نقش رنگ در دیپلماسی آب چیست؟
کانال هیدروپلیتیک؛ یاسر برارنیاادبی: 40درصد از جمعیت کره زمین در حوضه های آبی بین المللی سکونت دارند؛ این امر نشان دهنده این مفهوم است که مرزهای سیاسی با مرزهای هیدرولوژیک همسو نیست و سبب تشکیل حوضه های آبریز بین المللی می شود. این عدم تطباق مرزهای سیاسی با مرز حوضه آبی کشورها، باعث ایجاد پتانسیل تنش تا همکاری خواهد شد. به این معنا که چنین امری هم عامل تنش و درگیری بر سر آب و هم تعاملات سازنده بین المللی می گردد.
مفهوم آب رنگی بر اساس تعریف حوضه های آبی بالا و پایین دست تعریف شده است. با حرکت آب از سمت بالا دست حوضه به سمت پایین، و با در نظر گرفتن تولید آب در کشور بالا دست و اجازه جاری شدن حق آبه توسط کشور بالا و نیز برداشت آب مورد نیاز توسط کشور بالا دست. مقدار آب باقی مانده آب دارای ارزش مذاکره نامگذاری شده است.
در طول تاریخ حوضه های آبریز مشترک سه حالت مذاکره رخ می دهد: در حالت اول، امکان کنترل وجود نداشته و نیازی به مذاکره دیده نمی شود. در حالت دوم، کشور بالا دست این آب را کنترل می کند؛ بدون نیاز به این آب در این حالت، آب قابل مذاکره است. در حالت سوم، کشور بالا دست به دلیل نیاز به این آب آنرا کنترل می کند؛ در این حالت آب دیگر موضوع قابل مذاکره ای نیست. به بیان دیگر مفهوم آب رنگی در ادبیات آبهای مرزی به قرار زیر عنوان گردید:آب سبز، کشور بالا دست قادر به نگهداری آن نیست؛ چه احتیاج داشته، چه نداشته باشد.آب زرد، کشور بالا دست می تواند آنرا نگه دارد، ولی نیازی به آن ندارد؛ یعنی توانایی کنترل آب را دارد، ولی نیازی به مصرف این آب را ندارد.آب قرمز،کشور بالا دست می تواند این آب را کنترل کند و به این آب احتیاج دارد؛ یعنی مذاکره روی آب قرمز بسیار مشکل خواهد بود. مذاکره روی آب زرد امکان پذیر است. آب سبز هم نیاز به مذاکره ندارد. ولی مسُله مهم این است که رنگ این آب ها ثابت نمی ماند. تغییر دینامیک این آبها ست که باعث تغییر در مذاکرات آبهای مرزی می شود. به طور مثال آب سبز می تواند به زرد و زرد به قرمز تغییر یابد. چنین تغییری می تواند روند مذاکرات مرزی را تغییر دهد.
در آینده ای نزدیک، آب های سبز تبدیل به آب زرد خواهد شد؛ یعنی دیگر آب سبز رنگی وجود نخواهد داشت و در میان مدت، آب قرمز به صورت نمایی زیاد خواهد شد. به این معنی که در بسیاری از حوضه های بین المللی شاهد افزایش آب زرد خواهیم بود. در بازه زمانی بلند مدت نیز آب قرمز بسیار زیاد خواهد شد؛ براساس داده ها این امکان وجود دارد تا سال 2070/2080 ما شاهد رنگ قرمز برای آبهای مرزی در غالب حوضه های مرزی مشترک خواهیم بود.
طرح تقاضای آب کشور پایین دست از طریق مفهوم آب رنگی در هفت کلاس از 1(آسان)تا7(سخت)
باید گفت: استراتژی کنترل دینامیک این رنگ ها در درجه اول، حوضه های آبریز مشترک باید به چنین فهمی دست یابند که دینامیک رنگ ها در تمامی حوضه های آبریز فرامرزی رخ خواهد داد. در ادامه این روند بالا بردن سطح دیپلماسی در درجه دوم نمایان خواهد شد و این سطح رسمی دیپلماسی در بین کشورها به تعامل بین بخش های دانشگاهی و نهادهای علمی با یکدیگر حرکت کند؛ به گونه ای که این تعامل در جهت افزایش تبدیل رنگ قرمز به زرد در حوضه های فرامرزی باشد و در پایان که در آینده از ضرورت بالایی برخوردار می گردد، نیاز به ساخت مدل های پشتیبان مذاکره است. در نتیجه ما نیازمند به دانش و متخصصین مدل های پشتیبان مذاکره خواهیم بود و مدل ها در حقیقت، جهت کاهش تبدیل آب زرد به قرمز تعریف خواهد شد.#هیدروپلیتیک#رودخانه_های_فرامرزی#باشگاه_خبرنگاران_توانا#دیپلماسی_آب@EsmaeilDehghanhttps://farsnews.ir/EsmaeilDehghan
17:47 - 9 مه 2024
1 پاسخ