مهمتر ار کتاب خواندن کتاب خوب خواندن است. امیدوارم همه کمی بیشتر مطالعه کنیم.
تورق کتاب به جای تفکر فست فودی!
آیین افتتاحیه سیوششمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران با حضور رئیس مجلس شورای اسلامی محمدباقر قالیباف روز چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت در مصلای امام خمینی(ره) برگزار شد.
به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس، آیین افتتاحیه سیوششمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران روز چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت در مصلای امام خمینی(ره) با حضور رئیس مجلس شورای اسلامی محمدباقر قالیباف آغاز شد.
این مراسم همچنین با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی سیدعباسصالحی، احمد فکاک احمد وزیر فرهنگ عراق، رئیس نمایشگاه کتاب محسن جوادی و قائم نمایشگاه ابراهیم حیدری، دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی آزاده نظربلند، معاون امور هنری وزارت ارشاد نادره رضایی، جمعی از دیگر مسئولان و اهالی نشر، کتاب و رسانه همراه است.
ابتدا محسن جوادی، رئیس نمایشگاه کتاب امسال گفت: نمایشگاه بینالمللی کتاب نه فقط ویترینی برای صنعت نشر، بلکه آیینهای از دغدغههای فرهنگی، ظرفیتهای ملی و افقهای پیش رو است. فرایند آمادهسازی این دوره از بهمن ماه سال گذشته آغاز شد و با ثبتنام ۲۳۰۰ ناشر داخلی و خارجی، شامل ۱۵۰۰ ناشر از تهران و حدود ۸۰۰ ناشر از استانها، این حضور گسترده نشان از اعتماد و توجه ناشران به نمایشگاه و نیز اهمیت آن در چرخه فرهنگی کشور دارد. در این دوره، بیش از ۲۰۷ هزار عنوان کتاب در دو بخش حضوری و مجازی عرضه شده است که ۶۵ هزار عنوان آن چاپ سال گذشته، یعنی سال ۱۴۰۳، میباشد. این آمار دلگرمکننده نمایانگر حیات پرتحرک نشر ایران است. در بخش مجازی نیز امکان دسترسی به ۱۳۵ هزار عنوان کتاب الکترونیک فراهم شده که دستاوردی قابل توجه در دورههای برگزاری نمایشگاه محسوب میگردد.وی افزود: رویکرد کلیدی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این دوره، واگذاری مسئولیتهای اجرایی به صفوف نشر بوده است. این تغییر صرفاً یک جابجایی اداری نیست، بلکه تمرینی برای همکاری فرهنگی، تلاشی برای تقویت مشارکت، مسئولیتپذیری و اعتمادسازی میان دولت و بدنه نشر است.
او بیان کرد که نگاه بینالمللی نمایشگاه امسال پررنگتر از گذشته است و ادامه داد: حضور بیش از ۵۰ مهمان خارجی و مشارکت علاقهمندانی از کشورهای مختلف، و نیز حضور رسمی کشور عراق به عنوان مهمان ویژه و مشارکت چشمگیر ناشران در این بخش، نشاندهنده ظرفیت دیپلماسی فرهنگی نمایشگاه تهران است. ما بر این باوریم که فرهنگ بیش از هر عامل دیگری میتواند درهای گفتگو، همدلی، همکاری و خیر ملتها را بگشاید. در همین راستا، برای نخستین بار برنامه «کتابانه تهران» به اجرا درآمده است تا زمینه ارتباطات بینالمللی فعالان ایرانی با بازار جهانی کتاب فراهم شود. بخش تخصصی فناوریهای نشر نیز از نوآوریهای این دوره است که از ظرفیتهای فناوریهای نوین و هوش مصنوعی در صنعت نشر بهره میگیرد.او در خصوص یارانه کتاب نیز گفت: در حوزه یارانهها، ۲۵ درصد به مجموع یارانههای نشر افزودهایم. حضور اهالی فرهنگ، هنر و دانشگاه در نمایشگاه نیز چشمگیر است؛ به طوری که تنها در همین دیروز، ثبتنام دانشجویان برای حضور در نمایشگاه کتاب نزدیک به ۶۰ هزار نفر گزارش شده است. همچنین، بیش از ۹۰۰۰ درخواست برای فعالیتهای فرهنگی، رونمایی کتاب و مناسبتهای مرتبط با کتاب دریافت کردهایم که متأسفانه به دلیل محدودیتها، امکان تأمین تمامی آنها فراهم نشد، اما بخش قابل توجهی از این برنامهها انشاءالله اجرا خواهد شد.وی در پایان بیان کرد: نمایشگاه کتاب نماد حکمت جمعی ما برای حفظ و گسترش فرهنگ مطلوب است. به امید آنکه این همت الهامبخش نسلهای آینده شود.
ضرورت تشکیل کارگروه مشترک برای رفع چالشهای پیش روی فعالان عرصه کتاب
در ادامه ابراهیم کریمی، رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان، با بیان این که همزمان با برگزاری نمایشگاه کتاب تهران، توجه به وضعیت فعالان عرصه نشر و کتابفروشی از اهمیت ویژهای برخوردار است، گفت: اگرچه برگزاری این نمایشگاه جلوهای از پویایی فرهنگی به شمار میرود، اما به نظر میرسد که این رویداد، فاقد برخی از ویژگیهای نمونههای مشابه در سایر شهرها است. با این حال، وضعیت کلی صنعت کتاب در سالهای اخیر چندان مطلوب نبوده و در رقابت با رسانههای نوین و سرگرمیهای متنوع، نقش آن در جامعه کمرنگ شده است.علاوه بر این، مشکلات اقتصادی سالهای اخیر و افزایش مشغلههای روزمره بسیاری از افراد که منجر به کاهش زمان مطالعه شده است، مزید بر علت صده و علیرغم تأکیدات مکرر بر اهمیت کتابخوانی، شاهد تحول مثبتی در این زمینه نبودهایم. گواه این مدعا، متوسط تیراژ پایین کتابها (حدود ۲۳ نسخه) است.وی به برخی از این مشکلات اشاره و بیان کرد: کاهش نقدینگی از جمله مشکلات ماست. تورم فزاینده، قدرت خرید مردم را کاهش داده و صنعت نشر نیز از این امر مستثنی نبوده است. کتاب، بهعنوان یک کالای فرهنگی، با محدودیتهایی در افزایش قیمت متناسب با نرخ تورم مواجه است.وی درمورد با مشکل مالیاتی بیان کرد: مقاومت سازمان امور مالیاتی در اجرای صحیح معافیتهای مالیاتی مصوب برای ناشران و کتابفروشان و الزام به ارائه دفاتر قانونی، فعالان این حوزه را ناگزیر به صرف هزینههای گزاف برای امور حسابداری میکند.
نویسندگان هرگز نمیمیرند
احمد فکاک البدرانی وزیر فرهنگ و گردشگری عراق نیز در این مراسم درباره پدیدآورندگان کتاب گفت: آنهایی که حقیقت را برای مردم نوشتند و آنهایی که اصحاب عقل و فکر و اندیشه و وجدان بشری هستند نمیمیرند و با اندیشه خود در هر روز و مکان هستند؛ اگر آنها نبودند، جهان از بین میرفت و حال حاضر مانند گذشته و گذشته مانند آینده بود و جریانهای قوی ذات از بین میرفت و اغنیا فقرا را حذف میکردند. وی ادامه داد: باید توجه داشت در نمایشگاه کتاب، نه فقط بر کتابها بلکه باید بر عقل و اندیشه تمرکز کنیم. ما با نویسندگان دوران قبل با آثارشان صحبت میکنیم. اگر نویسندگان نبودند ما خدا را هم نمیشناختیم و با آن ها بود که انبیا و بزرگان دورههای مختلف را شناختیم. وی به ابن سینا، ابن خلدون، علمای اصفهان و نیز شمس تبریزی و اشعار مولانا که آثار آنها تدریس میشده است، اشاره و بیان کرد: اگر اینها نبودند ما افکار صالحان را نمی دانستیم. با تحول علم، کتاب عادی و ساده از بین خواهد رفت اما ما حتما نیازمند کتاب های عادی هستیم. وزیر فرهنگ و گردشگری عراق بیان کرد که نویسندگان هرگز نمیمیرند و اسامی آنها همیشه زنده است و بین مردم وجود دارد.
کتاب؛ مبدأ و عصاره تمدنسازی و ضامن بقای جوامع
همچنین سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ به تاثیر کتاب بر تمدنسازی اشاره کرد و گفت: اگر به تمدنهای مختلف بشری نگاه کنیم، صدق این مطلب مشخص است که کتاب در تمدنسازی نقش مهمی دارد. به عنوان مثال تمدن یونان و ادبیات نمایشی و فلسفی و مجموعه آثار یونان یا فرهنگ و تمدن چینی در سالهای مختلف بر اساس کتاب بوده است. حتی تمدن هند که بر بستر کتاب حرکت کرده و جلو آمده است. کتاب در ایران باستان و تمدن اسلامی نقش مهمی دارد. تمدن اسلامی بر بالهای مسجد و کتابخانه شکل گرفت و حرکت کرد.صالحی به شاهنامه اشاره و بیان کرد: اگر در ایران شاهنامه بعد از اسلام خلق نمیشد، زبان فارسی پایدار نبود. اگر تمدنی بخواهد شکل بگیرد و پایدار بماند، نیاز به کتاب دارد، کتاب صرف نظر از شکل و ظاهر، یک تفکر منسجم است به جای تفکر پیتزایی، فست فودی و لحظهای که عملا تفکر محسوب نمیشود. اگر کشور و جامعهای میل به ماندگاری دارد تا در تفکر اندیشههای رقیب و مهاجم هضم نشود، جز با کتاب قدرت ماندگاری نمییابد.وی افزود: دغدغه کتاب باید دغدغه همه کسانی باشد که به فکر توسعه اجتماعی ایران هستند. این امر نباید صرفا دغدغه وزارت فرهنگ یا مولفان یا اصحاب نشر باشد. اگر خواهان توسعه اجتماعی درست هستیم، احتیاج به تولید و مصرف کتاب خوب داریم.صالحی گفت: نمایشگاه کتاب تهران غیر از اینکه به اقتصاد نشر کمک میکند و کارنامه نشر سالانه ایران را نشان میدهد، یک باشگاه بزرگ اجتماعی است و چقدر ما به اینکه باشگاههای بزرگ خود را حفاظت و باشگاه های جدیدی خلق کنیم، نیاز داریم.
او بیان کرد که ایران امروز بیش از هر روز نیاز به همبستگی، هم افزایی و همگرایی و با هم بودن دارد و هرقدر بتوانیم این باهم بودن را بیشتر نشان دهیم راه پیشرفت را روان تر و اقدامات و توطئههای دشمنان را ناکام تر کردیم.وزیر فرهنگ افزود: نمایشگاه کتاب تهران یک فرصت اجتماعی کردن ایران است. در این رویدا از جاهای مختلف کشور چه به صورت حضوری و چه مجازی، حضور دارند. بیش از ۴۰۰ نشست در این دوره ۱۱ روزه برگزار می شود.او با اشاره به شعار این دوره «بخوانیم برای ایران» تاکید کرد: اگر توسعه، آینده، پیشرفت ایران و ناکام گذاشتن دشمنان را می خواهیم به کتاب بیشتر و بیشتر فکر کنیم و در راه توسعه این ابر فرهنگ اقتدار ایران تلاش کنیم.
فرهنگ چه اثری بر مشکلات اقتصادی امروز ما میتواند داشته باشد؟
همچنین محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی با اشاره به نزدیک شدن به سالگرد شهدای خدمت درمورد شهید رییسی گفت: از انقلاب که توفیق دوستی با ایشان را داشتم تا لحظه شهادت که در خدمتگزاری به مردم همکار بودیم، شهادت میدهم که در طول این مدت، هیچگونه قصور و کوتاهی در زحمات، تلاشها، مجاهدتها، اخلاص، صفا، صمیمیت و صداقت ایشان مشاهده نکردم. به ویژه در دوران ریاست جمهوری، با شناختی که از ایشان در کسوت روحانیت داشتم، ایشان همواره با جدیت و تلاش وافر در میدان خدمتگزاری به مردم و اداره کشور کوشیدند. امیدوارم که روح ایشان با شهدای کربلا محشور گردد و خداوند به همه ما توفیق دهد تا از این فقدان، درسهای لازم را بیاموزیم.او ضمن تشکر از دستاندرکاران نمایشگاه کتاب، بیان کرد: موضوع فرهنگ، به ویژه در فرهنگ اسلامی، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. به تعبیر حضرت امام خمینی (رضوان الله تعالی علیه)، تربیت، اساس دنیا و بنیان عالم است. اگر تقویت و تربیت انسان به درستی انجام نشود، میتواند برای جامعه خطرناک و مضر باشد و در معرض آسیبهای گوناگون قرار گیرد. در مقابل، اگر تربیت صحیح و مفید صورت پذیرد، موجب تعالی فرد و جامعه خواهد شد.
وی ادامه داد: بحث کتاب و کتابخوانی ارتباط مستقیمی با موضوع تربیت دارد. یکی از مسئولیتهای مهم حکومت اسلامی، پرداختن به بحث تفکر و اندیشهورزی است، به ویژه در نظام اسلامی ما که کتاب و کتابخوانی، عصاره معارف بشری محسوب میگردد. کتاب، انسان را در جایگاه صحیح زندگی قرار میدهد، در نقطهای که بیشترین تأثیرگذاری، بهترین اندیشه و بالاترین خلاقیتها شکل میگیرد. کتاب و کتابخوانی برای تمامی انسانها، به ویژه برای ما ایرانیان مفتخر به تمدن کهن و مسلمانان با میراث غنی تمدن اسلامی که قرآن کریم، کتاب هدایت آن است، فرصتهای بزرگی را برای زندگی کردن، تربیت شدن، معنویت یافتن، ساختن دنیا و آخرت به ارمغان آورده است. این توجه راهبردی به فرهنگ در فرهنگ اسلامی و ایرانی ما سابقهای دیرینه دارد که باید به آن توجه ویژه مبذول گردد.قالیباف به نامگذاری سالانه از سوی مقام معظم رهبری اشاره و بیان کرد: ایشان همواره تأکید بر اقتصاد داشته است که امری صحیح و منطقی است و موضوع مهم و اولویت امروز جامعه ما محسوب میشود. با این حال، مقام معظم رهبری در تأکید بر اولویت اقتصاد، از فرهنگ نیز یاد کرده و متذکر شدهاند که اولویت ما اقتصاد است، اما عزیزان باید بدانند که مهمترین شاخص رشد، شاخص رشد فرهنگی است. بدون شک، این بحث متوجه اینجانب نیز به عنوان مسئول و خدمتگزار مردم است. ما باید بدانیم که شاخص اصلی پیشرفت کشور، فرهنگ است. حتی در اقتصاد که امروز اولویت ماست، مشکلات موجود ناشی از مسائل فرهنگی است. امروز همه از ناترازیها سخن میگوییم؛ ناترازی در انرژی، در بخشهای مختلف آن از سوخت و برق گرفته تا ناترازی در آب. برای حل همین مشکلات نیز نیازمند بازنگری فرهنگی، نیازمند فرهنگ کار، نیازمند رعایت فرهنگ مصرف هستیم.
وی افزود: آنچه در علم اقتصاد برای رشد توصیه میشود، سرمایهگذاری و بهرهوری است. اما امروز، به ویژه در شرایطی که با محدودیت سرمایهگذاری خارجی مواجه هستیم، بهرهوری به عنوان یکی از شاخصهای مهم رشد، ریشه در فرهنگ دارد. این نگاه فرهنگی است که میتواند رشد بهرهوری را در عرصه مادی، در کمترین زمان و با کمترین هزینه برای ما به ارمغان آورد. از همین رو، شاخص اصلی پیشرفت کشور برای رشد اقتصادی، توجه به فرهنگ و نهادینه کردن فرهنگی است که این مهم را به ما دیکته میکند. فرهنگ عمومی کشور نیز به طور مستقیم به موضوع کتاب وابسته است. ما در برنامه هفتم و در بسیاری از تصمیمات و قانونگذاریهای مجلس، توجه ویژهای به خانواده داریم، چرا که کتاب و کتابخوانی و فرهنگ مطالعه در خانواده، به ویژه برای زنان و مادران که پایههای اصلی و محور خانواده هستند، بیشترین تأثیر را در موضوع تربیت، که اساس عالم برای انسان است، دارد. ارتباط مستقیم کتاب و کتابخوانی در خانواده با زنان و مادران، یک ضرورت اجتنابناپذیر است. این نکات را از این جهت برای خود نیز متذکر میشوم تا در تصمیمگیریها، سیاستگذاریها، قوانین، تلاشها و تخصیص اعتبارات، این مهم را در عمل پیگیری و اجرا کنیم. بدون شک، رسالت اصلی حکومت اسلامی که وظیفه ذاتی و حیاتی آن است، همانا تفکر، اندیشهورزی و گسترش دانایی است که محور تحول و تقویت در عرصههای مختلف محسوب میشود و باید به آن توجه ویژه شود.
او بیان کرد: اینجانب خود را موظف میدانم که در سال جاری، با توجه به تأکید مقام معظم رهبری بر موضوع کتاب و اشاره به نهجالبلاغه، در این نمایشگاه و در تمامی تصمیمات و اقدامات آتی، این امر را مد نظر قرار دهم. انصافاً نهجالبلاغه کتابی است که معارف بلند آن، نیاز امروز و همیشه جوامع بشری است. امروز، اگر کتابی مبتنی بر عقلانیت، عقلانیت اسلامی و انقلابی، عدالت و معنویت را دنبال کنیم، آن هم از کسی که به عنوان یک عارف، یک مجاهد و یک انسان کامل، به عنوان امامی که در میدان عمل بود و در رأس حکومت قرار داشت، میتوانیم پیچیدهترین مسائل سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و حوادث گوناگونی که در آن زمان با آنها روبرو بود را بیاموزیم و در عرصههای سیاسی، اجتماعی و تصمیمگیریها از آن بهره گیریم. اینجاست که اگر اینگونه عمل کنیم، طبیعتاً از هرگونه دنیازدگی و اشکالات ناشی از سیاستزدگی و رفتارهای ناپسند دوری خواهیم کرد. این مهم باید در عرصه کار ما نیز مورد توجه قرار گیرد و امیدوارم که این توجه همواره وجود داشته باشد.
او همچنین به دوره حضورش در شهرداری تهران اشاره کرد و گفت: دغدغه فرهنگی همواره برای من حائز اهمیت بود. اگرچه خود را یک فرد فرهنگی متخصص نمیدانم، اما همواره سعی کردهام با نگاه فرهنگی به موضوعات حوزههای کاری خود بپردازم و واقعاً موضوع کتاب و کتابخوانی در دوره مدیریت شهری یکی از وظایف جدی من بود. در آن دوره، بیش از سیصد کتابخانه عمومی در شهر تهران گسترش یافت و ساخته شد. مجموعه بزرگ باغ کتاب در عباسآباد نیز در راستای همین اهداف ایجاد گردید. ما سعی کردیم تا حد توان به اصحاب نشر، نویسندگان و معلمان کمک نماییم، هرچند که این اقدامات نسبت به اهمیت موضوع، کم به نظر میرسد. از این رو، تأکید میکنم که اگر در این محفل بر این موضوع تأکید میشود، اول از همه خود را مکلف میدانم که در این عرصه گام بردارم، هرچند توان بنده اندک است، اما این موضوع را به فراموشی نخواهیم سپرد و در سختیها و اولویتهایمان تغییر نخواهد کرد. در این زمینه، حتی در حوزه دانشجویی و دانشگاهی، به ایجاد یک کتابخانه دیجیتالی در علوم پایه که امکان استفاده برای همگان در سراسر کشور فراهم باشد، توجه داشتهایم.
او در پایان گفت: پیشنهاد جناب آقای کریمی را با جان و دل پیگیری خواهم کرد و در اولین فرصت، جلسهای را با ترکیبی که اشاره فرمودند، حتماً دنبال خواهم کرد. طبیعتاً ما چالشهایی داریم که یکی از دلایل آن، مسائل اقتصادی است، اما دلایل دیگری نیز وجود دارد. ما ابتدا باید مشکلات اقتصادی را حل کنیم تا اشکالات بعدی نمایانتر شده و از زیر سایه اقتصاد بیرون بیاید. موضوع ممیزیهای بعضاً غیرشفاف و طولانی شدن آن، توسط جناب آقای صالحی پیگیری میشود. همچنین، عدم رعایت حقوق مؤلف و ناشر در بخشهای مختلف، به ویژه در حوزه کتاب الکترونیک، نیازمند قانونگذاری و هماهنگیهای جدی است که باید به آن نیز توجه گردد. کاهش سرانه مطالعه نیز از جمله موضوعاتی است که پیشتر به آن اشاره شد. اگرچه مشکلاتی وجود دارد، اما باید به آن توجه شود. حتی در توزیع کتاب نیز مشکلاتی وجود دارد که برخی دوستان به آن اشاره کردند. تمام تلاش ما این است که انشاءالله بتوانیم این موانع را برطرف نماییم. تردید نکنید که کتاب و کتابخوانی، حتی امروز و در شرایط اقتصادی کنونی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. به نظر من، مشکلات اقتصادی نباید به این معنا باشد که ما نتوانیم سهمی برای حوزه فرهنگ، به ویژه با تأکید بر کتاب و کتابخانه که پایه آن است، در سبد خانوار در نظر بگیریم، همانگونه که معیشت، خوراک و سلامت مهم هستند. در برنامه هفتم نیز این فرصت وجود دارد که با حضور جناب آقای صالحی و سایر ذینفعان، بتوانیم تصمیمات مؤثری در این زمینه اتخاذ کنیم.
09:51 - 17 اردیبهشت 1404
تازه ترین اخبار
- بارش شدید باران، تسلیم حضور مردم انقلابی شاهرود شد
- مردم مجن برف را نیز مقهور حضور خود در میدان کردند
- روایت ۲۴ ساعت اهواز
- دستگیری ۱۳ نفر با ۳ دستگاه استارلینک در قم
- هیچ کمبودی در تأمین کالاهای اساسی در شرایط جنگی وجود ندارد
- آرامش کامل بازار خوزستان با اجرای ۳ طرح اصلی نظارتی و تامین مایحتاج
- فیلم| مردم قم همچنان در میدان
- قائمشهریها روز و شب در خیابان، پای کار ایران
- کدام شعب بانک ملی در این هفته فعال هستند؟
- تداوم حملات نیروی دریایی سپاه به پایگاه های آمریکایی