تنزل نفوس در عوالم وجود با تاکید بر دیدگاه ملا صدرا(ره)
نفس ناطقة انسانی از اسرارآمیزترین موجودات جهان هستی است که کانون توجه بسیاری از دانشمندان و از جمله فیلسوفان اسلامی بوده است.
چکیدهنفس ناطقة انسانی از اسرارآمیزترین موجودات جهان هستی است که کانون توجه بسیاری از دانشمندان و از جمله فیلسوفان اسلامی بوده است.فلاسفة اسلامی تلاش کردهاند پرده از معمای رازگونة هستی و چیستی آن بردارند. یکی از مباحث مهم که پژوهش حاضر کوشیده است با روش تحلیلی همراه با نقد و بررسی به آن بپردازد این مسأله است که آیا نفوس ناطقة انسانی قبل از تعلق به بدن در عالم یا عوالمی موجود بودهاند؟ و چگونه به عالم طبیعت نازل شدهاند؟افلاطون، ارسطو، ابن سینا و سهروردی پاسخهای متفاوتی به پرسش یاد شده داده اند اما صدرالمتألهین دارای نظر منحصر به فردی است.ایشان در سیر نزول هستی از واجب تعالی از عالم عقول، عالم مثال و عالم طبیعت نام میبرد. در نظر این فیلسوف نفوس ناطقة انسانی دارای مراتب وجودی مختلفی است. این نفوس در عالم عقول به وجود واحد مجرد جمعی عقلی در مرتبة علتشان موجودند و کثرتی در آن ها نیست. وقتی بدن مستعدی پیدا شد نفس در سیر نزولی که دارد از تجردش کاسته میشود و به عالم مثال که برخی از احکام ماده را دارد نزول میکند، این فرو کاستن از تجرد به حد و اندازهای ادامه مییابد تا به عالم طبیعت میآید و این در حالی است که وجود عقلی نفس در عالم عقول و وجود مثالی نفس در عالم مثال همچنان باقی است. این دیدگاه صدرالمتألهین با اشکالاتی مواجه است. از جمله قول به واحد مجرد جمعی عقلی علاوه بر این که خارج از محل نزاع است به یک معنا پذیبرش قدم نفوس است که مورد انکار ایشان است.
کلیدواژگان: عقول؛ مثال؛ عالم؛ نفوس؛ ملاصدرانویسنده:سید احمدرضا شاهرخی: استادیاردو فصلنامه حکمت صدرایی - دوره 5، شماره 2، بهار و تابستان 1396برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید. .
01:44 - 12 شهریور 1396