طرف سقراط و طرف ما (ملاحظات تاریخی سقراط درباره هویت ایران و ایرانی)
قصد ما در نوشتار حاضر، پیروی متقابل از سقراط در این فقره نیست و نمیخواهیم وارد انشاء اسطوره یی و داستانی و یا تاریخی درباره یونان سقراط بشویم، بلکه مقصود تفسیر و تفصیل نظر سیاسی سقراط درباره ایران بخصوص با رجوع به رساله آلکیبیادس و رساله قوانین است.
چکیدهپیشتر در مقاله یی تحت عنوان «اندیشه ایران در اندیشه سقراط (کنفرانس بزرگداشت فیلسوف یونانی سقراط، تهران/1380» استدلال نمودیم که در مکالمات افلاطونی، تصریحی بر حق ملت ایران و نیز حق دولت ایرانی دیده نمیشود. سقراط که انتظار داشت ایرانیان حکومت آتن را برسمیت بشناسند، در تایید رسمی و باصطلاح دوژوری حکومت هخامنشی سخنی بصراحت نمیگوید. برغم اینکه افلاطون بیش از دیگر یونانیان با آزادمنشی از شاعران و نمایشنامهنویسان و مورخان دیگر ملتها و در این میان بیشتر از ملت ایران یاد میکند، اما وی حقوق دموکراتیک آتنیها را مشروط به حفظ حقوق ملتهای دیگر از جمله ایرانی ها و مصری ها و مشروعیت دولت های آنان نمیداند. در نوشتار حاضر قصد ما این است که ویژگی های خودشناسی آتنی را در نسبت با خودشناسی ایرانی تعریف و بازشناسی کنیم؛ افلاطون در اشعار خود گفته است: «سلام مرا به ساحلی که همسایه ماست برسانید.» بتعبیر فیلسوفانه آتن باید به مرزها کشیده شود تا خود را دریابد، زیرا مرزهای اندیشه آتنی و یونانی برای خودشناسی و مطالعه تاریخ ایرانی اهمیت دارد و همانگونه که سقراط خود به بیگانه اجازه داده بود، بیگانه میتواند درباره ماهیت «حد»، از جمله حد و رسم انسانِ یونانی و غیرآن سخن بگوید.به یاد بیاوریم زمانی که فایدروس به سقراط گفته بود: «سقراط! چه آسان میتوانی راجع به مصر و هر کشور دیگر که بخواهی داستان بسازی».
قصد ما در نوشتار حاضر، پیروی متقابل از سقراط در این فقره نیست و نمیخواهیم وارد انشاء اسطوره یی و داستانی و یا تاریخی درباره یونان سقراط بشویم، بلکه مقصود تفسیر و تفصیل نظر سیاسی سقراط درباره ایران بخصوص با رجوع به رساله آلکیبیادس و رساله قوانین استکلیدواژگان: سقراط، افلاطون، آلکیبیادس، قوانین، یسخولوس، کوروش، هویت ایرانی، شعور تاریخی ایرانی، کنفرانس سقراطنویسنده:سیدموسی دیباج فصلنامه تاریخ فلسفه - سال هفتم، شماره 27، زمستان 1395.برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید. .
.pdf
02:26 - 26 اسفند 1396
60 بازدید
1 پاسخ