گزارهای راهبردی در هندسه قدرت
«اگر سپاه نبود، کشور هم نبود»؛ گزارهای راهبردی در هندسه قدرت جمهوری اسلامی۲۹ مرداد ۱۳۵۸، حضرت امام خمینی(ره) در یکی از ماندگارترین و ژرفترین ارزیابیهای سیاسی خود فرمودند: «اگر سپاه نبود، کشور هم نبود.» جملهای که در زمان بیان، برای بسیاری صرفاً ناظر بر شرایط آن روزهای انقلاب تلقی میشد، اما گذر زمان نشان داد که این سخن، توصیف یک واقعیت مقطعی نبود؛ بلکه ترسیم یک ضرورت دائمی برای صیانت از استقلال، ثبات و اقتدار جمهوری اسلامی ایران به شمار میرفت.امام راحل با درکی دقیق از ماهیت تهدیدات پیش رو، بهخوبی دریافته بودند که حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی بدون برخورداری از یک نیروی مؤمن، هوشمند، سازمانیافته و برخوردار از قدرت بازدارندگی ممکن نخواهد بود. امروز، پس از گذشت دههها از آن نگاه دوراندیشانه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نه تنها به عنوان پاسدار مرزهای سرزمینی، بلکه به مثابه یکی از مؤلفههای بنیادین قدرت ملی و از ارکان اصلی امنیت راهبردی جمهوری اسلامی ایران شناخته میشود.در جهان پرآشوب کنونی که مناسبات بینالمللی بیش از هر زمان دیگری بر پایه قدرت، بازدارندگی و توان تحمیل اراده شکل گرفته است، سپاه پاسداران به پشتوانه تجربه میدانی، اشراف راهبردی، ظرفیتهای عملیاتی و آمادگی مستمر، جایگاهی فراتر از یک نیروی نظامی یافته است. این جایگاه محصول سالها مجاهدت، انباشت تجربه و شکلگیری یک مکتب امنیتی و دفاعی است که توانسته منافع ملی جمهوری اسلامی را در پیچیدهترین معادلات منطقهای و بینالمللی صیانت کند.تحولات اخیر نیز بار دیگر ابعاد این واقعیت را آشکار ساخت. پس از آنچه از سوی مسئولان جمهوری اسلامی به عنوان بدعهدی آمریکا و عدول از تعهدات اولیه توافقات اعلام شد، جمهوری
اسلامی با زبانی برخاسته از منطق قدرت، پیام روشنی به طرفهای مقابل مخابره کرد؛ پیامی که مضمون آن این بود که امنیت، مفهومی تجزیهپذیر نیست و هزینه بیثباتسازی منافع ملت ایران، بدون پاسخ نخواهد ماند. در همین چارچوب اعلام شد که انسداد تنگه هرمز، نخستین مرحله از پاسخ به عهدشکنی دشمن محسوب میشود؛ اقدامی که بیش از آنکه یک تصمیم عملیاتی باشد، حامل یک پیام راهبردی در سطح منطقه و نظام بینالملل بود.در ادامه این رویکرد، هشدار صریح سپاه پاسداران مبنی بر اینکه «تنگه هرمز بسته است و هر شناوری که به این محدوده نزدیک شود با مخاطرات جدی مواجه خواهد شد» نشان داد که جمهوری اسلامی ایران در دفاع از منافع حیاتی خود، میان اعلام موضع و اعمال اراده فاصلهای قائل نیست. این هشدار، صرفاً خطاب به شناورها نبود؛ بلکه پیامی آشکار به تمامی بازیگرانی بود که میکوشند موازنه امنیتی منطقه را با فشار، تهدید یا تحمیل اراده برهم زنند.بازتاب این پیام در معادلات منطقهای نیز به سرعت آشکار شد. ساعاتی پس از انسداد تنگه هرمز و اعلام مواضع قاطع جمهوری اسلامی، بنیامین نتانیاهو ناگزیر به پذیرش آتشبسی محدود در لبنان شد؛ رخدادی که از منظر بسیاری از ناظران سیاسی، بیانگر تغییر محاسبات امنیتی و بازنگری در هزینههای استمرار تنش بود. این تحول بار دیگر نشان داد که قدرت بازدارندگی، صرفاً در میدان نبرد معنا نمییابد؛ بلکه آنجا اهمیت خود را آشکار میکند که طرف مقابل را وادار به تجدیدنظر در تصمیمات و عقبنشینی از مسیر تقابل سازد.واقعیت آن است که اقتدار، زمانی واجد معنا میشود که بدون نیاز به درگیری گسترده، معادلات را دگرگون کند و طرف مقابل را به بازنگری در رفتار خود وادارد. آنچه در این مقطع رخ داد، بیش از هر چیز نمایش ظرفیت
تأثیرگذاری قدرتی بود که طی دههها بر پایه ایمان، تجربه، انضباط سازمانی و درک دقیق از الزامات امنیت ملی شکل گرفته است.امروز، بیش از هر زمان دیگری، عمق آن نگاه آیندهنگرانه امام خمینی(ره) آشکار شده است. «اگر سپاه نبود، کشور هم نبود» صرفاً یک جمله تاریخی نیست؛ بلکه چکیده یک دکترین امنیتی و سیاسی است که در گذر حوادث، اعتبار خود را حفظ کرده و به یکی از روشنترین مصادیق دوراندیشی راهبردی در تاریخ معاصر ایران تبدیل شده است؛ گزارهای که پیوند ناگسستنی میان اقتدار ملی، امنیت پایدار و صیانت از منافع جمهوری اسلامی ایران را به روشنی تبیین میکند.
06:16 - 31 خرداد 1405