اقلیم؛ پارامتری جدید در برنامهریزیهای توسعه شهری در آسیای مرکزی
تغییرات اقلیمی به یکی از عوامل مهم در توسعه شهری و جذب سرمایهگذاری در آسیای مرکزی تبدیل شده است. افزایش دما، کمبود آب و رشد شهرنشینی، منطقه را به سوی الگوهای جدید توسعه سوق میدهد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در بیشکک، در سالهای اخیر، کشورهای آسیای مرکزی با مجموعهای از چالشهای همزمان روبهرو شدهاند: از یک سو رشد جمعیت شهری و افزایش تقاضا برای مسکن و زیرساختها، و از سوی دیگر تشدید پیامدهای تغییرات اقلیمی، از جمله کمبود منابع آب، بروز موجهای گرمایی و افزایش مصرف انرژی در ساختمانها. این شرایط موجب شده است که رعایت استانداردهای زیستمحیطی و پایبندی به اصول توسعه پایدار به بخشی جداییناپذیر از سیاستهای عمرانی و تصمیمگیریهای سرمایهگذاری در این کشورها تبدیل شود.یکی از مهمترین روندهای نوظهور در منطقه، حرکت به سمت پروژههای مبتنی بر معیارهای ESG (محیطزیست، مسئولیت اجتماعی و حاکمیت شرکتی) است. در شرایط کنونی، رعایت این معیارها نه تنها یک مزیت رقابتی، بلکه شرطی اساسی برای دسترسی به منابع مالی بینالمللی و وامهای سبز محسوب میشود. در حوزه شهرسازی نیز رویکردهای جدیدی در حال شکلگیری است. مفهوم «شهر اسفنجی» که بر جمعآوری، ذخیره و استفاده مجدد از آب باران تأکید دارد، به یکی از مدلهای مورد توجه برنامهریزان شهری تبدیل شده است. استفاده از بامهای سبز، باغهای بارانی، پوششهای نفوذپذیر و مخازن آب شهری میتواند علاوه بر مدیریت منابع آبی، اثر جزیره گرمایی شهرها را کاهش دهد. کشورهای منطقه هر یک مسیر متفاوتی را برای سازگاری با این تحولات انتخاب کردهاند. قزاقستان با پروژه «آلاتائو سیتی» بر توسعه یک شهر جدید با زیرساختهای هوشمند، حملونقل برقی و بازیافت منابع آبی تمرکز کرده است.
ازبکستان نیز در پروژه «تاشکند نو» توسعه فضاهای سبز و کاهش فشار بر بافت تاریخی پایتخت را در اولویت قرار داده است. در تاجیکستان، تمرکز اصلی بر نوسازی زیرساختهای موجود، بهبود سیستم حملونقل و مدیریت پسماندها قرار دارد. در قرقیزستان نیز پروژه شهر «آسمان» به عنوان یکی از بزرگترین طرحهای توسعهای کشور مطرح است.این پروژه که در ساحل دریاچه ایسیککول اجرا خواهد شد، با هدف ایجاد یک شهر مدرن و سازگار با محیطزیست طراحی شده و میتواند به الگویی برای توسعه پایدار در منطقه تبدیل شود. با این حال، کارشناسان معتقدند که موفقیت چنین طرحهایی تنها به ساخت شهرهای جدید وابسته نیست. مدیریت منابع آب، افزایش بهرهوری انرژی و کاهش آسیبپذیری در برابر تغییرات اقلیمی، عوامل تعیینکننده آینده توسعه شهری در آسیای مرکزی خواهند بود. کمبود آب به یکی از مهمترین تهدیدهای منطقه تبدیل شده و بسیاری از تحلیلگران نسبت به پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن هشدار میدهند. در مجموع، به نظر میرسد که دستورکار اقلیمی در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین محرکهای سیاستگذاری اقتصادی و شهری در آسیای مرکزی است. در سالهای آینده، میزان موفقیت کشورها در انطباق با این واقعیت جدید، نقش مهمی در جذب سرمایه، افزایش رقابتپذیری اقتصادی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان ایفا خواهد کرد.
11:34 - 13 خرداد 1405
1 Reposts
23.5k Views