استشمام عطر محرم با آیین‌های سنتی نایینی‌ها
نایینی‌ها همانند همه مسلمانان جهان، عزادار غم اباعبدالله الحسین (ع) شده‌اند ولی آیین‌های خاص و آداب سنتی مردم این شهر در سوگواری سالار شهیدان زبانزد بوده و نایین را متمایز کرده است.
به گزارش خبرگزاری فارس از نایین، همزمان با آغاز محرم کوچه‌ها و خیابان‌های این شهر سیاه‌پوش شهادت امام حسین(ع) و یارانش شده است تا شیفتگان معرفت و ایثار را با کاروان کربلا همراه و هم‌نوا سازد و شور و شعور عاشورایی بار دیگر احیا گردد.
عاشقان اهل‌بیت(ع) در نایین این ارادت خود به اباعبدالله الحسین را در برگزاری مراسمات خاص محرم نشان می‌دهند که آیین‌های ویژه و آداب سنتی نایینی‌ها در سوگواری سالار شهیدان این شهر را در ماه محرم متمایز کرده است.
حجت‌الاسلام وحید صادقی، رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان نایین در گفت‌وگو با خبرنگار فارس اظهار کرد: در این شهرستان به‌واسطه پیشینه مذهبی که وجود دارد از قدیم‌الایام مراسم‌های سنتی منحصربه‌فردی برگزار می‌شود که برخی از مراسم‌های ماه محرم در ۷ حسینیه تاریخی نایین یعنی «باب المسجد، نوآباد، پنجاهه، چهل‌دختران، كوی سنگ، سرای نو و کلوان» و حسینیه روستای مزرعه امام، شهر بافران، شهر انارک، محله زندوان و سه حسینیه محمدیه، مشترک بوده و ﺑﺎ ﺍﻧﺪکی ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺩﺭ شکل ﻭ ﻣﺤﺘﻮﺍ برگزار می‌شود.
وی افزود: در این شهر بیش از ۱۰۰ هیئت مذهبی داریم که متناسب با ایام دینی مراسم برگزار می‌کنند، برنامه بعضی از آنان فقط به روزهای تاسوعا و عاشورا منحصر است اما اکثر حسینیه‌ها در ۶۰ شب محرم و صفر برنامه سخنرانی، روضه و استفاده از ذاکرین اهل‌بیت (ع) را دارند.
صادقی تصریح کرد: آیینِ چق چقه زنی، شال زنی، جوش گرفتن، پَرسِ حسین، تعزیه‌خوانی، نخل گردانی، گِل بر سر گذاشتن و مراسم شام غریبان از رسومات سنتی است که در نایین و شهر و روستاهای اطراف به شیوه متفاوت انجام می‌شود.
رئیس اداره تبلیغات اسلامی نایین خاطرنشان کرد: یکی از سنت‌های خوب نایینی‌ها، پخت و توزیع غذا در شب و روز تاسوعا و عاشورا، ظهر اربعین و روز بیست و هشتم ماه صفر است که بیش از ۱۲۰ هزار پرس غذا با نذورات مردمی و کمک خیرین در این شهر طبخ می‌شود.
وی بیان کرد: اتحاد و همدلی بین مردم و محله‌های مختلف نایین باعث شده است که هنوز بنیه اولیه مذهبی، دینی و خانوادگی و فرهنگ و آداب‌ورسوم عزاداری‌ها به شیوه سنتی در این شهر حفظ شود.
صادقی تأکید کرد: نایینی‌ها نسبت به هیئات اهتمام دارند و آن را جزئی از خود می‌دانند بنابراین سبک و سیاق‌ها را تغییر نمی‌دهند و پایبند به آن هستند که بومی بودن ساکنان محلات، تعصب آنان نسبت به آیین نیاکان و دخیل بودن مردم در امور حسینیه‌ها و برپاداشتن مراسم‌ها، باعث شده است این سنت‌ها مثل یک میراث به نسل‌های بعدی منتقل شود.
پیشواز محرم و آیین چاووش خوانی
«چاووش عزا» یکی از آیین‌های استقبال از ماه محرم به‌ویژه در مناطق خشک کویری است که در این آیین خواننده اشعاری را می‌خواند و واقعه غم‌انگیز کربلا را در ذهن مردم تجسم می‌کند، چاووش‌خوان در محلات به راه افتاده و کم‌کم مردم پشت سر او حرکت می‌کنند تا به حسینیه می‌رسند، این مراسم هر ساله در شهر بافران و روستای مزرعه امام، یک روز قبل از آغاز ماه محرم انجام می‌شود.
در نایین مردم در شب اول محرم با غبارروبی از حسینیه و سقاخانه قدیمی چهل‌دختران به استقبال ماه عزا و ماتم امام حسین(ع) می‌روند و با سیاه‌پوش کردن شهر، عطر و بوی حسینی را در میان مردم جاری می‌سازند.
در ادامه این مراسم سنتی، هیأت عزاداری به سمت امامزاده سلطان سید علی (ع) حرکت کرده و در پایان، پرچم گنبد مطهر این امامزاده، تعویض می‌شود.
حرکت کاروان نمادین کربلا
کاروان نمادین استقبال از ماه محرم نیز آغاز این ماه را به مردم نوید می‌دهد، لشکر امام حسین (ع)، لشکر شمر و عمر و دیگر یزیدیان، لشکر حر، دسته اسرای کربلا، دسته فرشتگان و دسته اجنه، گروه‌هایی هستند که در این کاروان با لباس‌های مخصوص به‌صورت نمادین وقایع کربلا را به نمایش می‌گذارند، این کاروان در خیابان به راه افتاده و در شهر نایین به سمت امامزاده سلطان سید علی (ع) و در بافران به سمت حسینیه حرکت می‌کنند که پایان این برنامه اجرای تعزیه حر بن ریاحی است.
مراسم جوش
در محله محمدیه، تمام شب‌های محرم به مدت نیم ساعت جوانان محله در میدان بیرونی حسینیه جمع شده و به کوبیدن دهل می‌پردازند و بدین‌وسیله به مردم اعلام می‌شود درب حسینیه به روی عزاداران باز است که این کار تا شب آخر ماه صفر ادامه می‌یابد.
بعد از جمع‌شدن عزاداران در حسینیه، مردان به دو گروه تقسیم می‌شوند و دایره‌وار ایستاده و با فریاد حسین بر سر و سینه می‌زنند که این مراسم را «جوش» می‌نامند و پس از پایان‌گرفتن نوحه‌سرایی، دوازده بند محتشم کاشانی توسط دو نفر هم صدا، درحالی‌که همگام با یکدیگر از میان عزاداران عبور می‌کنند، خوانده می‌شود.
محمد مدنیان، رئیس اداره میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری شهرستان نایین در گفت‌وگو با خبرنگار فارس بیان کرد: در آیین جوش، پسران و مردان از کودک تا پیر کنار یکدیگر حلقه‌ای بزرگ تشکیل می‌دهند که در این حلقه هر فرد با گرفتن لباس دیگری به او متصل می‌شود و دست دیگرش را در طول اجرای آئین همراه با صدای دهل و آهنگ اشعار بالا و پایین می‌برد و افراد هرزمان که به جلو و عقب حرکت می‌کنند به گردش حول مرکز این حلقه درمی‌آیند و سه نفر از بزرگان هیئت در وسط این حلقه راهنمای حرکت و مصیبت‌خوانی عزاداران هستند.
وی ادامه داد: آیین سنتی جوش ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻭﻳﮋﻩ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻫﺎ ﻭ ﺷﺐﻫﺎی ﺗﺎﺳﻮﻋﺎ ﻭ ﻋﺎﺷﻮﺭﺍ ﺩﺭ محمدیه قبل از شروع دسته روی نیز برگزار می‌شود که این آیین در تاریخ ۱۳۹۸/۰۴/۰۴ با شماره ۱۸۵۱ ثبت ملی شده است.
۱۰ MB
آیین سنتی پَرسِ حسین
پرسِ حسین آیینی است که در روز تاسوعا توسط دسته‌های عزاداری نایین برگزار می‌شود به صورتی که هر محله به‌طرف محلات دیگر برای عرض تسلیت به افرادی که عزیزانشان را از محرم سال گذشته تاکنون ازدست‌داده‌اند به حرکت در می‌آیند که این مراسم درگذشته «مراسم پرسه» نام داشته و به‌صورت حرکت هیئت‌های عزاداری به منازل صاحب‌عزا انجام می‌شد که به دلیل افزایش جمعیت شهر، برگزاری آن دیگر مقدور نبوده و به حسینیه‌ها انتقال‌یافته است که هر صاحب‌عزا باتوجه‌به اینکه از کدام محله است در حسینیه حاضر شده و مردم همراه با دسته‌های عزاداری برای عرض تسلیت به آنجا می‌روند و با طلب مغفرت از اموات آنان یاد می‌شود.
امام حسین (ع) کشتی نجات و مشعل فروزان پرفروغ ارائه مسیر است که با نهضت عاشورا تا همیشه تاریخ، اسلام راستین را به نمایش می‌گذارد و در این راستا وظیفه مسلمانان و شیعیان تجلی قیام سیدالشهدا است.
09:08 - 25 تیر 1403
1 پاسخ