نقش زنان قفقازی در مناسبات و تحولات سیاسی- اجتماعی در دربار صفویه
این نوشتار میخواهد ضمن اشاره به شکل و دلایل ورود زنان قفقازی به دربار و بهدستآوردن نفوذ در آن، به این پرسش پاسخ دهد که زنان قفقازی در تحولات سیاسی و درباری چه نقشی داشته اند
چکیدهدر دورۀ صفویه یکی از گروه های اصلی در حرمسرای شاهی و تأثیرگذار در مسائل سیاسی و اجتماعی، زنانی بودند که ابتدا بهصورت اسیر جنگی، سفیر صلح یا واسطۀ شفاهتخواهی از مناطق مختلف قفقاز وارد دربار شاهان صفویه شدند. این نوشتار میخواهد ضمن اشاره به شکل و دلایل ورود زنان قفقازی به دربار و بهدستآوردن نفوذ در آن، به این پرسش پاسخ دهد که زنان قفقازی در تحولات سیاسی و درباری چه نقشی داشته اند و آنان در قالب این نقش چگونه مسیر تحولات تاریخی را بهنفع خویش تغییر داده اند و سرانجام اینکه آیا اقدامات آنان منجر به سقوط صفویه می شود؟ فرضیۀ نوشتار این است که این زنان با بهدستآوردن عنوان و نقش سفیر صلح، همسر پادشاه و مادر شاهزاده توانستند در مناسبات سیاسی و تصمیمگیری های مهم کشور از راه ائتلاف با وزیران، همنژادان، خواجگان و بزرگان درباری و با تکیه بر عوامل توطئه و دسیسه بر روند رویدادهای سیاسی، مسائل جانشینی و مناسبات حکومتی دخالت کنند. نتیجۀ این عملکرد آنان گاه منافع شخصی یعنی جذب پادشاه بهسوی خویش و جلوگیری از حملات مکرر به سرزمین خویش، زنبارگی شاهان و تعویض پادشاهان بود، گاه به صلح و ثبات سیاسی و گاه به آشوب و بی نظمی در حرمسرا و تضعیف ساختار حکومت منجر می شد که در این نوشتار به آن پرداخته شده است.
کلیدواژه ها: تحـولات دربـار و مناسبات سـیاسی- اجتماعی؛ زنان قفقازی؛ صفویه؛ قفقازنویسندگان:نصرالله پورمحمدی املشی: دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)باقرعلی عادلفر: استادیار گروه تاریخ، دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)سمیه انصاری: دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه شهید بهشتیدو فصلنامه مطالعات اوراسیای مرکزی - دوره 9، شماره 1، بهار و تابستان 1395برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید .
01:30 - 17 آذر 1395