پیشنهاد گذار آسیای مرکزی به کنسرسیوم انرژی آب–هستهای
کارشناسان معتقدند توسعه انرژی هستهای میتواند به کاهش کمبود آب و انرژی در آسیای مرکزی کمک کرده و از بروز مناقشات در این منطقه جلوگیری کند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در بیشکک، آسیای مرکزی به نقطهای بحرانی رسیده است که در آن، الگوی قدیمی تبادل آب و انرژی دیگر کارایی خود را از دست داده و خطر بروز تنشها و درگیریها را افزایش میدهد.این موضوع در گزارشی تحلیلی از سوی باشگاه بینالمللی گفتوگوی «والدای» مطرح شده است.کارشناسان، «علیبک جکشینکولوف» و «قوباتبک رحیم اف»، پیشنهاد میکنند این رویکرد مورد بازنگری قرار گرفته و کنسرسیومی در حوزه آب و انرژی هستهای با مشارکت روسیه ایجاد شود.به باور آنها، توسعه انرژی هستهای میتواند به پایهای برای شکلگیری نظامی جدید تبدیل شود که آب، انرژی، غذا و امنیت را بهصورت بههمپیوسته مدیریت میکند.تحلیلگران تأکید میکنند که مدل پیشین، که ریشه در دوران اتحاد جماهیر شوروی دارد، دیگر پاسخگوی شرایط کنونی نیست. در آن زمان، کشورهای بالادست آب را برای تولید برق ذخیره میکردند و در تابستان برای آبیاری در اختیار کشورهای پاییندست قرار میدادند و در مقابل سوخت دریافت میکردند؛ اما این سازوکار اکنون در حال فروپاشی است.از جمله دلایل اصلی این وضعیت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:• رشد سریع جمعیت و افزایش مصرف منابع؛• ذوب یخچالهای طبیعی تیانشان و پامیر که منابع آبی را کاهش میدهد؛• فرسودگی زیرساختها، از نیروگاههای برقآبی تا سامانههای آبیاری؛• مشکلات زیستمحیطی، از جمله آلودگی خاک و کاهش سطح آب دریای آرال.در نتیجه، آب و انرژی بیش از پیش به موضوع اختلاف میان کشورهای منطقه تبدیل شدهاند.
کارشناسان این گزارش پیشنهاد میکنند به مفهوم «نکسوس» (پیوند متقابل) گذار شود؛ یعنی سیستمی یکپارچه که چهار حوزه «آب – انرژی – غذا – امنیت» را به هم متصل میکند. به اعتقاد آنها، انرژی هستهای باید عنصر کلیدی این ساختار باشد.انتظار میرود راهاندازی نیروگاههای هستهای بتواند:• تولید پایدار برق در تمام طول سال را تضمین کند؛• فشار بر مخازن آبی را کاهش داده و رهاسازی آب در زمستان را کم کند؛• وابستگی به تولید برق از زغالسنگ را کاهش دهد؛• مدیریت منابع آبی در بخش کشاورزی را کارآمدتر سازد.کارشناسان بر این باورند که چنین رویکردی میتواند زمینهساز صنعتیسازی منطقه، افزایش اشتغال، کاهش مهاجرت و در نهایت تضمین ثبات بلندمدت در آسیای مرکزی باشد.
11:47 - 8 فروردین 1405