با اجازه بزرگترا فضای باصاحب!
در روزهای گذشته، آقای عباس عبدی یادداشتی در واکنش به سخنان دکتر حداد عادل منتشر کرد و در آن مدعی شد که فضای مجازی اساساً قابل کنترل نیست و نباید یا نمیتوان برای آن چارچوبی تعیین کرد. خلاصه نگاه ایشان این است که باید در برابر فناوری منفعل بود و اجازه داد فضای مجازی هر تأثیری ـ ولو منفی ـ بر جامعه، خانواده، جوانان و حتی باورهای دینی بگذارد.
نقد دیدگاه؛ تجربه جهانی و حکم عقل
اما این نگاه بیش از آنکه بر پایه عقلانیت و تجربه جهانی باشد، رنگ و بوی غفلت و یا جهل دارد؛ زیرا تجربه کشورهای پیشرفتهای که امثال آقای عبدی آنها را میستایند، درست در نقطه مقابل این ادعا قرار دارد. تقریبا هیچ کشوری اجازه نمیدهد فضای مجازی، قوانین، ارزشها و امنیت ملیاش را نادیده گرفته و زیرپا بگذارد. حتی در لیبرالترین جوامع نیز مقررات دقیق و سختگیرانهای برای حفاظت از دادههای شهروندان، صیانت از کودکان و مقابله با جرائم سایبری و ضد اجتماعی اخلاقی برقرار است. به عنوان مثال، چندی پیش دیوان دادگستری اتحادیه اروپا گوگل را برای سوءاستفاده از تسلط بر بازار، 4/2 میلیارد دلار جریمه کرد. در برزیل پس از فیلتر سفت و سخت سکوی ایکس، ایلان ماسک مجبور به عقب نشینی و پذیرش قوانین آنها شد. فرانسه، حکمران دیگریست که پاول دروف مدیر عامل تلگرام را بخاطر تن ندادن به سیاست هایش زندانی میکند. روسیه، چین، آمریکا و... دیگر نمونه های اعمال حکمرانی در فضای مجازی هستند.از نظر عقل نیز تفاوتی میان فضای حقیقی و مجازی وجود ندارد. همانگونه که نقض قانون و حکمرانی در جامعه فیزیکی غیرقابل پذیرش است، بیقانونی در فضای مجازی نیز باید ممنوع و قابل پیگرد باشد. رهبر معظم هم در نخستین دیدار خود با هیئت دولت فعلی فرمودند:«نمیشود کسی حکمرانی فضای مجازیِ شما را نقض کند. همه دنیا این مراقبتها را میکنند.»اما آقای عبدی در این نوشته، صاحب فضای مجازی شدن و توانایی کنترل آن را به سخره گرفته و این امر را با وجود پیشرفت تکنولوژی، ناممکن میداند. به نظر ایشان، ایران یارای رویارویی با قدرتهای جهانی در این زمینه را ندارد؛ که لازم است مخالفت این صحبت ایشان نیز با مبانی مقام معظم رهبری آشکار شود.
بیانات رهبر معظم انقلاب
در سیاستهای کلی ابلاغ شده توسط رهبر انقلاب چنین آمده: «قدرت سایبری ایران باید در تراز قدرتهای جهانی ارتقاء پیدا کند.» یا بیانات ایشان در 21 مهر سال 98 میتواند روشنگر بطلان این نظریه باشد: «فضای مجازی بایستی پیشرفته، ناوابسته و در اختیار خود شما باشد. شما باید آن را بوجود آورده باشید و به معنای حقیقی کلمه مالک آن باشید.» اینها یعنی همان صاحب فضای مجازی شدن و ایجاد زیرساخت برای رقابت با قدرتهای جهانی که آقای عبدی آنرا ناممکن میخواند.اما به بهانه عجیبترین جمله جناب مهندس عبدی یعنی: تنها کاری که دخالت ساختار رسمی میکند، به ابتذال کشاندن این فضا است! مایلم چند گفتار مبنایی از رهبر معظم در مسئله فضای مجازی را ذکر کنم: الف) همه کشورهای دنیا روی فضای مجازی خودشان اعمال مدیریت میکنند، ولی ما افتخار میکنیم که آن را رها کردهایم! این افتخار ندارد. فضای مجازی را بایستی مدیریت کرد. (۱ فروردین ۱۴۰۰)ب) اگر کوتاهی کنیم به بهانه اینکه نباید جلوی فضای مجازی را گرفت، این مسئلهای را حل نمیکند و منطق درستی هم نیست. (۲۲ خرداد ۱۳۹۶)ج) فضای مجازی در کشور باید قانونمند بشود. اگر توانستیم حکمرانی قانونمند داشته باشیم، فضای مجازی تبدیل به فرصت خواهد شد؛ در غیر این صورت ممکن است تهدید شود. (۶ شهریور ۱۴۰۳)د) بعضی از کشورها طبق فرهنگ خودشان این دستگاههای مجازی را قبضه کردهاند. ما چرا نمیکنیم؟ چرا حواسمان نیست؟ (۱۳ اردیبهشت 95)این بیانات به روشنی نشان میدهد که مسئله اصلی، مخالفت با فناوری نیست، بلکه باید حکمرانی قانونمند و فعالانه بر فضای مجازی وجود داشته باشد.تکرار میکنم، کسی با فناوری مخالف نیست که با مغالطه پهلوان پنبه به جنگش رفتهاید و ذهن و قلم خود را برای نقد آن فرسودهاید،
کلام در محصول فاسد است. همچنین کسی نمیگوید هماکنون میتوان صاحب سکوهای مجازی چند میلیارد نفری شد، اما لازم است با آمادهسازی زیرساختها و افکار عمومی، به سمت این هدف حرکت کرد. آقای عبدی عزیز نتیجه بگیرم و بیش از این سرتان را درد نیاورم، رویکردی که بر انفعال و رهاشدگی فضای مجازی تأکید میکند، نه با عقل سازگار است، نه با تجربه جهانی و نه با سیاستهای کلان کشور. آنچه جامعه امروز مانیاز دارد، نه تسلیم شدن در برابر تحولات فناورانه، بلکه مدیریت هوشمندانه و مسئولانه آنهاست. به نظر من، احساسی کردن متون و ممزوج کردن آنها با یک سری عدد، موجب صحت ادعا نمیشود و یکی از موانع صاحبدار شدن فضای مجازی امثال همین تفکر ما نمیتوانیم است. انشاءالله مدتی بیشتر فکر کنند و کمتر بنویسند، صاحبدارش هم میکنیم.#رهبر#فضای_مجازی#شبکه_ملی_اطلاعات 00:51 - 10 مهر 1404