اینجا هیچکس از نمایشگاه کتاب کودک و نوجوان خبر ندارد!
بچهها دست در دست خانوادهها وارد سالن کوچک نمایشگاه کتاب کودک و نوجوان میشوند، اما نمایشگاه «میناب ۱۶۸» در غیاب تبلیغات تلویزیونی، به ویترین خلوت و پر از ضرر ناشران بزرگ بدل شده است.
گروه کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس: ایده اولیه تحسینبرانگیز بود؛ حالا که در اردیبهشتماه خبری از نمایشگاه فیزیکی و متمرکز کتاب در مصلی تهران نبود، انجمن فرهنگی ناشران کتاب کودک و نوجوان پیشقدم شد تا با همکاری کانون پرورش فکری، خونی تازه در رگهای بیرمق نشر کودک جاری کند. یک «گردشگری فرهنگی» جمعوجور، شکیل و دغدغهمند در مرکز شهر که به یاد نام و خاطره دانشآموزان مظلوم حادثه تروریستی میناب، نام «میناب ۱۶۸» را بر پیشانی خود دارد؛ هرچند که به جز نامش، هیچ المان و نشانی از این شهدای کودک ندارد.اما کافی است چند ساعتی را در سالنهای کانون در خیابان حجاب قدم بزنید تا متوجه شوید این رویداد ارزشمند، چطور در سایه سنگین سوءمدیریت، ضعف شدید اطلاعرسانی و بیبرنامگی اجرایی، به محفلی خلوت تبدیل شده است.
قدم زدن در میان ویترین ناشران بزرگوارد سالن حجاب که میشوید، اولین چیزی که جلب توجه میکند،فضای کوچک نمایشگاه است. اینجا خبری از راهروهای طولانی و بیپایان مصلای تهران نیست؛ همهچیز در بستری محدود و خلاصه جمع شده است. با این حال، تنوع ناشران شاخص حوزه کودک و نوجوان نشان میدهد که صنف تمام قد برای این رویداد مایه گذاشته است.تابلوها و غرفههای نامآشنای این حوزه یکی پس از دیگری خودنمایی میکنند؛ از غرفه نشر پرتقال با آن کتابهای پرطرفدارش تا غرفه باسابقه و نوستالژیک نشر قدیانی و خود کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان که میزبان این رویداد است. در کنار آنها، نشر مهرک با عناوینی تازه، نشر جمال و نشر جمکران با آثار دینی و تربیتی، و ناشران دیگری چون شهر قلم و نشر پرنده ویترینهای خود را چیدهاند. بچهها دست در دست خانوادههایشان وارد این محیط کوچک میشوند؛ چشم میدوزند به طرح جلدها و کتابها را ورق میزنند. در گوشهای از سالن، صدای شعرخوانی دسته جمعی و طنین موسیقی معروف «خوشحال و شاد و خندانم» بلند است؛ تلاشی زنده برای تزریق هیجان و انرژی به فضای نمایشگاه که لبخند را روی لب کودکان مینشاند و برای لحظاتی، پویایی را به این محیط میآورد. اما این شور و حال ، چقدر توانسته فراتر از خیابان حجاب برود؟
طرح خودجوشی که در ایستگاه اطلاعرسانی متوقف شدبزرگترین ضربهای که نمایشگاه «میناب ۱۶۸» خورده، از ناحیه «سکوت رسانهای» است. انگار برگزارکنندگان فراموش کردهاند که کتاب کودک برای دیده شدن در ابعاد پایتخت، نیاز به هیاهو، رنگ، تبلیغات محیطی و صدای بلند دارد.مدیر غرفه نشر مهرک با لحنی آمیخته به گلایه و ناامیدی از وضعیت این روزهای نمایشگاه میگوید: «میزان فروش؟ افتضاح است! اصلاً هیچ خبری نیست. هیچکس در این شهر خبر ندارد که چنین نمایشگاهی دایر است و کانون دارد چنین کاری میکند. حداقل انتظار ما این بود که نهاد برگزارکننده، یک تیزر یا تبلیغ تلویزیونی ساده برود. بچههایی هم که تکوتوک میآیند، فکر میکنند اینجا همان نمایشگاه باغ کتاب است که شبکه پویا تبلیغ میکند! همهچیز طوری پیش میرود که انگار بار اولشان است و بیتجربگی موج میزند. با این وضعیت، حتی پول اجاره غرفه هم درنمیآید و این برای ناشر یعنی ضرر مطلق.»
طرف دیگر این ماجرا، مسئولان صنف و ایدهپردازان اصلی این رویداد هستند که تلاش میکنند نیمه پر لیوان را ببینند، هرچند آنها نیز منکر ضعف شدید ساختاری نیستند.فتحالله فروغی، رئیس انجمن ناشران کودک و نوجوان، در گفتگو با خبرنگار فارس، جرقه اولیه شکلگیری این نمایشگاه را اینگونه تشریح میکند: «با توجه به اینکه امسال نمایشگاه فیزیکی کتاب را نداشتیم، هیئتمدیره انجمن احساس کرد خلاء بزرگی وجود دارد و مردم مدتهاست کتابها را از نزدیک ندیدهاند. ما پیشنهاد برگزاری این نمایشگاه را به کانون دادیم که خوشبختانه استقبال و تعامل خوبی شکل گرفت و این سازه زیبا و جمعوجور برپا شد. پس از نظر برنامهریزی، این یک حرکت کاملاً خودجوش برای رقم زدن یک گردشگری فرهنگی بود.»
فروغی در واکنش به انتقادها درباره خلوت بودن نمایشگاه و همزمانی آن با امتحانات مدارس میگوید: «من هم معتقدم بسیاری از مردم تهران از این رویداد مطلع نیستند و اینجا دقیقاً رسانههای جمعی باید پای کار بیایند. ما از کانون خواستیم شبکههای تلویزیونی و چهرههای فرهنگی را دعوت کند. درباره زمان نمایشگاه هم ما ساعت کار را از ۱۵ تا ۲۱ گذاشتیم تا مزاحم امتحانات بچهها نباشد و خانوادهها در اوقات فراغت عصرگاهی سر بزنند.»رئیس انجمن ناشران کودک درباره فضای معنوی نمایشگاه و پیوند آن با نام دانشآموزان میناب میافزاید: «نام این نمایشگاه میناب ۱۶۸ است و ما به یاد آن کودکان معصوم این رویداد را برگزار کردیم. برنامههای جنبی مثل رونمایی و جشن امضا هم تدارک دیده شده تا فقط بحث خریدوفروش نباشد و معتقدیم روح آن دانشآموزان حتماً از این حرکت شاد خواهد شد.»
یک رویداد قابل دفاع اما نیازمند استمراردر میان بازدیدکنندگان ویژه، مسئولان فرهنگی نیز به چشم میخورند که از زاویه دیگری به ماجرا نگاه میکنند. غلامرضا امیرخانی، رئیس کتابخانه ملی که برای بازدید در نمایشگاه حاضر شده بود، در گفتگو با فارس، ضمن دفاع از اصل برگزاری این رویداد میگوید: «کتاب کودک و نوجوان برخلاف بزرگسال، در فضای مجازی اقناع نمیشود و نیاز به لمس کتاب کاغذی دارد. این کار در مجموع کار قابل دفاعی است. اما کانون به خاطر ریشه نوستالژیک و شعبات فراوانش در کل کشور، جای معتبری برای این کار است و این تیپ رویدادها باید در طول سال استمرار داشته باشد.»
ارزش افزوده بدون جذابیت عمومی!نمایشگاه کتاب کودک و نوجوان «میناب ۱۶۸» تا ۱۲ خردادماه در مرکز آفرینشهای کانون (خیابان حجاب) دایر است. ایده پشت این رویداد از تلاش صنف ناشران برای پر کردن خلاء نمایشگاه بینالمللی گرفته تا زنده نگهداشتن یاد دانشآموزان میناب عمیقاً ارزشمند و شایسته تقدیر است. حضور خانوادهها، چیدمان جمعوجور غرفههای بزرگی مثل پرتقال، قدیانی، مهرک و کانون، در کنار طنین شعر و موسیقی شاد، پتانسیل بالای این فضا را نشان میدهد؛ هرچند که رویدادی برای کودک و نوجوان باید خیلی پررنگ و لعابتر از اینها باشد. اما واقعیت عریان روی زمین ثابت میکند که بدون یک پیوست رسانهای هوشمندانه و تبلیغات شهری و تلویزیونی، حتی جذابترین برنامههای داخلی هم در پشت درهای بسته سالن کانون غریب میمانند. این نمایشگاه یک فرصت مکتوم است؛ مگر آنکه در روزهای پایانی، فرجی حاصل شود و صدای آن، بالاخره به گوش خانوادههای تهرانی برسد.#کتاب #کتاب_کودک #نمایشگاه_کتاب #کانون_پرورش_فکری 11:23 - 4 خرداد 1405