پوپولیسم اقتدارگرایانه؛ کارخانه جنگ افروزی و بی ثباتی در نظم جهانی معاصر
حدیثه ربیعی، مدیر مرکز مطالعات پارلمان اندیشکده حکمرانی شریف، در یادداشتی بر این باور است که درک تأثیر پوپولیسم بر جنگ و صلح جهانی بدون تحلیل پویاییهای درونی نظامهای سیاسی ممکن نیست.
شکافهای هویتی، قطبیشدن سیاسی، کاهش اعتماد عمومی به نهادهای رسمی و ظهور اشکال جدیدی از پوپولیسم اقتدارگرا، همگی میتوانند به طور مستقیم جهتگیریهای سیاست خارجی دولتها را شکل دهند. در چنین شرایطی، سیاست خارجی دیگر صرفاً ابزاری برای تأمین منافع بیرونی نیست، بلکه بازتابی از کشمکشهای داخلی بر سر تعریف «ملت»، «هویت» و «قدرت» است.پوپولیسم اقتدارگرا کمتر بهصورت یک برنامه سیاسی منسجم ظاهر میشود و بیشتر بهعنوان نوعی سبک سیاستورزی عمل میکند؛ سبکی که بر شکافهای هویتی و منزلتی سوار میشود. پوپولیسم اقتدارگرایانه با شخصیسازی قدرت، تضعیف نهادهای نظارتی و بیاعتبارسازی تخصصگرایی، فرآیند تصمیمگیری سیاسی را از مدار عقلانیت نهادی به سمت منطق بسیج عاطفی و نمایش قدرت سوق میدهد. در نتیجه، بحرانها و تنشهای خارجی میتوانند به ابزاری برای تحکیم انسجام پایگاه اجتماعی در داخل تبدیل شوند؛ وضعیتی که در آن مرز میان ضرورتهای امنیتی و ملاحظات سیاسی داخلی بهطور فزایندهای محو میشود. یکی از ویژگیهای بارز سیاست خارجی در نظامهای پوپولیستی، شخصیسازی شدید فرآیند تصمیمگیری است. هنگامی که قدرت سیاسی در سطح داخلی، حول محور یک رهبر سیاسی متمرکز میشود، سیاست خارجی از کانالهای نهادی و بوروکراتیک فاصله گرفته و بیش از پیش به اراده و ادراک فردی رهبر وابسته میشود.
10:58 - 25 اردیبهشت 1405