمللی بیتفاوت هستند یا با آن مقابله میکنند. این ناشی از سیاستهای نامطلوب نظام آموزش عالی ماست که باید اصلاح شود.
تشویق به شبکه سازی در تحقیقات علمی برای اعضای هیأت علمی، در سطح ملی و بینالمللی، و منظور کردن آن در آیین نامه ارتقا لازم است مورد توجه قرار بگیرد. همافزایی فکری و تجهیزاتی موجب ارتقا تحقیق و دانش میشود. گستردگی مرز دانش و لزوم استفاده از تجهیزات متنوع در اثبات یافتههای تحقیق، نیازمند استفاده از افکار و تخصصهای مختلف و همچنین تجهیزات مختلف در مرزشکنی علم است. امروزه کمتر تحقیقی در حوزه علوم پایه به صورت انفرادی انجام میگیرد. امروزه تحقیق یک کار تیمی است. میانگین اندازه گروه تحقیقاتی در ایران به نصف مقدار جهانی هم نمیرسد. نتیجه تحقیقات تیمی قابل اعتمادتر و صحیحتر بوده برای انتشار در نشریات خوب جهان سادهتر پذیرش می شود. همچنین، مقالات تیمی بیشتر مورد ارجاع قرار میگیرد. در آیین نامه ارتقا هیأت علمی باید این مهم لحاظ شود.داشتن ، نگهداشتن و ارتقا مداوم نیروی انسانی توسعه یافته اولین شرط توسعه علمی و دانشگاهی است. استخراج استعدادها، مهمتر از استخراج نفت است. مدیریت اندیشهها، مهمتر از مدیریت سرمایه میباشد. ذخایر انسانی، ارزش بیشتری از ذخایر پولی/ارزی دارد. نباید با ایجاد یأس و نومیدی، انگیزه افراد را از آنها بگیریم.
دانشآموختگان ما بسیار با استعداد هستند و خرج زیادی برای تحصیل آنها کردهایم و لذا نباید براحتی آنها را از دست بدهیم. ما اکنون به یک صادرکننده نیروی متخصص و با استعداد تبدیل شدهایم و این صادرات آن طور که باید و شاید به ذخایر ارزی ما چیزی اضافه نمیکند و کشورهای دیگر از آنها استفاده مطلوب میکنند. این در حالی است که ظرفیت استفاده مطلوب از آنها را داریم.کشور ما بهترین ذخایر طبیعی جهان را دارد که میتواند به کمک نیروهای جوان و خلاق دارای ارزش افزوده فراوان شود. از داشتههای نیروی انسانی و کارآمد خود، بهتر استفاده کنیم. آنها را نزد خود نگهداریم تا شاهد ایران آباد و سرافرازتر از این داشته باشیم.پایان پیام/#دانشگاه_تهران #نود_سالگی #دانشمند_یک_درصد_جهان #استاد_ممتاز_دانشگاه_تهران #دانشگاهیان
08:42 - 24 اردیبهشت 1403
تازه ترین اخبار
- واردات و صادرات ۸۷ تن محصولات کشاورزی از بندرلنگه
- برازجان در مدار حماسه
- آخرین جزئیات حمله امروز دشمن به شهرک صنعتی اراک
- شیرازیها امروز هم یکصدا شعار خامنهای رهبر سر دادند
- گرامیداشت رهبر شهید در بحرین با وجود سرکوبها
- فیلم| شعرخوانی هنرمند هرمزگانی برای کودکان مظلوم مدرسه شجره طیبه میناب
- ۱۲۰ غرفه توزیع میوه شب عید در کردستان فعالیت میکند
- حماسه مردم خوی در بیعت با رهبر انقلاب
- حال و هوای این روزهای اشغالگران
- شعار این روستا، افتخار به شهادت در راه انقلاب است