کاهش سزارینهای غیرضروری در گیلان اولویت سلامت مادر و نوزاد
چالش بالای سزارین در گیلان و ضرورت کاهش عملهای غیرضروری در مسیر تحقق قانون جوانی جمعیت، زنگ خطری برای سلامت مادران و نوزادان است و کارشناسان تأکید دارند تنها با فرهنگسازی، تقویت زیرساختها و همکاری جامعه پزشکی میتوان شاخصها را به سمت میانگین جهانی هدایت کرد.
به گزارش خبرگزاری فارس از رشت، آمارهای رسمی نشان میدهد که میزان سزارین (عمل جراحی شکم و رحم برای زایمان) در استان گیلان همچنان بالاتر از میانگین کشوری و جهانی است.طبق بررسیهای صورتگرفته، شاخص سزارین در استان برای ۲۳ بیمارستان، حدود ۸۰ درصد و برای نخستزاها (زنانی که برای اولین بار زایمان میکنند) حدود ۸۲ درصد گزارش شده است؛ در حالی که میانگین جهانی این نرخ حدود ۲۱ درصد است و این اختلاف قابل توجه، ضرورت بررسی دقیقتر علل و عوامل موثر را دوچندان میکند.قانون جوانی جمعیت در کشور هدفگذاری کرده است که میزان سزارین سالانه ۵ درصد کاهش یابد تا این نرخ به میانگین جهانی نزدیک شود، اما آمارهای کشوری نشان میدهد نه تنها کاهش صورت نگرفته، بلکه شاخص سزارین در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال قبل افزایش داشته است و این موضوع، زنگ خطری برای نظام سلامت و سیاستهای جمعیتی استان و کشور است.
در میان بیمارستانهای گیلان، مرکز آموزشی درمانی الزهرا (س) رشت به عنوان بیمارستان سطح سه و مرکز رفرال (ارجاعی) زنان، شرایط ویژهای دارد. دکتر فاطمه حسینزاده، رئیس این مرکز میگوید: «مرکز ما پذیرای مادران با شرایط پزشکی پیچیده و مخاطرات بالاست که از سراسر استان و حتی استانهای مجاور به آن ارجاع داده میشوند و بسیاری از این بیماران مشکلات جدی مانند رشد ناکافی جنین (IUGR)، بیماریهای قلبی، احتمال تشنج و سایر موارد اورژانسی دارند که زایمان طبیعی برایشان خطرناک است و سزارین تنها گزینه ایمن محسوب میشود.به گفته وی، مقایسه آمار سزارین مرکز ما با میانگینهای عمومی یا بیمارستانهای سطح یک، کاملاً نادرست است چرا که آمار سزارین در این مرکز بین ۶۵ تا ۷۲ درصد است و اکثر این موارد بر اساس اندیکاسیونهای پزشکی (موارد ضرورت عمل جراحی) انجام میشود.رئیس مرکز آموزشی درمانی الزهرا (س) تاکید کرد: در مواردی که مادران دچار ترس از زایمان طبیعی هستند، مشاورههای روانپزشکی و مامایی ارائه میشود تا بهترین روش انتخاب شود و همچنین بیشتر بیماران ما از شهرها و استانهای دیگر مراجعه میکنند؛ برخی از آنان حتی در مراکز تخصصی دیگر پذیرش نمیشوند و به دلیل مشکلات خاص، مجبور به انجام سزارین هستند.
دکتر یاسری، مسئول امور مامایی دانشگاه علوم پزشکی گیلان، نیز ضمن تایید شرایط ویژه مادران مراجعهکننده به مراکز رفرال گفت: اکثر سزارینها در این مراکز دارای اندیکاسیون پزشکی مشخص هستند، اما باید توجه داشت که در سطح استان و کشور، عوامل متعددی باعث افزایش میزان سزارینهای غیرضروری شدهاند که از جمله ترس مادران از زایمان طبیعی، فرهنگ زایمانهای لاکچری (زایمان در شرایط ویژه و پرهزینه)، سبک زندگی جدید، باورهای نادرست درباره عوارض زایمان طبیعی و همچنین تمایل برخی متخصصان به انتخاب سزارین به دلیل زمانبر بودن زایمان طبیعی.به گفته وی، کمبود امکانات برای انجام زایمانهای طبیعی خوشایند از جمله زایمان بیدرد دارویی (زایمان همراه با بیحسی موضعی) و نبود نیروی بیهوشی مقیم نیز از موانع مهم هستند.کارشناسان حوزه سلامت تاکید دارند که هدف نهایی کاهش سزارینهای بدون دلیل پزشکی است تا سلامت مادر و نوزاد تضمین شود و از عوارض احتمالی سزارینهای غیرضروری پیشگیری شود.
انجام سزارین بدون اندیکاسیون ممکن است موجب مشکلاتی مانند عوارض جراحی، تأثیرات نامطلوب بر سلامت نوزاد، به ویژه در مواردی که عمل پیش از موعد طبیعی انجام میشود، گردد.همچنین نکته قابل توجه این است که سزارین به خودی خود مانع فرزندآوری نیست و بسیاری از مادرانی که چندین بار سزارین داشتهاند، همچنان فرزندآوری خود را ادامه دادهاند و بالعکس، ترس از زایمان طبیعی میتواند عامل اصلی کاهش تمایل به فرزندآوری باشد.گیلان با چالشی مهم در حوزه سلامت مادر و نوزاد مواجه است که تنها با اقدامهای همهجانبه قابل مدیریت است. فرهنگسازی هدفمند در سطح جامعه، افزایش آگاهی مادران، تقویت زیرساختهای پزشکی برای ارائه زایمان طبیعی با کیفیت و حمایت موثر از خانوادهها و کادر درمان، ضروریترین راهکارها برای کاهش آمار سزارینهای غیرضروری و تحقق قانون جوانی جمعیت است.همکاری و همدلی بین پزشکان، ماماها، مسئولان و خانوادهها میتواند سلامت نسلهای آینده را تضمین کرده و گام مهمی در ارتقاء کیفیت خدمات درمانی استان بردارد.#سزارین_گیلان #سلامت_مادر_نوزاد #جوانی_جمعیت #زایمان_طبیعی #کاهش_سزارین #زایمان_بی_درد 15:52 - 11 مرداد 1404