رویای آمریکایی چگونه به کابوس مردم تبدیل شد؟
اصل زننده مورد اشاره، اصل عمومی سیاست ایالات متحده است و به طور روزافزون هم به کار گرفته شده و در غیاب واکنش عمومی مردم، باز هم دنبال و به کار گرفته میشوند. با همین دستفرمان سران آمریکاست که پدیدههایی مثل مهندسی انتخابات و سنگین کردن دوش مردم در آمریکا رخ میدهند.
به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات فارس، نوام چامسکی فیلسوف و متفکر آمریکایی است که بهواسطه مواضع انتقادیاش نسبت به حاکمیت ایالات متحده در ایران هم شناخته شده است. از این متفکر کتابهای مختلفی در بازار نشر ایران ترجمه و منتشر شده که یکی از آن ها «مرثیهای برای رویای آمریکایی» است. این کتاب سال ۲۰۱۷ منتشر شد اما پیش از انتشارش در قالب کتاب، محتواهای موردنظر چامسکی در آن، در قالب فیلمی مستند با کارگردانی پیتر دی. هاچیسون، کلی نیکس و جرد پی اسکات پخش شدند. چامسکی در این کتاب می گوید فکر کنید از کره مریخ آمدهاید و وارد جامعه آمریکا میشوید. در ایالات متحده ارزش هایی ادعا گونه مثل دموکراسی وجود دارند و در یک دموکراسی، آرای عمومی بر سیاستگذاری ها تأثیر دارد. پس حکومت کارهایی میکند که مردم مقرر کردهاند. این معنای دموکراسی است اما مهم این است که بخشهای ممتاز و قدرتمند، به دلایل بسیار خوبی هرگز دموکراسی را دوست نداشتهاند. دموکراسی، قدرت را در دست عامه مردم میگذارد و آن را از دست افراد ممتاز و قدرتمند میگیرد. معنای تمرکز ثروت و قدرت این است اما در آمریکا در چرخهای معیوب کار میکند.
اصل زنندهای که چامسکی در «مرثیهای برای رویای آمریکایی» به آن اشاره میکند این است که ثروت همیشه کنترل بیش از حدی روی سیاستگذاری ها داشته و ریشهاش هم به چند قرن پیش برمی گردد نه امروز. این اصل را آدام اسمیت سال ۱۷۷۶ تشریح کرد. اسمیت در کتاب معروف «ثروت بینالملل» می گوید در انگلستان، آن هایی معماران اصلی سیاستگذاری ها هستند که صاحب مملکت باشند. در زمان او این صاحبان، تاجران و تولیدکنندگان بودند که باید مطمئن می شدند منافع شان تامین میشود و مهم هم نبود تامین منافعشان چه تاثیر دردناکی روی مردم انگلستان و دیگر مردم جهان بگذارد. چامسکی میگوید در دوره ای که ما در آن زندگی می کنیم، تاجران و تولیدکنندگان جای خود را به نهادهای مالی و شرکت های چند میلتی دادهاند؛ همان آدمهایی که آدام اسمیت آن ها را اربابان نوع بشر نام گذاشته و آنها هستند که از آن اصل زننده مورد اشاره چامسکی پیروی میکنند: همه چیز برای ما و هیچ چیز برای دیگران!جان کلام نویسنده کتاب «مرثیه ای برای رویای آمریکایی» این است که اصل زننده مورد اشاره، اصل عمومی سیاست ایالات متحده است و به طور روزافزون هم به کار گرفته شده و در غیاب واکنش عمومی مردم، باز هم دنبال و به کار گرفته میشوند. با همین دست فرمان سران آمریکاست که پدیده هایی مثل مهندسی انتخابات و سنگین کردن دوش مردم در آمریکا رخ میدهند.
کتاب چامسکی، ۱۰ فصل یا اصل دارد که به این ترتیب اند:«اصل اول: کاهش دموکراسی»، «اصل دوم: ایجاد ایدئولوژی»، «اصل سوم: طراحی مجدد اقتصاد»، «اصل چهارم: سنگین کردن دوش مردم»، «اصل پنجم: حمله به هم بستگی»، «اصل ششم: سلطه بر قانون گذاران»، «اصل هفتم: مهندسی انتخابات»، «اصل هشتم: سر به راه کردن توده مردم»، «اصل نهم: رضایت سازی» و «اصل دهم: به حاشیه راندن مردم». پس از این فصول هم «منبع شاهد مثال ها» آمده است. البته نکات و مرثیه هایی که چامسکی در این کتاب به آن ها اشاره می کند، امروز دیگر مختص آمریکا نیستند و از آن جا که نئولیبرالیسم بر همه جهان حاکم شده، امری جهانگیر و گسترش یافته محسوب می شوند. چامسکی در کتابش پس از بحث درباره مشکلات اقتصادی ناشی از حکمفرمایی نئولیبرالیسم، درباره اثرگذاری های سیاسی و اجتماعی این بحران هم پرداخته و موضعی می گیرد که شبیه پل کروگمن و جوزف استیگلیتز دو اقتصاددان معاصر است؛ این که مشکل نئولیبرالیسم، بیش از نحوه تولید ثروت، در نابرابری توزیع است. ترجمه محمد نصیری از «مرثیه ای برای رویای آمریکایی» سال ۱۴۰۰ توسط نشر صاد منتشر شد و در حال حاضر با نسخه های چاپ سوم در بازار نشر حضور دارد. #آمریکا#کتاب#کتابخوانی 11:29 - 5 فوریه 2026