بوی بد فاضلاب و ایجاد بیماری بین شهروندان
مطالبهساماندهی فاضلاب و رفع بوی نامطبوع در مناطق نیرو و فرهنگشهر، شوشتر
رهاسازی آب فاضلاب در رودخانه بدون ایجاد سرپوش مناسب بر مسیر فاضلاب، موجب انتشار بوی نامطبوع در مناطق نیرو و فرهنگشهر شوشتر شده است.
استانداری خوزستان، فرماندار شوشتر، دادستان شهر شوشتر
100گزارش از مطالبه1000پیگیری از مسئول مربوطهنمایش گزارش
اهالی تاجمیر با «دوتوک» نان میخورند
کویر را بیشتر با خشکسالی، باد و شنهای روان میشناسند؛ اما در گوشهای از خراسان جنوبی، زنان روستایی سالهاست با نخ، سوزن و خاطرات کودکیشان روایت دیگری از کویر مینویسند. روایتی که در قالب عروسکهای بومی جان گرفته و امروز علاوه بر زنده نگه داشتن فرهنگ محلی، به منبع درآمد دهها خانواده و ابزاری برای توسعه پایدار روستاها تبدیل شده است.
خبرگزاری فارس - خراسان جنوبی؛ بعضی میراثها در صندوقچههای قدیمی جا نمیمانند؛ راه میافتند، از کوچههای خاکی روستا عبور میکنند، روی دستان پینهبسته زنان مینشینند و آرامآرام به بخشی از زندگی امروز مردم تبدیل میشوند.گاهی یک عروسک، فقط یک عروسک نیست.گاهی تکهای از خاطرات کودکی است که از دل سالهای دور بیرونآمده؛ روایتی از مادربزرگی که روزگاری برای فرزندش همبازی کوچکی ساخته بود، یا قصه زنی که رنج زندگی، شادیهای کوچک و هویت سرزمینش را در تاروپود پارچهای ساده گرهزده است.در گوشهای از خراسان جنوبی، جایی میان روستاهای مرزی و کویری، عروسکهایی متولد شدند که قرار نبود تنها اسباببازی باشند. آنها آرامآرام به سفیران فرهنگ، راویان هویت و حتی همراهان توسعه روستاها تبدیل شدند.پشت این ماجرا، نام بانویی دیده میشود که سالهاست میان روستاها رفتوآمد میکند؛ گاهی در قامت کارآفرین، گاهی تسهیلگر توسعه روستایی و زمانی هم بهعنوان حامی زنان روستایی که میخواهند روی پای خود بایستند.آمنه سیاری از آن دست آدمهایی است که موفقیت را نه در پایان مسیر، بلکه در قدمهایی میبیند که برای رسیدن به آن برداشته شده است.
وقتی خاطرات کودکی از صندوقچهها بیرون آمدند
قصه از سال ۱۳۹۲ آغاز شد؛ زمانی که ایده احیای عروسکهای بومی در میان فعالان حوزه توسعه روستایی شکل گرفت.در آن روزها روستای تاجمیر به یکی از مهمترین ایستگاههای این حرکت فرهنگی تبدیل شد؛ روستایی که زنانش هنوز تصویر همبازیهای پارچهای دوران کودکی را در ذهن داشتند.جشنواره احیای عروسکهای بومی در همین روستا برگزار شد و بانوان روستا، سالها خاطره خاک خورده را از گوشه ذهن بیرون کشیدند؛ خاطراتی که بعدها جان تازهای گرفت و به تولیدی فرهنگی و اقتصادی تبدیل شد.سیاری میگوید: آن روزها بانوان روستا از عروسکهایی حرف میزدند که سالها قبل با آنها بازی کرده بودند. همان خاطرات نقطه آغاز احیای عروسکهای بومی شد.
بانوی نابینایی که یک میراث را زنده کرد
در میان همه عروسکهای بومی خراسان جنوبی، نام «دوتوک» بیش از همه شناخته شده است. عروسکی که امروز به یکی از نمادهای فرهنگی استان تبدیل شده اما احیای آن مدیون بانویی نابیناست.بانو بخت کلندرزهی، مسنترین زن روستای تاجمیر، کسی بود که این عروسک را دوباره به زندگی بازگرداند.پس از او نیز گلبیبی کلندرزهی در بازآفرینی و توسعه این میراث نقشآفرینی کرد.شاید نخستین چیزی که نگاه هر بینندهای را جلب میکند، چهره متفاوت این عروسکها باشد؛ چهرهای که بهجای چشم و بینی و دهان، با دکمه شکلگرفته است.اما پشت همین ظاهر ساده، فلسفهای عمیق نهفته است. سازندگان دوتوک باور دارند آفرینش انسان تنها در اختیار پروردگار است و به همین دلیل صورت عروسک را به شکل نمادین طراحی میکنند.انگار دکمههای کوچک روی صورت دوتوک، روایتگر اعتقادی بزرگ هستند.
عروسکهایی که شناسنامه ملی گرفتند
مسیر دوتوک به تولید چند عروسک محدود نشد. عروسکهای بومی خراسان جنوبی برای نخستینبار در کشور موفق شدند در فهرست میراث معنوی ناملموس ایران به ثبت ملی برسند.اتفاقی که حاصل سالها تلاش، پیگیری و همراهی زنان روستایی بود.ثبت ملی این عروسکها تنها یک عنوان فرهنگی نبود؛ مهر تأییدی بود بر ارزش گنجینهای که سالها در دل روستاها پنهان مانده بود.
نخهایی که اشتغال میبافند
در ظاهر، عروسکسازی فعالیتی کوچک به نظر میرسد اما وقتی پای اقتصاد روستا به میان میآید، داستان شکل دیگری پیدا میکند.سیاری میگوید تعداد زنان فعال در این حوزه طی سالهای اخیر از حدود ۴۰ نفر به ۶۰ نفر رسیده است.حجم تولید نیز از حدود ۷۰۰ عروسک در ماه به نزدیک هزار عروسک افزایشیافته است.پشت این اعداد، زندگی زنانی قرار دارد که در کنار دامداری و کشاورزی، منبع درآمد تازهای پیدا کردهاند.زنانی که حالا بخشی از اقتصاد خانواده را بر دوش میکشند و از هنر دستانشان روزی حلال به دست میآورند.
این عروسکها فقط پارچه و دکمه نیستند
هر عروسک قصه خودش را دارد. یکی لباس رنگارنگ چنشت را بر تن کرده؛ همان روستایی که به «سرزمین رنگها» شهرت یافته است. دیگری پوشش زنان تاجمیر را روایت میکند.یکی از خاطرات کودکی سازندهاش میگوید و دیگری از رسمورسوم یک قوم.سیاری معتقد است مردم هنگام خرید این عروسکها تنها یک محصول دستساز نمیخرند.آنها در واقع بخشی از فرهنگ، هویت و تجربه زیسته مردم یک منطقه را با خود میبرند.شاید به همین دلیل است که بسیاری از گردشگران و بازدیدکنندگان، خیلی زود با این عروسکها ارتباط برقرار میکنند.
وقتی عروسکها به جنگ بیابان میروند
اما ماجرای دوتوک فقط به فرهنگ و اقتصاد ختم نمیشود. این عروسکها در جایی دیگر نیز نقشآفرینی کردهاند؛ در میدان حفاظت از محیطزیست. سالها پیش بسیاری از روستاهای منطقه با مشکلات ناشی از تخریب پوشش گیاهی و طوفانهای شن دستوپنجه نرم میکردند.چرای بیرویه و برداشت بوتهها از طبیعت، عرصه را برای شنهای روان باز کرده بود.در همین شرایط، برنامههای توسعه روستایی با مشارکت مردم آغاز شد. خانوادهها در خانههای خود نهالپرورش دادند. نهالها بعدها به دل بیابان منتقل شدند.امروز بخشی از همان نهالها به پوشش گیاهی مؤثری تبدیل شدهاند که در مهار شنهای روان نقش دارند.سیاری معتقد است توسعه عروسکسازی نیز در این روند اثرگذار بوده است.وقتی خانوادهای از مسیر یک فعالیت فرهنگی درآمد کسب میکند، فشار کمتری بر مراتع و منابع طبیعی وارد میشود.به بیان سادهتر، گاهی یک عروسک میتواند بهاندازه چندین نهال برای حفظ طبیعت اثرگذار باشد.موزهای که قصهها را نگه میداردراه دوتوک از روستاها تا شهر بیرجند هم ادامه پیدا کرد. دومین موزه تخصصی عروسکهای بومی کشور در خانه تاریخی بانو رباب فروتنی راهاندازی شد؛ موزهای که تنها محل نمایش عروسکها نیست.اینجا هر ویترین، روایتی از زندگی زنان روستایی است. هر عروسک داستانی برای گفتن دارد و هر بازدیدکننده میتواند بخشی از فرهنگ خراسان جنوبی را از نزدیک لمس کند.برای بسیاری از گردشگران، این موزه نخستین پنجره آشنایی با دنیای عروسکهای بومی استان است.
رویای ناتمام دوتوک
با وجود همه موفقیتها، هنوز برخی گرهها باز نشده است. یکی از مهمترین چالشها، نداشتن کد رشته صنایعدستی برای عروسکهای بومی استان است.موضوعی که موجب شده بسیاری از تولیدکنندگان از برخی حمایتها و تسهیلات محروم بمانند و مسیر صادرات رسمی نیز با دشواری همراه شود.در حالی که گردشگران خارجی بارها از این عروسکها استقبال کردهاند و ظرفیت حضور در بازارهای بینالمللی وجود دارد.از سوی دیگر، کمبود زیرساختهای حملونقل و دشواری دسترسی گردشگران به خراسان جنوبی نیز مانعی بر سر راه معرفی بهتر این ظرفیت فرهنگی محسوب میشود.دوتوک؛ سفیری کوچک برای هویتی بزرگقصه دوتوک، قصه یک عروسک نیست. روایت زنانی است که میان خشکسالی و محرومیت، فرصت تازهای برای زندگی پیدا کردند.روایت فرهنگی است که از فراموشی نجات یافت. روایت طبیعتی است که با همراهی مردم دوباره جان گرفت.و روایت دستانی که نشان دادند توسعه فقط در کارخانههای بزرگ و خطوط تولید صنعتی اتفاق نمیافتد.گاهی توسعه از یک سوزن آغاز میشود، از چندتکه پارچه رنگی، از خاطرهای قدیمی و از عروسکی که آرامآرام از دل کویر برخاست و به سفیر فرهنگ، اشتغال و امید تبدیل شد.#دوتوک #عروسک #تاجمیر
15:07 - 10 خرداد 1405
1 پاسخ
@user1779090290673 ساعت پیشدر پاسخ به و
