واکاوی نگرش هویتی ابن‌قتیبه دینوری؛ زمینه‌ها و دلایل تکوین رویکرد اسلام‌گرایانه در ایران
در این پژوهش، زمینه‌ها و دلایل شکل‌گیری رویکرد اسلام‌گرایانه در ایران با محوریت نگرش هویتی ابن‌قتیبه دینوری، تحلیل و بررسی می‌شود.
چکیده: در این پژوهش، زمینه‌ها و دلایل شکل‌گیری رویکرد اسلام‌گرایانه در ایران با محوریت نگرش هویتی ابن‌قتیبه دینوری، تحلیل و بررسی می‌شود. هدف پژوهش حاضر، نشاندادن ریشه و تبار دیدگاه اسلام‌گرایانه، واکاوی زمینه‌ها و دلایل تکوین رویکرد اسلام‌گرایانه در ایران است. بررسی تغییرات فرهنگی و تحول هویتی در میان برخی از ایرانیان در دوران اسلامی، از دیگر اهداف اصلی این جستار به شمار می‌رود. به نظر می‌رسد مطالب ضدایرانی و عرب‌مآبانۀ اسلام‌گرایانی چون ابن‌قتیبه دینوری، واکنشی تند به برخی از شعوبیان افراطی بوده که مجموعه‌ای از تفکرات افتخار به تاریخ، ذم و تحقیر اعراب، به سخره گرفتن آداب و قواعد اسلام و... را در خود داشتند. بی‌گمان یکی دیگر از دلایل تکوین جریان هویتی اسلام‌گرا در ایرانِ دوران نخستین اسلامی و تفضیل عرب بر عجم از جانب آن ها، شدتِ تمایلات اسلام‌گرایانۀ این گروه و عدم تمایز بین عرب و دین اسلام بوده است. به دیگر سخن، بینش اسلام‌گرایانه، افزون بر عدم تمایز بین اسلام و عرب، برآمده از ارادت و تعصب این دانشمندان ایرانی به دین اسلام بود. روش انجام این پژوهش در سطح داده‌شناسی، روشِ تحقیق اَسنادی تاریخی و کتابخانه‌ای و در سطح ارزیابی داده‌ها و تجزیه و تحلیل آن ها، با مدل توصیفی ـ تحلیلی است.واژه‌های کلیدی: ابن‌قتیبه دینوری، اسلام‌گرایی، شعوبیه، ابوریحان بیرونی، بدیع الزمان همدانی.نویسنده:رضا شجری قاسم‌خیلی: استادیار دانشگاه مازندرانپژوهش نامه تاریخ اسلام – سال هفتم، شماره 25، بهار 1396.
برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید .
.pdf
04:46 - 2 بهمن 1396
2 بازدید
1 پاسخ