تطور مفهومی نهاد و دلالت‌های آن بر مطالعات نهادی اقتصاد اسلامی و اقتصاد ایران

هرچند ظهور ادبیات اقتصاد نهادی به بهبود تحلیل‌های اقتصادی کمک کرده، اما هنوز ابهام‌های زیادی در مورد مفهوم نهاد وجود دارد. ابهام‌های موجود، به‌کارگیری مباحث نهادی در اقتصاد ایران و اقتصاد اسلامی را با مشکلاتی مواجه کرده است.
چکیدههرچند ظهور ادبیات اقتصاد نهادی به بهبود تحلیل‌های اقتصادی کمک کرده، اما هنوز ابهام‌های زیادی در مورد مفهوم نهاد وجود دارد. ابهام‌های موجود، به‌کارگیری مباحث نهادی در اقتصاد ایران و اقتصاد اسلامی را با مشکلاتی مواجه کرده است. در این مقاله به منظور رفع مشکل یاد شده، سیر تطور مفهوم نهاد در اقتصاد نهادی بررسی می‌شود. بنا به فرضیه مقاله، مفهوم نهاد در اقتصاد نهادی، خود روندی تکاملی داشته و ترکیبی از قواعد رفتاری رسمی و غیر رسمی و ساختارها را منعکس می‌کند. مفهوم نهاد در آثار نهادگرایان در قالب مفاهیمی همچون عادت‌های فکری (وبلن)، سنن اجتماعی (کامونز)، معرفی شده است. در ادامه کوز به نهاد به‌عنوان نوعی سازماندهی، هادی یا راهبر توجه کرد. نورث نهاد را در قالب قواعد رفتاری رسمی (قوانین) و غیر رسمی (قیود) تعریف کرد. در تحلیل چهار مرحله‌ای ویلیامسون برداشتی جامع‌تر از نهاد مشتمل بر قواعد رفتاری و ساختار حکمرانی ارائه شد. تقریر متفاوت اقتصاددانان نهادگرا از مفهوم نهاد لزوماً ناشی از رویکردهای فلسفی متفاوت آنها نیست؛ بلکه به جهت جایگیری متفاوت نهاد در مسائل پژوهشی فراروی آنهاست. فهم مفهوم گسترده نهاد به تعمیق مباحث نهادی در حوزه اقتصاد اسلامی و اقتصاد ایران کمک می‌کند.
کلیدواژه ها: نهاد؛ اقتصاد نهادی؛ اقتصاد ایران؛ اقتصاد اسلامی؛ ماهیت نهادنویسندگان:سید حمید جوشقانی نائینی: دانش پژوه محمدجواد توکلی: عضو هیئت علمی گروه اقتصاد مؤسسه امام خمینی (ره) پرویز داوودی: مدیر گروه اقتصاد مؤسسه امام خمینی (ره)دو فصلنامه جستارهای اقتصادی ایران - دوره 14، شماره 28، پاییز و زمستان 1396برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   .
NULL
.pdf
659 KB
06:24 - 26 خرداد 1397

17 Views


1 Reply