برخی از پیشرفتهای علمی ایران در زمینه بیوتکنولوژی پزشکی بعد از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی گرشاسب ریگی عضو هیات علمی ژنتیک و بیوتکنولوژی
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ایران در حوزه بیوتکنولوژی پزشکی پیشرفتهای چشمگیری داشته و توانسته است به یکی از کشورهای پیشرو در این زمینه در منطقه تبدیل شود. ایران از نظر تولید مقالات علمی در حوزه زیستفناوری به رتبه ۱۳ جهان رسیده است. این پیشرفتها شامل توسعه داروهای بیوتکنولوژی، سلولدرمانی، مهندسی بافت، واکسنهای نوترکیب و پزشکی بازساختی است. ایران یکی از معدود کشورهای در حال توسعه است که توانسته داروهای نوترکیب را تولید کند و به یکی از ۱۰ کشور برتر در زمینه تولید داروهای بیوتکنولوژی تبدیل شده است. این داروها نقش مهمی در درمان بیماریهای صعبالعلاج دارند، از جمله: انسولین نوترکیب انسانی برای بیماران دیابتی، اینترفرون آلفا و بتا برای درمان بیماریهایی مانند هپاتیت و اماس، اریتروپویتین نوترکیب برای بیماران دیالیزی و کمخونی ناشی از نارسایی کلیوی، فاکتورهای انعقادی نوترکیب VIII و IX برای درمان هموفیلی، آنتیبادیهای مونوکلونال برای درمان سرطان و بیماریهای خودایمنی. ایران توانسته است در تولید واکسنهای نسل جدید پیشرفتهای مهمی داشته باشد. از جمله: واکسن نوترکیب هپاتیت B و جایگزین نمونههای وارداتی، واکسن HPV برای پیشگیری از سرطان دهانه رحم، واکسنهای کرونا مبتنی بر mRNA و انواع پروتئین های نوترکیب مانند کووپارس و فخرا و DNA واکسن ها، ساخت و تولید نخستین نانوداروی تزریقی ضدسرطان با نام تجاری «سینا دوکسوزوم» قابل استفاده در انواع سرطان ناحیه شکمی.در زمینه مهندسی بافت و پزشکی بازساختی، ایران گامهای بلندی برداشته و توانسته است بافتهای مصنوعی و پوست مهندسیشده برای درمان سوختگیها و جراحات پوستی تولید کند. از جمله پیشرفتها: تولید پوست مصنوعی برای بیماران دچار سوختگی شدید،
استفاده از داربستهای زیستی برای ترمیم استخوان و غضروف، درمانهای مبتنی بر سلولهای بنیادی برای بیماریهای مغز و اعصاب، ایران جزء ده کشور اول دنیاست که توانسته تکنولوژی سلولهای بنیادی را کاربردی کند و از آن در پیوندهای مختلف قرنیه، قلب، پوست و... استفاده نماید.ایران جزو کشورهای پیشرو در زمینه سلولدرمانی و استفاده از سلولهای بنیادی در درمان بیماریهاست. برخی از مهمترین پیشرفتها در این حوزه شامل: درمان ضایعات نخاعی و آسیبهای مغزی با سلولهای بنیادی، توسعه روشهای جدید برای درمان بیماریهای قلبی و عروقی، استفاده از سلولهای بنیادی برای درمان ناباروری.یکی از جدیدترین حوزههایی که ایران در آن سرمایهگذاری کرده، ژندرمانی و ویرایش ژنوم با استفاده از CRISPR-Cas9 است. این فناوری نوین میتواند برای درمان بیماریهای ژنتیکی مانند تالاسمی و دیستروفی عضلانی استفاده شده است.با حمایتهای گسترده از شرکتهای دانشبنیان، ایران توانسته است محصولات بیوتکنولوژی خود را به کشورهای مختلف صادر کند. هماکنون بیش از ۹۷ درصد داروهای بیوتکنولوژی موردنیاز کشور در داخل تولید میشود و برخی از این داروها به بازارهای بینالمللی راه یافتهاند.ایران پس از انقلاب اسلامی با تکیه بر دانش بومی و ظرفیتهای داخلی توانسته است به یکی از کشورهای پیشرو در حوزه بیوتکنولوژی پزشکی در منطقه تبدیل شود. این پیشرفتها نهتنها نیازهای داخلی را تأمین کرده بلکه ایران را به یکی از قطبهای علم و فناوری زیستی در جهان اسلام تبدیل کرده است.
10:07 - 18 بهمن 1403
1 پاسخ