چرخهایی که دوباره چرخیدند!
سالها بود که نام کارخانههای بزرگی مانند هپکو و هفتتپه، نه به واسطه تولید و رونق، بلکه به دلیل مشکلات ریشهدار و بلاتکلیفی، سرخط خبرها بود؛ اما با ورود جدی شهید آیتالله رئیسی در مسند ریاست جمهوری فصل جدیدی در مواجهه با مشکلات این واحدها آغاز شد.
خبرگزاری فارس؛ شیراز: پیش از آغاز دوره تحول در قوه قضائیه و سپس دولت سیزدهم، بسیاری از واحدهای تولیدی و صنعتی بزرگ کشور، به ویژه آنهایی که در جریان خصوصیسازی سالهای قبل واگذار شده بودند، با مشکلات عدیدهای دست و پنجه نرم میکردند. واگذاریهای غیرکارشناسی، عدم اهلیت خریداران، عدم نظارت کافی پس از واگذاری، بدهیهای سنگین بانکی و مالیاتی، مشکلات حقوقی و مالکیتی پیچیده، فرسودگی تجهیزات و نبود سرمایه در گردش، این واحدها را به سمت تعطیلی یا فعالیت با حداقل ظرفیت سوق داده بود.شرکتهایی مانند هپکو اراک (تولیدکننده ماشینآلات سنگین راهسازی و معدنی) و شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت تپه (یکی از بزرگترین واحدهای تولیدکننده شکر و محصولات جانبی در کشور) از جمله بارزترین نمونههای این وضعیت بودند.کارگران این واحدها، که معیشتشان به خطر افتاده بود، بارها و بارها برای احقاق حقوق خود و بازگشت کارخانه به تولید، دست به تجمعات و اعتراضات گسترده زده بودند. این اعتراضات، به نمادی از وضعیت نابهسامان خصوصیسازیهای ناموفق و مشکلات عمیق در بخش صنعت و کشاورزی تبدیل شده بود.
گرهگشایی حقوقی و قضایی در دوران ریاست بر قوه قضائیه
با آغاز دوره تحول در قوه قضائیه به ریاست آیتالله سید ابراهیم رئیسی در سال ۱۳۹۸، رویکرد جدیدی نسبت به مشکلات واحدهای تولیدی و صنعتی آغاز شد. قوه قضائیه با درک این مسئله که بسیاری از مشکلات این واحدها ریشه در مسائل حقوقی، مالکیتی و فساد در فرآیندهای واگذاری دارد، به صورت جدی به این حوزه ورود کرد.تمرکز اصلی قوه قضائیه در این دوره بر مواردی همچون بررسی پروندههای واگذاری، پروندههای مربوط به واگذاریهای جنجالی و ناموفق، به ویژه در مورد شرکتهای بزرگ مانند هفت تپه و هپکو، به صورت ویژه مورد بررسی قرار گرفت. هدف، شناسایی تخلفات، ابطال واگذاریهای غیرقانونی و بازگرداندن مالکیت به دولت یا تعیین تکلیف قانونی آنها بود. رسیدگی به شکایات کارگران و ذینفعان نیز از دیگر موارد مورد توجه بود؛ قوه قضائیه با شنیدن صدای کارگران و سایر ذینفعان، به شکایات آنها رسیدگی و تلاش کرد تا حقوق تضییع شده را احیا کند.مورد دیگر، حل و فصل اختلافات حقوقی و مالکیتی بود، بسیاری از واحدها به دلیل اختلافات پیچیده میان سهامداران، بدهی به بانکها و سازمانهای دولتی و توقیف اموال با مشکل مواجه بودند.قوه قضائیه با ورود به این مسائل، تلاش کرد تا با برگزاری جلسات متعدد و صدور احکام قضایی، گرههای حقوقی را باز کند.مقابله با فساد نیز موضوع مورد توجه دیگری بود چراکه در مواردی که مشکلات واحدها ریشه در فساد و سوء استفاده داشت، قوه قضائیه با قاطعیت برخورد کرد و عوامل فساد را تحت پیگرد قانونی قرار داد.
وضعیت هفت تپه یکی از پیچیدهترین و حساسترین پروندهها بود
این شرکت پس از واگذاری به بخش خصوصی، با مشکلات شدید مالی، مدیریتی و کارگری مواجه شد و اعتراضات کارگری گستردهای در آن رخ داد.قوه قضائیه با ورود به این پرونده، ضمن رسیدگی به اتهامات مدیران وقت شرکت، حکم به ابطال واگذاری و بازگشت مالکیت هفت تپه به دولت داد. این اقدام، گامی بسیار مهم در جهت حل مشکلات این شرکت و آرام کردن فضای کارگری آن بود.آیتالله رئیسی بارها بر لزوم تعیین تکلیف فوری هفت تپه و احیای تولید در آن تأکید کرد.در مورد شرکت هپکو اراک نیز اگرچه حل کامل مشکلات به دوران ریاست جمهوری ایشان موکول شد، اما در دوران قوه قضائیه نیز پیگیریهای حقوقی و قضایی برای تعیین تکلیف مالکیت و بدهیهای این شرکت آغاز شد.قوه قضائیه با ورود به پرونده بدهیهای بانکی هپکو و مسائل حقوقی مربوط به آن، زمینه را برای اقدامات بعدی در جهت احیای این شرکت فراهم کرد.ورود قوه قضائیه به این مسائل، نشانهای از عزم جدی برای حل مشکلات ریشهای صنایع بود و این پیام را به جامعه داد که دستگاه قضا در کنار تولید و کارگر ایستاده است.
انتقال رویکرد به دولت؛ اولویت احیا در قوه مجریه
با انتخاب آیتالله سید ابراهیم رئیسی به عنوان رئیس جمهور در سال ۱۴۰۰ رویکرد احیای واحدهای تولیدی از قوه قضائیه به قوه مجریه منتقل و با اختیارات و ابزارهای بیشتری پیگیری شد.در این دوره، تمرکز صرفاً بر مسائل حقوقی نبود، بلکه ابعاد اقتصادی، مالی، مدیریتی و اجرایی نیز به صورت جدی مورد توجه قرار گرفت.دولت سیزدهم، احیای واحدهای تولیدی تعطیل و نیمهتعطیل را به عنوان یکی از اولویتهای اصلی خود در حوزه اقتصاد مقاومتی و اشتغالزایی قرار داد. ساز و کارهای اجرایی و حمایتی متعددی نیز برای تحقق این هدف به کار گرفته شد که از جمله آنها تشکیل ستادهای ملی و استانی تسهیل و رفع موانع تولید بود؛ این ستادها با حضور نمایندگان دستگاههای اجرایی، بانکی و قضایی، وظیفه شناسایی، بررسی و حل مشکلات واحدهای تولیدی را بر عهده گرفتند.همچنین در تأمین مالی و تسهیلات بانکی نیز دولت با همکاری بانک مرکزی و سیستم بانکی، تلاش کرد تا با ارائه تسهیلات سرمایه در گردش، استمهال بدهیها و بخشودگی جرایم، مشکلات مالی واحدهای احیا شونده را برطرف کند.مورد بعدی تأمین مواد اولیه و انرژی بود که با مدیریت بهتر منابع و تسهیل در فرآیندهای واردات و صادرات، تلاش شد تا مشکل تأمین پایدار مواد اولیه و انرژی برای این واحدها حل شود.ایجاد سفارش کار و حمایت از تولید داخلی نیز یکی از راهکارهایی بود که در پی آن دولت با تعریف پروژههای عمرانی و صنعتی و الزام دستگاههای دولتی به استفاده از تولیدات داخلی، تلاش کرد تا بازار فروش محصولات واحدهای احیا شده را تضمین کند.
بازدیدهای میدانی و پیگیری مستقیم رئیس جمهور و وزرا نیز رکن مهم دیگر تحقق این موضوع بود، شهید رئیسی و اعضای کابینه او، به صورت مستمر از واحدهای تولیدی در سراسر کشور بازدید میکردند و از نزدیک در جریان مشکلات قرار میگرفتند و دستورات لازم برای رفع موانع را صادر میکردند.
رگهای امید در صنعت جوشید
در دوران ریاست جمهوری شهید رئیسی، فرآیند احیای واحدهای تولیدی با سرعت و جدیت بیشتری پیگیری شد و نتایج ملموسی در پی داشت.کارخانههایی که در دوران قوه قضائیه گرههای حقوقی آنها باز شده بود، در این دوره با حمایتهای اجرایی و مالی به مدار تولید بازگشتند.پس از اقدامات اولیه در دوران قوه قضائیه برای تعیین تکلیف مالکیت، در دولت سیزدهم، با پیگیریهای ویژه و تزریق نقدینگی، تأمین مواد اولیه و قطعات و تعریف پروژههای جدید (مانند ساخت ماشینآلات برای معادن و پروژههای عمرانی)، تولید در هپکو دوباره جان گرفت.بدهیهای بانکی شرکت مدیریت شد و با برنامهریزی برای افزایش ظرفیت تولید، هپکو از یک واحد بحرانی به یک واحد فعال تبدیل شد. بازگشت هپکو به تولید، نه تنها برای کارگران آن، بلکه برای کل صنعت کشور خبری خوش بود. در یکی از بازدیدهای شهید رئیسی از این کارخانه، کارگران با شعار "رئیسی متشکریم" از تلاشهای او برای احیای کارخانه قدردانی کردند که نشاندهنده رضایت آنها از این تحول بود.همچنین در مورد شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت تپه نیز پس از ابطال واگذاری در دوران قوه قضائیه، در دولت سیزدهم، مدیریت هفت تپه به دولت بازگشت و با برنامهریزی برای تأمین نقدینگی، خرید تجهیزات جدید، پرداخت حقوق معوق کارگران و برنامهریزی برای کشت نیشکر، تولید در این مجتمع عظیم کشاورزی و صنعتی دوباره آغاز شد. حل مشکلات هفت تپه، یکی از مهمترین دستاوردهای دولت در حوزه احیای واحدهای بزرگ و حل بحرانهای کارگری بود.شرکت آذرآب اراک، قند یاسوج و ایران ترانسفو زنجان نیز نمونههای بارز دیگری بودند که دوباره فعال شدند.
سرنوشت آزمایش
کارخانه آزمایش مرودشت نیز در این اثنا مورد توجه ویژه رئیس جمهور شهید در سفر به استان فارس قرار گرفت، بهگونهای که شهید رئیسی در سفر به استان فارس بدون برنامهریزی قبلی بهصورت سرزده از این واحد تولیدی که سالها خاموش شده بود بازدید کرد و دستور پیگیری داد.وی استاندار فارس را مامور پیگیری این پروژه کرد و کارها دنبال شد تا روزنههای امید در این واحد خاموش روشن شود، انبار پیاز جای خود را به مونتاژ آبگرمکن داد، اما با شهادت ایتالله رئیسی این واحد به کل خاموش و به شهرک صنعتی تبدیل شد.
رونق دوباره و بازگشت امید
تلاشهای صورت گرفته در دوران ریاست شهید رئیسی، چه در قوه قضائیه و چه در دولت، دستاوردهای مهمی در حوزه احیای واحدهای تولیدی به همراه داشت.بر اساس آمارهای رسمی، در طول فعالیت دولت سیزدهم، تعداد قابل توجهی از واحدهای تولیدی تعطیل و نیمهتعطیل به چرخه تولید بازگشتند.احیای این واحدها منجر به تثبیت و ایجاد اشتغال برای دهها هزار نفر از کارگران شد و بازگشت کارگران به سر کار، مهمترین پیامد اجتماعی این تلاشها بود.
میراث ماندگار
روایت احیای کارخانههای تعطیل و نیمهتعطیل در دوران ریاست شهید آیتالله رئیسی، داستانی از تلاش بیوقفه برای دمیدن روح تازه در کالبد صنعت و کشاورزی کشور است که از دوران قوه قضائیه آغاز و در دولت سیزدهم شتاب گرفت.این داستان، روایت بازگشت امید به هزاران کارگر و خانوادههایشان، و نمادی از عزم او برای حل مشکلات ریشهای و تحقق شعار تولید، دانشبنیان، اشتغالآفرین بود.احیای واحدهای بزرگی مانند هپکو و هفت تپه، که نماد مشکلات گذشته بودند، نشان داد که با پیگیری مجدانه، همکاری دستگاههای مختلف و حمایت واقعی از تولیدکنندگان، میتوان بر مشکلات فائق آمد و آیندهای روشنتر برای اقتصاد کشور ساخت.این میراثی است که با خون دل و تلاش شبانهروزی به دست آمد و باید قدر آن را دانست و مسیر احیا و رونق تولید را با قوت و جدیت بیشتری در دولتهای آینده ادامه داد تا شاهد پویایی و شکوفایی هرچه بیشتر صنعت ایران باشیم.
12:08 - 24 اردیبهشت 1404