اشتها و خلقوخو زیر ذرهبین رژیمهای روزهداری
استادیار علوم بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، گفت: بررسی شواهد نشان میدهد که روزهداری میتوانند بر اشتها، ولع غذایی و بعضی جنبههای خلقوخو اثرگذار باشند.
الهام حسینی، استادیار علوم بهداشتی و پژوهشگر مرکز تحقیقات تغذیه و امنیت غذایی، در گفتوگو با خبرنگار فارس در اصفهان، اظهار کرد: در مقالهای مروری، شواهد موجود بهصورت نظاممند بررسی شد و آنچه بیش از همه جلبتوجه میکرد، ناهمگونی و حتی تعارض نتایج مطالعات بود.وی افزود: رژیمهای روزهداری بیش از آنکه بر نوع غذا تمرکز داشته باشند، بر زمان دریافت انرژی تمرکز دارند؛ هدف اصلی این الگوها ایجاد چرخش متابولیکی است؛ پس از چند ساعت ناشتایی، بدن از مصرف گلوکز به سمت استفاده از ذخایر چربی حرکت میکند و اجسام کتونی تولید میکند؛ این تغییرات میتواند بر اشتها، احساس سیری و برخی سازوکارهای عصبی مرتبط با خلقوخو اثرگذار باشد.حسینی گفت: الگوهایی مانند روزهداری یکروزه در میان، رژیم پنج به دو و محدودیت زمانی دریافت غذا در مطالعات مختلف بررسی شدهاند؛ در همه این روشها تناوبی میاندوره ناشتایی و پنجره غذاخوردن وجود دارد، اما شدت و مدت محدودیت متفاوت است.این پژوهشگر درباره احساس گرسنگی و سیری گفت: در مطالعات کوتاهمدت، معمولاً در ابتدای اجرای رژیم گرسنگی افزایش مییابد، اما با سازگاری بدن، به دلیل تولید اجسام کتونی، احساس سیری تقویت میشود. بااینحال در برخی مطالعات بلندمدت چنین تغییری مشاهده نشده و حتی با وجود کاهش وزن، تفاوت معناداری در احساس گرسنگی گزارش نشده است.
وی درباره مهار غذایی یا توانایی کنترل آگاهانه خوردن اظهار کرد: بعضی شواهد نشان میدهد رژیمهای مبتنی بر کاهش تدریجی کالری به دلیل انعطافپذیری بیشتر با مهار غذایی سالمتر و پایدارتر همراهاند. در مقابل، در برخی الگوهای سختگیرانه روزهداری، مواردی از پرخوری جبرانی در پنجره غذایی گزارش شده است، هرچند این یافتهها وابسته به ویژگیهای فردی و نحوه اجرای رژیم هستند.حسینی افزود: نتایج مربوط به ولع غذایی نیز متناقض است. در برخی مطالعات، بهویژه پس از ناشتاییهای طولانی، میل به غذاهای پرکالری افزایشیافته اما در برخی دیگر، پس از چند هفته اجرای رژیم، کاهش ولع گزارش شده است.الهام حسینی، استادیار علوم بهداشتی و پژوهشگر مرکز تحقیقات تغذیه و امنیت غذایی با اشاره به مفهوم پاداش غذایی گفت: پاداش غذایی شامل دو مؤلفه دوستداشتن و خواستن است؛ برخی شواهد نشان میدهد روزهداری میتواند تمایل به برخی غذاهای پرانرژی را کاهش دهد، اما این اثر قطعی و پایدار نیست و تحتتأثیر فعالیت بدنی، ترکیب رژیم و وضعیت روانی فرد قرار دارد.وی درباره ارتباط این رژیمها با خلقوخو و کیفیت زندگی افزود: در برخی مطالعات، بهویژه در افراد دارای اضافهوزن یا چاقی شکمی، محدودیت زمانی غذاخوردن بهبود خلقوخو و کیفیت زندگی همراه بوده است. اما در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو که اختلال خواب داشتند، اگرچه شاخصهای متابولیک بهبود یافت، تغییری در کیفیت خواب یا اضطراب مشاهده نشد.
حسینی بر نقش ریتم شبانهروزی در متابولیسم تأکید کرد و گفت: بدن دارای ساعت زیستی مرکزی در هیپوتالاموس است که با چرخه نور و تاریکی تنظیم میشود؛ همراستایی زمان غذاخوردن با این چرخه میتواند پیامدهای متابولیکی مطلوبتری ایجاد کند و برخی شواهد نشان میدهد تنظیم پنجره غذایی در ساعات ابتدایی روز نتایج بهتری به همراه دارد.استادیار علوم بهداشتی اظهار داشت: رژیمهای روزهداری نه راهحلی قطعی برای بهبود خواب و خلقوخو هستند و تأثیر آنها وابسته به نوع الگو، مدت اجرا و ویژگیهای فردی است. از اینرو توصیه میشود اجرای چنین رژیمهایی با ارزیابی فردی و تحتنظر متخصص انجام شود، زیرا پاسخ متابولیکی و روانی افراد به این الگوها یکسان نیست.#رژیم_روزه_داری #سبک_زندگی_سالم #تغذیه_سالم #سلامت_مردان #کنترل_اشتها #کیفیت_زندگی #خلق_و_خو #پژوهش_ایرانی #متابولیسم #بهبود_باروری #دانشگاه_علوم_پزشکی_اصفهان #مرکز_تحقیقات_تغذیه #رمضان #روزه
08:12 - 3 اسفند 1404
