زواره بن بستي در دل كوير مركزي ايران
خبرگزاري فارس: شهر زواره با وجود بناهاي تاريخي و وجود گردشگر وضعيت گردشگري مناسبي ندارد كه حمايت مسئولان را ميطلبد.
به گزارش خبرگزاري فارس از اردستان، در شمال شرقي استان اصفهان و در 12 كيلومتري اردستان شهر تاريخي واقع شده كه آن را زواره مينامند.
زواره با داشتن جمعيتي بيش از 8 هزار نفر و حدود 6 هزار هكتار وسعت با شهرستانهاي نائين، كاشان، آران و بيدگل و استان سمنان همجوار بوده و چشمانداز كوير از زيباترين پديدههاي طبيعي در بخش زواره است.
اقليم گرم و خشك كوير مردمي تلاشگر را در خود پرورش داده و همين امر سبب شده همواره افرداي با جديت و پشتكار به رتبههاي بالاي علمي و فرهنگي در سطح كشور برسند.
بخش زواره داراي دو دهستان به نامهاي ريگستان به مركزيت روستاي تلكآباد و دهستان سفلي به مركزيت روستاي شهراب است.
در گذري كوتاه به دهستان ريگستان زواره كه نزديك به 5 هزار كيلومتر وسعت دارد، ميتوانيم به تعداد قابل توجه 73 روستا و مزرعه در قسمتهاي شمال شرقي و غرب اين بخش كه قدمتي ديرينه دارد اشاره كرد.
مركز اين دهستان كه روستاي تلكآباد است در سه كيلومتري غرب زواره در مسير كاشان و خور و بيابانك و طبس قرار دارد و وجود پرعظمت و معنوي امامزاده شاهزاده مراد در اين روستا آن را به مكاني زيارتي و منزلگاه زائران مبدل كرده است.
روستاي شهراب كه مركزيت دهستان سفلي محسوب ميشود در فاصله 38 كيلومتري شرق زواره بر سر راه انارك قرار گرفته و داراي چشماندازها و طبيعت زيبايي است، همچنين وجود امامزادگان متبرك، شهراب را بسيار مورد توجه قرار داده و آن را به يكي از روستاهاي پر رفت و آمد و گردشي مبدل كرده است.
تاريخ زواره را ميتوان به دو دوران قبل و بعد از اسلام تقسيم كرد كه در كنار اين پيشينه تاريخي و مذهبي براي مردم زواره همين بس كه از قرن چهارم به دليل تجمع سادات طباطبايي، نام اين شهر به عنوان مدينهالسادات در ايران زمين رقم خورده است و مورخان در تاليفات متعددي نام زواره و شخصيتهاي نامي برخاسته از آن را در جرايد و كتابهاي خود ذكر كردهاند.
در كتاب شاهنامه ابومنصوري و شاهنامه فردوسي كه از كتب قديمي و تاريخي ايران به شمار ميآيد بارها نام زواره برادر رستم ذكر شده:
زواره منم گرد گردون فراز زمانه نديده چون من رزم ساز
زواره هر چند از لحاظ شرايط اقليمي فاقد زيباييهاي طبيعي بوده اما هكتارها از وسعت اين بخش در تصرف بناهاي تاريخي است كه خود حاكي از هويت فرهنگي و مهارتهاي روزگاراني است كه مردم اين شهر با ابتكار و خلاقيت استاداني ماهر و زبردست هنر معماري اصيل اسلامي و سنتي را در اشكال مختلف به صورت ميراث گرانبها در آوردهاند.
شهر زواره داراي بافت متمركز و پيچيده تاريخي است كه مربوط به دوران سلجوقي بوده و در داخل حصار سلجوقي با چهار دروازه قرار دارد.
زواره از نظر مشاغل سنتي چون آهنگري، سفالگري، نمدمالي، عبابافي، گليمبافي، جاجيمبافي، قاليبافي، لبافبافي، صابونپزي، رنگرزي، زغالپزي، آجرپزي و كوزهگري بينظير است كه در حال حاضر به دليل عدم حمايت و آموزش به نسل جديد اين مشاغل منسوخ يا بسيار كمرنگ شده است.
* خارج شدن زواره از بن بست در گرو احداث كمپينگ گردشگري
سرپرست سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري اردستان با اشاره به اينكه سال 1381 كل بافت تاريخي زواره به شماره 6144 در فهرست آثار تاريخي ملي به ثبت رسيده است، گفت: از جمله اين آثار مسجد جامع، قلعه سنگ بست، يخچالها، آب انبار، معابر، حسينيهها، مسجد پامنار يا بنكويه، مجموعه بازار، هشت بهشت «فاطميه»، قلاع سنگ بست و حكيم باشي، مجموعه مقبره مير بهاالدين حيدر است.
محمدرضا صدوقي افزود: با تاسيس دفتر نمايندگي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري در شهرستان اردستان كار حفاظت مرمت آثار تاريخي كه قبلا بر عهده كارگاههاي مرمتي در شهر بود به اين دفتر واگذار شد كه البته نبايد نقش اين كارگاهها را در مرمت و بازسازيهاي زيربنايي و اصلي برخي آثار چون مقداري از كار مسجد پامنار و بازارها و گنبد سبز ناديده گرفت.
وي پايان مرمت مسجد جامع زواره، خانههاي تاريخي و چهار صفه، هشت بهشت، مجموعه مقبره ميربهاءالدين حيدر و تعدادي از صاباتها را از فعاليتهاي چند سال گذشته اعلام كرد و گفت: بهرهبرداري از موزه مردمشناسي زواره، ايجاد كمپينگ گردشگري در كوير كريمآباد زواره، حمايت از صنايع دستي و راهاندازي فروشگاه صنايع دستي، حمايت و احياي برخي مشاغل سنتي در زواره نيز از اقدامات در دست اجرا براي اين شهر است كه اميد ميرود با احداث كمپينگ گردشگري زواره در آيندهاي نه چندان دور از بن بست خارج شده و بتوان استعدادهاي طبيعي بالقوه اين شهر را به فعل تبديل كرد.
* كمبود گردشگر مانع توسعه شهر زواره
صدوقي كمبود گردشگر در شهر را از جمله مهمترين مشكلات عدم توسعه زواره خواند و گفت: با وجود اينكه مهمترين منابع درآمدي يك شهر از جذب گردشگر تامين ميشود اما شهر زواره به دليل بن بست بودن از كمبود آن زيان ميبيند.
وي افزود: در حال حاضر سعي بر آن داريم با ايجاد چهار كمپينگ و چند منطقه نمونه گردشگري در كل شهرستان و با بر آورد هزينهاي بالغ بر 200 ميليارد ريال اين شهر را نيز از بن بست خارج كرده و به يكي از مناطق گردشگري ايران تبديل كنيم.
سرپرست سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري اردستان اطلاعرساني از مراكز مختلف گردشگري زواره و چاپ نقشههاي گردشگري را از اقدماتي خواند كه براي آشنايي گردشگران با شهر زواره انجام شده است.
* كمبود اعتبارات براي مرمت آثار تاريخي زواره
صدوقي با بيان اينكه بودجه امسال ميراث فرهنگي اين شهرستان 2 ميليارد ريال است، گفت: اعتبارات امسال نسبت به سال گذشته بيش از پنج درصد كاهش داشته كه اين مقدار فقط براي مرمت يك اثر تاريخي كافي است و جوابگوي تمام آثار نيست.
وي با اشاره به اينكه با مشاركت بخش خصوصي ميتوان، بخشي از آثار تاريخي زواره را كه نماد تاريخ كهن آن است نجات دهيم، خاطرنشان كرد: با وجود استعدادها و ظرفيتهاي خوبي كه در اين منطقه وجود دارد، آماده پذيرش سرمايهگذاران و بخش خصوصي براي سرمايهگذاي هستيم.
صدوقي در پاسخ به اين سئوال كه چرا برخي آثار تاريخي در سطح شهر و روستاها كه تعدادي از آنها نيز ثبت آثار ملي در حال تخريب است، اضافه كرد: اعتبارات استاني جوابگوي آثار زياد اين شهر نيست و مجبوريم فقط تعدادي از آثار تاريخي مهم را بازسازي و مرمت كنيم و از طرفي برخي آثار داراي مالك خصوصي است و در اين مورد بايد خود مالكان اقدامات لازم را انجام دهند.
* مظلوميت در چهره آثار تاريخي زواره
اما نكتهاي كه نبايد از آن غافل شد، وضعيت آثار تاريخي شهر زواره همچون قلعه روستاي همتآباد زواره، كاخ چهل ستون سرهنگآباد، كاخ ويران شده روستاي اميرآباد زواره، حسينهها و مساجد و شبستانهاي قديمي، كاخ روستاي گل شكنان، گنبد و مقبرهاي داخل گلزار، قله سنگ بست يا حكيم باشي از همه مهمتر آثار تاريخي موجود در روستاهاست كه در صورت بازسازي و جذب گردشگر خود ميتواند منبع درآمدي براي اين شهر باشد اما سالها به علت عدم اختصاص اعتبار كافي و يا به علت عدم پيگيريهاي لازم توسط مالكان خصوصي اين آثار در حال ويران شدن است.
انتهاي پيام/ح30
13:01 - 28 آبان 1388