عبرت شب گذشته: هر حمله، پاسخ گسترده
نخستین رویارویی جدی پس از آتشبس ایران و آمریکا، با حملات متقابل در خلیج فارس آغاز شد و در نهایت به عملیات گسترده موشکی و پهپادی ایران علیه پایگاههای آمریکا در منطقه انجامید؛ رخدادی که بار دیگر نقش بازدارندگی و تأثیر آن بر محاسبات واشنگتن را در کانون توجه قرار داد.
گروه فارس پلاس: برای اولین بار پس از آتشبس در جنگ ایران و آمریکا، پایگاههای نظامیان آمریکایی در کویت، بحرین، عربستان، امارات و همچنین مقر ضدانقلاب در اربیل، همزمان در یک عملیات بزرگ موشکی و پهپادی مورد حمله قرار گرفت.ماجرا از این قرار بود: ابتدا آمریکا یک کشتی را که به سمت جزیره خارک در حرکت بود مورد اصابت قرار داد. در پاسخ، ایران بلافاصله یک کشتی آمریکایی را با موشک هدف گرفت. آمریکا در واکنش، یک دکل مخابراتی نظامی در جزیره قشم را هدف قرار داد. اما این پایان ماجرا نبود؛ سرانجام صبر ایران به پایان رسید و حمله گسترده موشکی و پهپادی آغاز شد. اما هدف آمریکا چه بود؟آمریکاییها در خلیج فارس به دنبال تشدید محاصره دریایی برای اعمال فشار بیشتر بر ایران هستند. در گذشته، این محاصره گاهی به تبادل آتش محدود انجامیده بود، اما آنچه شب گذشته رقم خورد، کاملاً متفاوت از دفعات پیشین بود. این بار، دامنه درگیری گستردهتر شد. تحرکات آمریکاییها به طور محسوسی افزایش یافت و برای بالا بردن سطح تهدید، علاوه بر هدف قرار دادن یک کشتی، یک منطقه نظامی در خاک ایران را هم مورد حمله قرار دادند.
چرا آمریکاییها جرات پیدا کردند مستقیم حمله کنند؟در ماجرای لبنان، آمریکاییها در برابر تهدید ایران عقبنشینی کردند. اما ماجرای شب گذشته این سوال را ایجاد میکند که چرا همان آمریکا این بار جرأت آتش مستقیم پیدا کرد؟ به نظر میرسد آمریکاییها در وضعیت آتشبس، هرچند کل جنگ را یک پروژه بزرگ میبینند، اما همزمان آن را به پروندههای جداگانهای تقسیم کردهاند و هر پرونده را متناسب با شرایط و اقتضائات خود ارزیابی میکنند.به نظر میرسد پس از شکست آمریکاییها در پروژه بازگشایی خلیج فارس، ارزیابی آنها از پرونده جنگ در جنوب ایران بر اساس یک پیشفرض شکل گرفته است: اینکه ایران در برابر «آتش محدود» آمریکا (که برای حفظ محاصره دریایی انجام میشود) تنها یک «پاسخ محدود» خواهد داد. همین ارزیابی غلط باعث میشود آمریکاییها هر از چند گاهی دست به اقداماتی در خلیج فارس بزنند، با این پیشبینی که ایران در نهایت واکنشی محدود از خود نشان میدهد.
آمریکا چه زمانی متوقف شد؟تبادل اولیه آتش، کاملاً یکبهیک و متقارن بود. این روند ادامه داشت تا اینکه ایران وارد فاز جدیدی شد: حمله سنگین و گسترده علیه پایگاههای مختلف آمریکا در منطقه.
سناریوی دشمن در شرایط فعلی: «وقتکشی» استبه وضوح مشخص است که آمریکاییها به دلایل مختلف، فعلاً قصد ورود به یک جنگ تمامعیار دیگر را ندارند. البته معلوم نیست این وضعیت چند روز طول بکشد، اما آنچه مسلم است، عقبنشینی ترامپ در ماجرای لبنان و تحولات شب گذشته نشان میدهد که با وجود آماده بودن تجهیزات منطقهای آمریکا و سازماندهی نیروهای کافی برای شروع درگیری، تصمیم به وارد شدن به جنگ با ایران در این مقطع با موانع جدی روبهروست.
عبرت بزرگ چیست؟حفظ امنیت ایران و جلوگیری از حملات آمریکا یک راه تجربهشده و مطمئن دارد: «اقدام برخلاف پیشبینی دشمن». اکنون باید این ارزیابی که ایران تنها پاسخ محدود خواهد داد، کاملاً از بین برود. چنین اقدامی ممکن است در ابتدا هزینههایی در پی داشته باشد، اما نتیجه نهایی آن، ثبات و امنیت پایدار خواهد بود. ایران نباید اجازه دهد آمریکاییها ارزیابی غلط خود را تثبیت کنند، چرا که این ارزیابی اشتباه، هزینههای سنگینتری را بر ایران تحمیل خواهد کرد.
با دنبال کردن صفحه فارس پلاس، از بهروزترین تحلیلها در حوزه سیاست داخلی و خارجی باخبر شوید. 11:10 - 13 خرداد 1405