سفیر ایران: ژرفای زبان فارسی مدیون تلاشهای شگفت فردوسی است
سفیر ایران در همایشی درشهر«دوشنبه» پایتخت تاجیکستان گفت: بی تردید ژرفای زبان پارسی، مدیون تلاش شگفت حکیم ابوالقاسم فردوسی، بزرگترین شاعر حماسه سرای ملی ایران است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در دوشنبه، در دانشگاه ملی تاجیکستان همایشی تحت عنوان «شکوه شاهنامه و عظمت فردوسی» با حضور سفیر جمهوری اسلامی ایران، شخصیتهای علمی، ادبی و فرهنگی تاجیک برگزار شد. «محمد تقی صابری» سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان طی سخنانی از برگزاری این همایش قدردانی کرد و گفت: خوشحالم که در شما جمع اصحاب دانش و فرهنگ کشور دوست و برادر، با خویشاوندان تاریخی خود با زبان شیرین پارسی که میراث هزار و چندی ساله نیاکان ماست، سخن میگویم. در حقیقت زبان پارسی زبان شعرا عبدالله رودکی، ابوالقاسم فردوسی، سعدی شیرازی، حافظ شیرازی مولوی، نظامی و دیگر شاعران نامور برای همه ما مثل مادر عزیز و مقدس است. بیتردید ژرفای زبان پارسی، مدیون تلاش شگفت حکیم ابوالقاسم فردوسی، بزرگترین شاعر حماسه سرای ملی ایران است. معماری حکیمانه او در برپایی کاخی رفیع از نظم در زبان فارسی، چنان استوار قامت افراشته است که در قرون و اعصار مصون از باد و باران و فرسایش، سرفراز بر تارک فرهنگ ایرانی و اسلامی میدرخشد و نام بلند آن شاعر گران مایه را برای همیشه زنده نگه داشته است. نمیرم از این پس که من زنده ام که تخم سخن را پراکنده ام وی از مرحوم دکتر مجتبی مینوی ادبیات شناس برجسته ایرانی یاد کرد که درباره بزرگی و عظمت شاهنامه فردوسی گفته است: شاهنامه، بنایی بلند و یادگاری بزرگ است از عصر پهلوانی ایرانی، از عصر جمشید و فریدون و کیخسرو و رستم گرفته، تا ظهور شاهنشاهی ساسانیان و انقراض آن.
در این کتاب از هر نوع فکر و موضوع، خواه پهلوانی و حماسی، خواه عاشقانه و غزلی، خواه اندرزی و تعلیمی، خواه رمزی و نغزی، خواه داستانی و اساطیری که بتوان آن را در حوزه مفهوم شعر درآورد، موجود است؛ به قول سعدی: هر باب از این کتابِ نگارین که برکنی هم چون بهشت گویی از آن باب خوش تر است صابری ادامه داد: به اعتقاد این دانشمند فرهیخته، اهمیت شاهنامه حکیم توس را از سه نظر برمیشمارد: اول این که شاهنامه در قیاس با آثار ملی دیگر ملتها، اثری سترگ، عظیم و در خور افتخار هر ایرانی است ؛ دوم این که شاهنامه، تاریخ داستانی ایران و حاوی قصههای ملی ایرانیان است؛ سوم اینکه زبان فارسی، وسیله استحکام علقه اتحاد و ارتباط طوایف ایرانی است و شاهنامه فردوسی، چنان مایه و پایه زبان فارسی را غنی و محکم کرد که از آن پس، فراموش شدن و از بین رفتنش محال بود از این رو، این کتاب پایه و بنیاد اتحاد قومی ایرانیان به شمار میآید. سفیر ایران در بخش دیگری از سخنان خود، اظهار داشت: هنر بزرگ حکیم توس در بنیان کاخ بلند شاهنامه، این بود که فقط حماسه سرایی و داستان پردازی حماسی و پهلوانی نکرد و در کنار آن، به سجایا و فضیلت های اخلاقی نیز پرداخت. مقام معظم رهبری حضرت آیت اللّه خامنه ای در این زمینه فرمودهاند: من موافقم که از فردوسی تجلیل بشود. شاهنامه تحلیل بشود و حکمت فردوسی استخراج بشود....
اگر کسی به شاهنامه نگاه کند، خواهد دید که یک جریانِ گاهی باریک و پنهان و گاهی وسیع از روح توحید، توکل، اعتماد به خدا و اعتقاد به حق و مجاهدت در راه حق، در سرتاسر شاهنامه جاری است صابری از ارزیابیهای دانشمندان خارجی در مورد فردوسی یاد کرد و گفت که «یان ریپکا» دانشمند بزرگ و ادب شناس کشور چک، در کتاب خود تحت عنوان «تاریخ ادبیات ایران» درباره فردوسی نوشته است: فردوسی در سراسر عرصه ادبیات فارسی، چون تهمتن قد برافراشته است». وی در جایی دیگر از همان کتاب، درباره شاهنامه نوشته است: حقیقت مسلم این است که در پهنه گیتی، هیچ ملت دیگری دارای یک چنین حماسه با عظمتی نیست که تمام سنتهای تاریخیاش را، از دوران تاریک اساطیری تا اواسط سده هفتم در برداشته باشد. وی در ادامه با طرح این پرسش که «به راستی راز ماندگاری شاهنامه چیست؟»، تصریح کرد: اینکه شاهنامه را امروز و بعد از هزار سال، حتی ایرانیان و تاجیکان درس ناخوانده هم میفهمند، دو سبب دارد: یکی اینکه فردوسی آن را به زبان ساده عصر خود سروده است و دوم اینکه در طی هزار سال، نیاکان مدام آن را خواندهاند و تعبیرات شاهنامه، بر سر زبانها مانده و از گزند نیستی رسته است. شاهنامه، شاهکاری مردمی و به زبان مردم روزگار سراینده آن است. رمز هوشیاری فردوسی هم در این است که آن را به نثر ننوشته که فقط با افراد سواد معدود آن عصر و قرنهای بعد بتوانند آن را بخوانند و از آن بهره گیرند.
آن را به نظم درآورده تا دست مایه کار شاهنامه خوانها گردد و در خاطرها جای گیرد و در میان تودههای مردم رواج یابد و تأثیر بخشد صابری با بیان اینکه «هزار سال است شاهنامه در دل و دست ایرانیان، پارسی زبانان و پارسی دوستان جای دارد، آنان این کتاب را میخوانند و عزیزش می دارند»، گفت: بزرگانی مانند مولوی و سعدی و حافظ، ابیات آن را به تضمین و تلویح در شعر خود میگنجانند و برای تربت پاک آن پاکزاد طلب رحمت میکنند و حکیمان و عارفان و معلمان اخلاق از آن نکته ها میآموزند و مقالات و کتب خود را با ابیات آن زینت و طراوت میبخشند. پیر فرزانه توس فردوسی بزرگ یادگارهای کهن مردم ایران زمین را به وجهی دلپذیر و دلنشین در قالب شاهنامه، عرضه کرد و با این یادگارهای مشترک برای مردمان ما یک «حافظه تاریخی جمعی» به وجود آورد و در یک کلام چنانکه خود میگوید «عجم»، یعنی ایرانیان را، با رنج سی ساله خود، «زنده» کرد و به آنان به عنوان ایرانی، «هویت» بخشید. سفیر ایران در بخش پایانی سخنان خود، تبیین کرد: هزار سال است که فردوسی بر بلندای تاریخ ما استوار ایستاده و ما را به وطندوستی و خداپرستی دعوت میکند. ادب و حقشناسی اقتضا میکند او را گرامی بداریم و شاهنامهاش را که شاهکار ادبیات حماسی جهان است، ارج بگذاریم.
مایلم سخنان خود را با چکامه ای زیبا از شادروان حسین مسرور در وصف فردوسی بزرگ سروده است به پایان ببرم: کجا خفته ای، ای بلند آفتاب / برون آی و بر فرق گردون بتاب نه اندر خور توست روی زمین / زجا خیز و بر چشم دوران نشین کجا ماندی ای روح قدسی سرشت / به چارم فلک یا به هشتم بهشت؟ به یک گوشه از گیتی آرام تست / همه گیتی آکنده از نام تست چو آهنگ شعر تو آید به گوش / به تن خون افسرده آید به جوش ز شهنامه گیتی پر آوازه است / جهان را کهن کرد و خود تازه است تو گفتی: "جهان کرده ام چون بهشت / ازین بیش تخم سخن کس نکشت" ز جا خیز و بنگر کز آن تخم پاک / چه گل ها دمیده است برطرف خاک نه آن گل که در مهرگان پژمرد / نخندیده بر شاخ، بادش برد نه جور خزان دیده گلزار او / نه بر دست گلچین شده خار او شایان ذکر است که در این همایش همچنین «قابل جان خوشوقت زاده» رئیس دانشگاه ملی تاجیکستان، «سراج الدین امامعلی»، «بدرالدین مقصود»، «عبدالله یولداشوف» و «حفیظ رحمان» دانشمندان و محققان ادبیات تاجیکی فارسی در مورد ابعاد مختلف آثار جاودانه فردوسی و ترجمههای «شاهنامه» به زبانهای گوناگون سخنرانی کردند در بخشهای از این همایش، دانشجویان دانشگاه ملی تاجیکستان پارههای از شاهنامه قرائت و ابیاتی از حکیم توس در قالب ساز و موسیقی کرده شد. پایان پیام/ح.
17:09 - 25 مهر 1401
63 Views
1 Reply