بدرقه تا بهشت؛ روایتهای مردم در برابر پروژه شکافسازی دشمن
مراسم تشییع یک «رفراندوم عینی» است؛ یک پاسخ دندانشکن به پروژه تجزیه و شفافسازی دشمن. این روزها که هشتگهایی مانند «بدرقه تا بهشت» و «هر خانه یک موکب» در شبکههای اجتماعی، ترند شدهاند، عملیات روانی دشمن، سعی برای کوچکنمایی مراسم تشییع است.مراقب شایعات و اخبار جعلی دشمن باشیم!
بزرگنمایی مشکلات اجرایی قدیمی شده است. اعتراض به صرفکردن هزینه برای هیئتها در ماه محرم یا رفتن به سفر حج هم که شبههای کهنه و تکراری است! «این پولها اگر خرج فقرا میشد، بهتر نبود؟!» «سید سجاد نجفی»، پژوهشگر حوزه فضای مجازی، در گفتگو با فارس میگوید که چگونه مردم، با تولید روایتهای عاطفی، میدانی و مردمی، میتوانند تصویر واقعی از اتحاد ملی را به جهان مخابره کنند.
مردم پای کار آمده آند
مردم در حال تولید یک «سرمایه اجتماعی» بینظیر هستند؛ هشتگهایی مانند «بدرقه تا بهشت» و «هر خانه یک موکب»که همراه با موجی از احساسات و حضور پرشور کاربران در شبکههای اجتماعی در حال انتشار است و نشان از حضور حماسی میلیونی در مراسم تشییع دارد. کاربران با انتشار دلنوشتههای خود، روایتی مردمی و خودجوش از یک حماسه ملی را آغاز کردهاند.از سوی دیگر، پویش «هر خانه یک موکب» نشان میدهد که این مشارکت صرفاً به فضای مجازی محدود نمیشود. مردم با این شعار، آمادگی خود را برای میزبانی از عزاداران اعلام میکنند. این یعنی مردم پایکار آمدهاند و با کنشهای دیجیتال و میدانی، خودشان عامل اصلی برگزاری این مراسم هستند. این دقیقاً همان چیزی است که دشمن از آن میترسد.
دشمن میترسد
تشییع رهبر شهید یک رویداد صرفاً مذهبی و احساسی نیست، بلکه تصویر تاریخی از یک «رفراندوم عینی» و نمایش سرمایه اجتماعی و هویت ملی یک ملت است. سه عنصر بنیادین در این رویداد فعال میشود: عاطفه جمعی، معنا و حضور اجتماعی. این سه عنصر در کنارهم، روایتهای دشمن درباره «شکاف نسلها»، «فرسایش سرمایه اجتماعی» و «فروپاشی از درون» را با چالش جدی مواجه میکند.
طراحی دشمن برای این روزها
از منظر جنگ شناختی، طراحی دشمن را در سه مرحله میتوان ارزیابی کرد: ۱. پیش از مراسم است که با شایعهسازی درباره زمان برگزاری، القای بیاهمیتی و بزرگنمایی مشکلات اجرایی، هدفش کاهش مشارکت و تضعیف روحیه عمومی است.۲.حین مراسم است که با انتشار تصاویر گزینشی (برای پنهانکردن عظمت مراسم)، جعل روایت، القای ناامنی و انحراف اذهان از اصل موضوع به هزینهها، تلاش میکند ادراک مخاطب را تغییر دهد. مانند الگوی کهنهای که سالهاست درباره هزینههای هیئتها در ماه محرم یا هزینههای سفر حج تکرار میشود؛ همان شبهه تکراری که میگویند: «این پولها اگر خرج فقرا میشد، بهتر نبود؟» ۳.پس از مراسم است که پیچیدهترین مرحله محسوب میشود. دشمن تلاش میکند حماسه مردمی را از معنا تهی کند و مانع تبدیل سرمایه نمادین به سرمایه اجتماعی پایدار شود؛ مثلاً با القای اینکه «اینها حکومتی بودند» یا ایجاد دوگانهسازی کاذب میان «حکومت» و «مردم» و جلوهدادن خیل عظیم شرکتکنندگان بهعنوان «طرف حکومت» در مقابل مردم.
جنگ روایتها در فضای مجازی
در یک سو، مردم با هشتگهای عاطفی و پویشهای میدانی حضور خود را به تصویر میکشند. در سوی دیگر، شبکههای معاند تلاش میکنند القا کنند که «شکاف قومی» یا «گسست اجتماعی» وجود دارد. شاهد بودیم که در هفته اخیر، چندین تیم تروریستی در برخی نقاط کشور فعالیت داشتند که با هوشیاری نیروهای امنیتی نقشههایشان ناکام ماند. یعنی برای اثبات روایت دروغین خود، حتی به اقدامات میدانی و تروریستی دست میزنند تا روایت و تاریخ را تحریف کنند.اما مراسم تشییع نشان خواهد داد که اقشار مختلف مردم، اعم از زن و مرد، پیر و جوان، اقوام و طبقات گوناگون، در یک صحنه مشترک گرد میآیند. این حضور میدانی، روایت «گسست اجتماعی» را با واقعیت مواجه میکند و قدرت رسانهای دشمن را محدود میسازد. پیام «وحدت ملی» از مرزهای ایران فراتر رفته و به یک روایت جهانی تبدیل شده است. دشمن نمیخواهد این تصویر که جامعه ایران در سختترین شرایط، متحد و استوار باقی میماند، به جهان مخابره شود.
خانوادهها و کاربران فضای مجازی چه کنند؟
توصیه اول: در تولید روایت مشارکت کنید، نه فقط مصرفکننده اخبار باشید. از استوری گذاشتن گرفته تا پیام در گروههای دانشگاه، مدرسه، محل کار و خانواده. این روایتها نه فقط یک احساس، بلکه یک «سیگنال» به دشمن هستند که این ملت متحد و زنده است.توصیه دوم: مراقب شایعات و اخبار جعلی باشید. دشمن با شبهههایی درباره هزینههای مراسم و مدیریت ضعیف یا القای ناامنی تلاش میکند تصویر واقعی حضور میلیونی مردم را مخدوش کند. هر خبری را از منابع معتبر دنبال کنید و به شایعه دامن نزنید.توصیه سوم: حضور فیزیکی را با حضور مجازی پیوند بزنید. اگر نمیتوانید در مراسم حضور پیدا کنید، با انتشار تصاویر، دلنوشتهها و روایتهای عاطفی، خود را به کاروان بدرقه وصل کنید. تصویر واقعی جامعه را جایگزین تصویرسازیهای گزینشی و مهندسیشده دشمن کنید. هر تصویر، هر هشتگ و هر پست، یک تیر در قلب عملیات روانی دشمن است.
ما زنده، متحد و استوار ایستاده ایم!
22:03 - 14 تیر 1405