فرمول جدید نجات دریاچه ارومیه چیست؟
دریاچه ارومیه امسال بهترین وضعیت خود را در ۶ سال اخیر تجربه کرده است و وسعت پهنه آبی از ۳ هزار کیلومترمربع فراتر رفته است. اما این بهبود کمسابقه تا چه اندازه حاصل بارندگی و چه میزان نتیجه مدیریت بوده است؟ مدیر دفتر برنامهریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه به این پرسش پاسخ میدهد.
خبرگزاری فارس- ارومیه، بهبود کمسابقه وضعیت دریاچه ارومیه در سال آبی جاری، بار دیگر امید به احیای این پهنه آبی ارزشمند را در میان مردم استانهای آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، کردستان و حتی سراسر کشور زنده کرده است. در همین راستا، خبرگزاری فارس برای بررسی ابعاد این تحول، گفتوگویی با مدیر دفتر برنامهریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه انجام داده است؛ گفتوگویی که در آن، آخرین آمار و شاخصهای هیدرولوژیک، اقدامات و سیاستهای اجرایی، برنامههای توسعهای و همچنین نقش مشارکت مردمی در روند احیای دریاچه مورد بررسی قرار گرفته است.
دریاچه فقط یک پهنه آبی نیست
عیسیپور مدیر دفتر برنامهریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه با اشاره به جایگاه دریاچه ارومیه در زندگی و ذهن مردم، اظهار کرد: دریاچه ارومیه صرفاً یک پهنه آبی نیست، بلکه بخشی از هویت طبیعی ایران و یکی از مهمترین سرمایههای ملی در حوزه محیطزیست به شمار میرود. هرگونه بهبود در وضعیت این دریاچه، نمادی از موفقیت برنامههای ملی حفاظت و احیای محیطزیست است و خوشبختانه در سال آبی جاری، این بهبود بهطور ملموس قابل مشاهده بوده است.
احیا دریاچه اولویت دولت چهاردهم است
مدیر دفتر برنامهریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه با اشاره به بازدید ۵ تیرماه رئیسجمهور از آذربایجان غربی اشاره کرد: نشست و بازدید میدانی مسعود پزشکیان نشان داد که احیای دریاچه ارومیه همچنان در صدر اولویتهای دولت چهاردهم است، تأکید رئیسجمهور بر مدیریت علمی آب، اجرای برنامههای کارشناسی و جلب مشارکت مردم، پشتوانهای جدی برای ادامه مسیر احیا دریاچه ارومیه است.
رشد ۹۵ سانتیمتری تراز دریاچه در یک سال
عیسیپور با تشریح نقش همزمان عوامل اقلیمی و اقدامات مدیریتی در بهبود وضعیت دریاچه ارومیه، اظهار کرد: در سال آبی جاری، میزان بارندگی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه به حدود ۴۴۰ میلیمتر رسیده است، در حالی که این رقم در سال آبی گذشته ۲۷۵ میلیمتر و میانگین بلندمدت آن ۳۴۸ میلیمتر بوده است. بر این اساس، میزان بارشها نسبت به سال گذشته حدود ۶۰ درصد و در مقایسه با میانگین بلندمدت ۲۶ درصد افزایش یافته است.به گفته وی اگر هدایت روانابها، رهاسازی هدفمند حقابه، انسداد انهار غیرمجاز، مدیریت برداشت از منابع آب، تداوم انتقال آب از سامانه کانیسیب و اقدامات فنی دیگر انجام نمیشد، این بارشها هرگز تبدیل به ذخیره آبی برای دریاچه نمیشدند.وی تصریح کرد: تراز دریاچه به ۱۲۷۱٫۰۵ متر رسیده است؛ ۹۵ سانتیمتر بیشتر از سال گذشته و یک متر و ۵۵ سانتیمتر بیشتر از ابتدای سال آبی. اکنون وسعت آبی به حدود ۳ هزار و ۸۰ کیلومترمربع رسیده که نسبت به سال گذشته ۲ هزار و ۲۱۰ و نسبت به ابتدای سال ۲ هزار و ۵۹۹ کیلومترمربع افزایش دارد.عیسیپور ادامه داد: حجم آب اکنون حدود ۴ میلیارد و ۲۰ میلیون مترمکعب است؛ یعنی نسبت به سال قبل ۲ میلیارد و ۸۵۰ میلیون مترمکعب و نسبت به ابتدای سال آبی ۳ میلیارد و ۷۴۰ میلیون مترمکعب افزایش، این بهترین وضعیت ثبتشده طی ۶ سال اخیر است.به گفته وی، حجم کنونی آب بیش از ۸ برابر حجم اولیه سال آبی است؛ شاخصی که نشاندهنده همزمانی بارش مناسب و مدیریت مؤثر است.
احیای تالابهای اقماری؛ حلقه مفقودهای که بازگشت
عیسیپور با اشاره به دستور ویژه استاندار آذربایجان غربی، گفت: امسال آبگیری تالابهای اقماری به طور جدی دنبال شد، چند تالاب پس از سالها دوباره جان گرفتند و این اتفاق، زنجیره اکولوژیک منطقه را تقویت کرد؛ زیستگاه پرندگان مهاجر بهتر شد و تنوع زیستی افزایش یافت.
توسعه متوازن؛ کلید کاهش فشار بر منابع آب
وی در ادامه با اشاره به اهمیت سیاستهای توسعهای استاندار آذربایجان غربی، اظهار کرد: توسعه معیشتهای جایگزین، جذب سرمایهگذاری در بخشهای صنعت، معدن، گردشگری، تجارت مرزی و بهرهگیری از ظرفیتهای مرزی، نقش تعیینکنندهای در کاهش وابستگی اقتصاد استان به کشاورزی آببر دارد. هرچه اقتصاد استان از تنوع بیشتری برخوردار شود، زمینه برای مدیریت پایدار منابع آب و حفاظت مؤثرتر از دریاچه ارومیه نیز فراهمتر خواهد شد.
هدف دولت فقط افزایش آب نیست تغییر الگوی توسعه است
عیسیپور با تأکید بر تفاوت رویکرد امروز با گذشته گفت: هدف دولت چهاردهم فقط بالارفتن تراز آب نیست؛ هدف، استقرار الگوی توسعه پایدار در کل حوضه است، یعنی حفاظت از منابع آب، ارتقای رفاه، توسعه سرمایهگذاری، افزایش اشتغال و حفظ محیطزیست بهصورت همزمان.
تابستان امسال نقطه عطف احیا خواهد بود
وی درباره وضعیت دریاچه ارومیه در پایان فصل گرما نیز اظهار کرد: برآوردهای کارشناسی نشان میدهد با وجود تبخیر طبیعی در ماههای گرم سال، در پایان تابستان حدود ۲ میلیارد مترمکعب آب در پیکره دریاچه باقی خواهد ماند. اهمیت این میزان ذخیره آبی در آن است که برای نخستینبار طی سالهای اخیر، آب موجود در پایان فصل تابستان به بارشهای پاییزی متصل خواهد شد؛ موضوعی که میتواند نقش مهمی در پایداری شرایط هیدرولوژیک دریاچه ایفا کند.عیسیپور این پیوستگی را یکی از مهمترین شاخصهای موفقیت برنامههای احیا دانست.
مدیریت تقاضا؛ ستون اصلی است
وی در توضیح برنامههای آتی دولت گفت: افزایش بهرهوری آب با مشارکت مستقیم کشاورزان دنبال میشود؛ از اصلاح الگوی کشت تا سامانههای هوشمند آبیاری، فناوریهای نوین، آموزش و حتی همکاری با سازمانهای بینالمللی مانند فائو.وی خاطرنشان کرد: تجربه جهانی نشان داده است؛ احیای پایدار فقط با افزایش عرضه آب ممکن نیست؛ مدیریت تقاضا و مشارکت ذینفعان، شاکله اصلی موفقیت است.عیسیپور ادامه داد: امسال از نظر هیدرولوژیکی و مدیریت آب، شرایطی بیسابقه تجربه شد، اگر تداوم مدیریت علمی، همراهی مردم و تحقق پیشبینیهای بارش پاییزی رخ دهد، دریاچه ارومیه وارد مرحلهای میشود که در آن روند احیا بدون گسست ادامه خواهد یافت.وی افزود: امروز بیش از هر زمان دیگری، همافزایی میان دولت، مردم، دانشگاهها، کشاورزان و ذینفعان برای حفاظت از دریاچه فراهم است، با ادامه این مسیر، دریاچه ارومیه قدمبهقدم به شرایط پایدار و مطلوب خود خواهد رسید.#دریاچهارومیه #طبیعت #نجات #تالاب
12:11 - 12 تیر 1405