۱۴۴۱ روز از آن دستور مهم گذشت
۱۴۴۱ روز گذشت؛ از روزی که این جمله گفته شد: «به مسئلهی "تبیین" اهمّیّت بدهید... "حرکت تبیین" خنثیکنندهی این توطئهی دشمن و این حرکت دشمن است» [1]. دغدغه جهاد تبیین فقط مربوط به ۵ مهر ۱۴۰۰ نبود بلکه رهبر حکیم انقلاب بارها در سخنرانیهای خود بر جهاد تبیین به عنوان یک فریضه ضروری برای حفظ حقیقت و مقابله با تحریف و تبلیغات دشمن تأکید کردهاند.در این متن، به بخشی از این بیانات کلیدی میپردازیم .
جهاد تبیین، ضرورتی است برای خنثی کردن توطئههای دشمن که با تحریف و شبههافکنی به دنبال گمراهی اذهان است. این مفهوم، ریشه در تعالیم اسلامی دارد و با الهام از حرکت حضرت زینب کبری (س) بعد از واقعه کربلا، به ابزاری برای جاودانه کردن حقایق و مقابله با روایتهای نادرست دشمن تبدیل شده است.• «این چهل روز، اوج مجاهدت همراه با تبیین، همراه با افشاگری، همراه با توضیح [است]... به مسئلهی "تبیین" اهمّیّت بدهید... "حرکت تبیین" خنثیکنندهی این توطئهی دشمن و این حرکت دشمن است» [1].روشنگری زینب کبری (س) در کوفه و شام، الگویی بینظیر برای جهاد تبیین است که با روایت درست، مانع غلبه روایت دشمن شد. این درس تاریخی نشان میدهد که تبیینِ حقیقت میتواند حتی در برابر دروغهای سازمانیافته دشمن، افکار عمومی را هدایت کند و حقایق را ماندگار سازد.• «این بزرگوار جهاد تبیین را، جهاد روایت را راه انداخت... شما اگر روایت نکنید، دشمن روایت میکند... دشمن روایت کرده، با روایتهای دروغ» [2].این وظیفه روشنگری در بسترهای اجتماعی مانند هیئتهای مذهبی نیز جریان دارد. هیئتها با انتقال معارف اسلامی و ایستادگی در برابر وسوسههای دشمن، به کانونهای جهاد تبیین تبدیل میشوند و نقش مهمی در حفظ هویت دینی و انقلابی ایفا میکنند.• «قوام هیئت به جهاد است... جهاد یعنی تلاش در مقابلهی با دشمن... حرف بزنید، تبیین کنید برای خنثی کردن وسوسهی دشمن، میشود جهاد... هیئت، محلّ جهاد تبیین است» [3].
جهاد تبیین فراتر از هیئتها، یک فریضه همگانی و فوری است که در همه عرصههای اجتماعی، از رسانه تا میدان عمل، باید پیگیری شود. این وظیفه با بیان دستاوردهای انقلاب و حماسههای ملی، از کتمان و تحریف دشمن جلوگیری میکند و حقیقت را در برابر دیدگان مردم قرار میدهد.• «"جهاد تبیین" است که من این را مکرّر تکرار کردهام... اینها بایستی بیان بشود؛ اینها را دشمن کتمان میکند... "جهاد تبیین" یک فریضه است. "جهاد تبیین" یک فریضهی قطعی و یک فریضهی فوری است» [4].این فریضه، بخشی از حرکت بزرگ استمرار انقلاب است. فعالان جهاد تبیین با روشنگری در رسانهها و فضای مجازی، به تداوم آرمانهای انقلاب کمک میکنند و روحیه انقلابی را در جامعه زنده نگه میدارند، گامی که به حرکت عظیم تداوم انقلاب منجر میشود.• «فعّالان جهاد تبیین... همهی این حرکتها، حرکتهای استمرار انقلابند... که ما اسم آن حرکت را میگذاریم "حرکت تداوم انقلاب و استمرار انقلاب"» [5].ریشه جهاد تبیین در کلام امیرالمؤمنین (ع) است که جهاد با زبان را در کنار جهاد با مال و جان قرار داده است. این مفهوم با نوآوری در ابزارها و تبیین مفاهیم عالی اسلامی مانند حکمرانی اسلامی، به سلاحی قدرتمند در برابر دشمن تبدیل میشود.• «جهاد تبیین... گرفته شده است از کلام امیرالمؤمنین (علیه السّلام)... "وَ اللَهَ اللَهَ فِی الجِهَادِ بِاَموَالِکُم وَ اَنفُسِکُم وَ اَلسِنَتِکُم فِی سَبِیلِ اللَه"... تبیین مفاهیم عالی اسلامی است در زمینههای مختلف... مسئلهی حکمرانی اسلامی است» [6].
جهاد تبیین در سطح مردمی به معنای شنیدن صدای مردم و باز کردن گرههای ذهنی آنها با توضیح حقایق است. این وظیفه، مسئولین نظام را ملزم میکند تا با شفافیت، ذهن مردم را روشن کنند و به آنها در درک واقعیتها کمک کنند.• «مردمی بودن یعنی... هم گوش شنوا برای شنیدن حرف مردم داشتن، هم زبان گویا برای روشن کردن ذهن مردم داشتن... این "جهاد تبیین" که ما عرض کردیم، شامل این موارد میشود» [7].در بسترهای دینی مانند خطبههای نماز جمعه، جهاد تبیین باید به مرکزی برای روشنگری تبدیل شود. شبههزدایی از اذهان، بهویژه در برابر شبهاتی که مانند ویروس ذهنها را آلوده میکنند، وظیفهای کلیدی است که به تقویت ایمان و بصیرت منجر میشود.• «جهاد تبیین را جدّی بگیرید، شبههزدایی از ذهن مخاطبین را جدّی بگیرید. شبهه از جملهی چیزهایی است که... مثل موریانه است... خطبهی نماز جمعه باید مرکزی باشد برای تبیین محتوای قوی و منطق محکم و غنی برای مسائل مهمّ انقلاب» [8].زبان هنر، ابزاری بیهمتا برای جهاد تبیین است. این روش میتواند با انتقال دقیق و اثرگذار حقایق، در برابر تحریف دشمن ایستادگی کند و پیامهای انقلاب را به نسلها منتقل کند.• «با هیچ زبانی غیر از زبان هنر هم نمیشود اینها را گفت؛ فقط زبان هنر میتواند این ریزهکاریهای زندگی اینها را بیان کند... اینها احتیاج به تبیین دارد، اینها پیام دارد» [9].دشمن با دروغپردازی و جعل، به دنبال تسلط بر اذهان است. جهاد تبیین با روشنگری و بیان حقیقت، این تسلط را خنثی میکند و ذهنها را از سیطره تبلیغات دشمن آزاد میسازد، وظیفهای که در برابر پروپاگاندای دشمن حیاتی است.
• «امروز مهمترین شیوهی دشمن، جعل و دروغپردازی است... تبیین کنید. "جهاد تبیین" که گفتیم، یکی از جاهایش اینجا است... دشمن دنبال این است که بر مغزها تسلّط پیدا کند... مغزها را باید حفظ کرد؛ تسلّط بر مغزها» [10].پروپاگاندای دشمن تنها با تبیین حقیقت از زبانها و روشهای متنوع خنثی میشود. این وظیفه همگانی، از حوزه و دانشگاه تا رسانهها، نیازمند ابتکار و خلاقیت است تا وسوسههای دشمن را از میان ببرد و حقیقت را آشکار کند.• «دشمن در رأس نقشههایش تبلیغات است... علاجِ پروپاگاندا "تبیین" است، تبیین حقیقت از زبانهای مختلف، از حنجرههای مختلف، با تعبیرات مختلف، با ابتکارات مختلف؛ تبیین... جهاد تبیین را جدّی باید گرفت» [11].جهاد تبیین در حفظ عظمت دفاع مقدس نقشی بیبدیل دارد. با بیان حقایق این حماسه بزرگ به نسلهای جدید، میتوان در برابر تحریفها و شبههافکنیهای دشمن ایستاد و ارزشهای انقلاب را زنده نگه داشت.• «یک عدّهای خدشه میکنند، یک عدّهای شبهه میکنند، یک عدّهای تحریف میکنند... در مقابل اینها کسانی که میتوانند تبیین کنند باید تبیین کنند. عظمت جهاد مقدّس و دفاع مقدّس را بایستی ما روزبهروز بیشتر بیان کنیم، بگوییم، تبیین کنیم؛ این جزو وظایف است» [12].جهاد تبیین با الگوگیری از حضرت زهرا (س) و امام خمینی (ره)، قدرتی بینظیر در تغییر نظامها و مقابله با دشمنان دارد. مداحان و فعالان فرهنگی با تکیه بر معارف اسلامی و بهرهگیری از روشهای اثرگذار، میتوانند این جهاد را به پیش ببرند و در برابر دشمنیها با نظام اسلامی سینه سپر کنند.
• «در میان خصوصیّات برجسته و ممتاز فاطمهی زهرا (سلام الله علیها)، یکی از خصوصیّات بسیار برجسته "جهاد تبیین" فاطمهی زهرا است... در زمان ما، بزرگترین کسی که "جهاد تبیین" کرد امام راحل بود... امام با زبان و با منطق [این کار را کرد]؛ "جهاد تبیین" این است... با "جهاد تبیین" حکومت دیرپای فاسد ننگین دیکتاتوری و مستبدّانهی سلطنتی ارثی را ازاله کرد... امروز بارِ "جهاد تبیین" بر روی دوش شما مدّاحها است... مجاهدِ تبیین بداند امروز چه چیزی را باید تبیین کند... امروز شما باید غزّه را تبیین کنید، امروز شما باید دشمنیهای با نظام اسلامی را تبیین کنید... در مقابل اینها "جهاد تبیین" باید سینه سپر کند» [13].خواص جامعه، به عنوان پیشگامان جهاد تبیین، باید با صراحت و قاطعیت شبهات دشمن را خنثی کنند. با الهام از نمونه قرآنی مرد مؤمن سوره یاسین، این وظیفه نخبگان است که با روشنگری و بیان صریح حقیقت، راه هدایت جامعه را هموار سازند.• «وظیفهی خواص این است: در مواقع لازم، باید تردیدافکنی و شکآفرینی دشمن را خنثی کنند و [مسائل را] تبیین کنند؛ "جهاد تبیین" که بنده عرض کردهام، ناظر به این است... خواص باید صریح باشند، باید باصراحت حرف بزنند، باید شبههها را از ذهنها زایل کنند، دوپهلو و دوگونه و تردیدآمیز حرف نزنند» [14].🔻حال سوال اساسی اینجاست که دستگاههای دولتی و حاکمیتی در طول این ۱۴۴۱ روز چقدر توانسته اند دغدغه رهبر معظم انقلاب را در باب جهاد تبیین مرتفع سازند.آیا واقعا ما توانسته ایم حتی یک شبهه یا مساله را به طور کامل حل کنیم؟منابع:[1] بیانات در پایان مراسم عزاداری اربعین حسینی، ۱۴۰۰/۰۷/۰۵[2] بیانات در دیدار پرستاران و خانواده شهدای سلامت، ۱۴۰۰/۰۹/۲۱
[3] بیانات در دیدار مداحان اهلبیت علیهمالسلام، ۱۴۰۰/۱۱/۰۳[4] بیانات در دیدار فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی و پدافند هوایی ارتش، ۱۴۰۰/۱۱/۱۹[5] بیانات در ارتباط تصویری با مردم آذربایجان شرقی، ۱۴۰۰/۱۱/۲۸[6] بیانات در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری، ۱۴۰۰/۱۲/۱۹[7] بیانات در دیدار نمایندگان مجلس شورای اسلامی، ۱۴۰۱/۰۳/۰۴[8] بیانات در دیدار ائمه جمعه سراسر کشور، ۱۴۰۱/۰۵/۰۵[9] بیانات در دیدار دستاندرکاران کنگره شهدای استان قم، ۱۴۰۱/۰۸/۰۸[10] بیانات در دیدار بسیجیان، ۱۴۰۱/۰۹/۰۵[11] بیانات در دیدار مردم قم، ۱۴۰۱/۱۰/۱۹[12] بیانات در دیدار پیشکسوتان و فعالان دفاع مقدس و مقاومت، ۱۴۰۲/۰۶/۲۹[13] بیانات در دیدار مداحان اهلبیت علیهمالسلام، ۱۴۰۲/۱۰/۱۳[14] بیانات در دیدار فرماندهان نیروی هوایی و پدافند هوایی ارتش، ۱۴۰۲/۱۱/۱۶
19:17 - 16 شهریور 1404