برچسب «برگزیده جایزه جلال» هم نفروخت
جایزه ادبی جلال آل احمد اگرچه در سالهای ابتدایی اعتبار زیادی را از آن خود کرد اما آمارها میگوید که نتوانسته بر فروش آثار برگزیده تاثیرگذار باشد.
به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس، جایزه ادبی جلال آل احمد بزرگترین جایزه ادبی کشور است که از سال ۱۳۸۷ برگزار میشود. طبق اساسنامه این جایزه ادبی باید هرسال در زادروز جلال آل احمد برگزار شود. همانند بیشتر دورهها، امسال نیز مسئولان برگزارکننده نتوانستهاند بر این بند از اساسنامه پایبند باشند و با وجود گذشت دوماه از زادروز جلال آل احمد، هفدهمین دوره این جایزه ادبی همچنان برگزار نشده است.در سالهای ابتدایی، جایزه ادبی جلال توانست اعتبار زیادی را برای خود به دست آورد و محفلی شود که نویسندگان نوقلم و حتی پیشکسوت به آن چشم امید داشتهاند تا اثرشان مورد توجه قرار گیرد.اما این جایزه در سالهای اخیر همواره با حواشی روبرو بوده است. از جمله این حواشی، نداشتن برگزیده در بخشهای مختلف است. در طول ۱۶ دورهای که این جایزه برگزار شد، در بخش رمان تنها ۸ دوره برگزیده اعلام شده است که از آن میان ۴ دوره برگزیده به صورت مشترک بودهاند و یا از ۹ دورهای که این جایزه رقابت در بخش داستان کوتاه داشت، تنها در یک دوره برگزیده و آن هم به صورت مشترک اعلام شده است.
چند روز گذشته بود که مریم حسینی داور ادوار جایزه ادبی جلال آلاحمد و عضو هیئت علمی هفدهمین دوره این جایزه در گفتوگویی اعلام کرد که وجه تمایز جایزه جلال این است که هنگام معرفی یک اثر به عنوان برگزیده بیشترین توجهات به سمت این اثر میرود و بیشترین بهای مادی به نسبت جوایز دیگر نیز به این اثر تعلق میگیرد.باید گفت این نگاه که آثار برگزیده جایزه ادبی جلال بعد از معرفی مورد توجه بیشتری قرار میگیرند و احیانا موجب پرفروش شدن آن آثار میشود، آرمانی است که به جز چند مورد خاص، تحقق نیافته است.طی یک بررسی آماری در طول پنج دوره اخیر، به راحتی میتوان دریافت که اساسا چنین اتفاقی رخ نداده است و آثار برگزیده به زحمت توانستهاند به چاپ سوم و یا چهارم برسند و برخی حتی هنوز در چاپ اول خود ماندهاند. به عنوان مثال از آثار برگزیده سال گذشته، کتاب «من اعتراف میکنم» و «بیروط» در چاپ چهارم قرار دارند. همچنین کتابهای «فرکانس1160» و «گوهر صبر» در چاپ دوم ماندهاند. در برخی از دورهها هم اصلا برگزیدهای از سمت هیئت داوران در برخی از بخشها معرفی نشد.
محمد رحمانی نویسنده کتاب «من اعتراف میکنم» از برگزیدگان دوره شانزدهم جایزه جلال در گفتوگو با فارس گفت: هرچند که کتاب من در بخش مستندنگاری است و ممکن است استثنا باشد و اگرچه جایزه جلال برای من اعتبار ویژهای داشته و دارد اما این جایزه در میزان فروش و توجه به کتاب من تاثیری نداشته است.علاوه بر آن چاپ چهارم کتاب «من اعتراف میکنم» به پایان رسیده و تجدید چاپ هم نشده است.برخلاف مریم حسینی که عقیده دارد جایزه جلال در دیده شدن آثار موثر بوده است، وجیهه سامانی دبیر پیشین جایزه ادبی جلال نظر دیگری دارد. وی چندی پیش در گفتوگو با فارس بیان کرده است که این جایزه ادبی به جریان سازی به معنای شور و نشاطی که در بدنه جامعه و صنعت نشر ایجاد کند که کتاب معرفی و خوانده شود و به چاپ متعدد برسد، نرسیده است.سامانی اشاره کرد که اگر به برخی از رمانهای برگزیده دورههای پیشین جایزه جلال را رصد کنیم، میبینیم که این جایزه باعث دیده شدن یا تجدید چاپ اثر نشده است. این درحالی است که تقریظهای رهبری بر آثار موجب دیده شدن و جریانساز شدن آن آثار میشود.با جستجوی ساده و بررسی تعداد چاپ و تیراژ کتابهای برگزیده میتوان دریافت که حتی برچسب «برگزیده جایزه جلال» روی جلد کتابها نتوانسته است کارساز باشد و اغلب آثار همچنان گمنام باقی ماندهاند. این درحالی است که در جهان، معمولا آثاری که نوبل ادبیات دریافت میکنند و یا در لیست برترینهای نظرسنجیهای مختلف قرار میگیرند، معمولا پرفروش خواهند شد.#جایزه_ادبی_جلال#مریم_حسینی#وجیهه_سامانی 07:36 - 24 دی 1403