مطالبه نظارت دقیق بر درگاه پرداخت مورد استفاده سایتهای محتوای غیرقانونی
نظارت بر تطابق درگاه پرداخت با هویت و فعالیت واقعی وب سایتها
در سالهای اخیر، با گسترش تجارت الکترونیکی، توسعه خدمات آنلاین و افزایش وابستگی مردم به خرید و پرداخت اینترنتی، درگاههای پرداخت اینترنتی به یکی از ارکان اصلی اعتماد در فضای دیجیتال کشور تبدیل شدهاند. کاربران زمانی که وارد یک وبسایت میشوند و با امکان پرداخت آنلاین از طریق درگاه بانکی یا پرداختیار مواجه میشوند، بهطور طبیعی این تصور را دارند که فعالیت آن وبسایت تا حدی مورد شناسایی، احراز و بررسی قرار گرفته و میان هویت صاحب درگاه، نوع فعالیت ثبتشده و محتوای واقعی سایت، نوعی هماهنگی و شفافیت وجود دارد. وجود درگاه پرداخت برای بسیاری از کاربران، نشانهای از رسمیت، اعتبار و قابل پیگیری بودن یک کسبوکار یا وبسایت محسوب میشود. با این حال، در عمل مشاهده میشود که در برخی موارد، این اعتماد عمومی مورد سوءاستفاده قرار میگیرد و برخی وبسایتها با وجود فعالیتهای غیرقانونی، غیراخلاقی یا خارج از چارچوبهای مجاز، از درگاههایی استفاده میکنند که ظاهراً تحت عنوان یک فروشگاه دیگر، یک کسبوکار متفاوت یا یک هویت غیرمرتبط دریافت شدهاند. این وضعیت بهویژه در مورد برخی وبسایتهایی که اقدام به فروش غیرقانونی فیلم، سریال، محتوای مستهجن، محتوای دارای حق نشر، محتوای کپیشده، محصولات فاقد مجوز، خدمات مشکوک یا سایر فعالیتهای خارج از ضوابط میکنند، نگرانکنندهتر است. در چنین مواردی، کاربر ممکن است در ظاهر از یک سایت فروش فیلم یا سریال یا محتوای غیرمجاز خرید کند، اما در زمان پرداخت، درگاهی را ببیند که به نام یک فروشگاه اینترنتی دیگر، یک کسبوکار ظاهراً بیارتباط یا عنوانی متفاوت ثبت شده است. این ناهماهنگی میان هویت درگاه و ماهیت واقعی سایت، نهتنها موجب گمراهی کاربر میشود، بلکه عملاً بستر سوءاستفاده، فرار از مسئولیت، پنهانسازی نوع واقعی فعالیت، دشوار شدن پیگیری تخلفات و تضعیف شفافیت در نظام پرداخت اینترنتی را فراهم میکند. ما معتقدیم یکی از الزامات مهم برای سلامت تجارت الکترونیکی، حفظ اعتماد عمومی به درگاههای پرداخت و جلوگیری از سوءاستفاده از زیرساختهای مالی کشور، این است که هر درگاه پرداخت دقیقاً منطبق با دامنه، هویت، نوع فعالیت و کاربری واقعی همان وبسایت یا خدمت اینترنتی باشد. به بیان روشن، اگر یک وبسایت در زمینه فروش کالا، ارائه خدمات آموزشی، فروش بلیت، خدمات نرمافزاری یا هر نوع فعالیت مجاز دیگری فعال است، درگاه پرداخت آن نیز باید بهصورت شفاف، مستقیم و قابل راستیآزمایی به همان فعالیت و همان هویت تعلق داشته باشد. نباید این امکان وجود داشته باشد که یک وبسایت با ماهیت مشکوک، متخلف یا غیرقانونی، پشت نام و هویت یک کسبوکار دیگر پنهان شود و از درگاهی استفاده کند که ارتباط واقعی و شفاف با عملکرد جاری آن سایت ندارد. نبود نظارت مؤثر بر این مسئله، تنها یک اشکال فنی یا اداری نیست، بلکه تبعات گستردهای در حوزه حقوق مصرفکننده، امنیت اقتصادی، شفافیت کسبوکارها، مقابله با تخلفات اینترنتی و اعتماد عمومی به نظام پرداخت آنلاین دارد. وقتی کاربران با درگاههایی مواجه میشوند که نام، عنوان یا هویت نمایشدادهشده در آن با محتوای وبسایتی که در آن مشغول خرید هستند تطابق ندارد، عملاً امکان تشخیص درست، تصمیمگیری آگاهانه و پیگیری حقوقی برای آنها دشوارتر میشود. همچنین این وضعیت میتواند به متخلفان کمک کند تا در پوشش هویتهای غیرواقعی یا نامرتبط، فعالیت خود را ادامه دهند، پرداخت دریافت کنند و در صورت بروز شکایت، شناسایی و برخورد با آنها پیچیدهتر شود. در چنین شرایطی، حتی کسبوکارهای سالم و قانونمند نیز متضرر میشوند، زیرا تضعیف اعتماد عمومی به پرداخت اینترنتی، کل اکوسیستم تجارت الکترونیکی را تحت تأثیر قرار میدهد. این پویش با هدف مطالبه شفافیت بیشتر، حمایت از حقوق کاربران، مقابله با پنهانکاری در فعالیتهای اینترنتی و تقویت اعتماد عمومی به نظام پرداخت آنلاین شکل گرفته است. خواسته اصلی این پویش آن است که نهادهای مسئول، از جمله بانک مرکزی، شرکت شاپرک، پرداختیارها، شرکتهای ارائهدهنده خدمات پرداخت، مراجع نظارتی و سایر دستگاههای ذیربط، سازوکار نظارت بر تطابق درگاه پرداخت با هویت، دامنه و نوع فعالیت واقعی وبسایتها را با جدیت بیشتری اجرا و تقویت کنند. لازم است فرایندهای صدور و فعالسازی درگاه، بهگونهای باشد که هر درگاه صرفاً برای همان وبسایت، همان دامنه و همان نوع فعالیتی قابل استفاده باشد که در زمان ثبت و احراز، اعلام شده است. همچنین لازم است استفاده از درگاه در سایتهای ثالث، دامنههای غیرمرتبط، صفحات فاقد شفافیت یا فعالیتهای مغایر با مجوز و موضوع ثبتشده، بهطور دقیق شناسایی و با آن برخورد شود.
وزارت صنعت معدن تجارت، وزارت ارتباطات و فناوری ارتباطات، انجمن کسب و کارهای اینترنتی، درگاه های واسط اینترنتی
