«عبدالرئوف بینوا»؛ از کارمندی تا وزارت
«عبدالرئوف بینوا» دولتمرد، پژوهشگر، خوشنویس و شاعر برجسته زبان و ادبیات پشتو از برجسته‌ترین ادیبان افغانستان در دوره معاصر به شمار می‌آید.
به گزارش خبرنگار سایت افغانستان خبرگزاری فارس، «عبدالرئوف بینوا» در سال 1292 خورشیدی در شهر قندهار به دنیا آمد و تحصیلات متداول روزگار خود را زیر نظر برادر و پدرش فرا گرفت.آنگونه که در «دانشنامه ادب فارسی در افغانستان» آمده است، بینوا، از خاندانی بلند آوازه و اهل دانش و از طایفه «علی زایی» بود و از جوانی به خدمت دستگاه دولتی درآمد و سال‌هایی دراز در مؤسسات گوناگون علمی و فرهنگی دولتی، مانند پشتو تولنه (آکادمی علوم پشتو)، دانشگاه کابل، ریاست مطبوعات وزارت اطلاعات و فرهنگ، رادیو افغانستان، روزنامه‌های مرکزی کشور و آکادمی علوم افغانستان، در سمت‌های گوناگون کارمند و عضو عادی تا ریاست و وزارت خدمت کرد.فعالیت‌های سیاسی بینوامدتی از عمر بینوا نیز در فعالیت‌های سیاسی سپری شد و آنگونه که «سید محمد باقر مصباح زاده» در کتاب «آغاز و فرجام جنبش‌های سیاسی در افغانستان» نوشته است، بینوا یکی از فعّالین و بنیانگذاران حزب «ویش زلمیان» و اولین دبیر کل این حزب بود که در مجله «انگار» مقاله می‌نوشت.اعضای حزب «ویش زلیمان» که نام فارسی آن «جوانان بیدار» است، نخستین گروهی بودند که در سال 1326 خورشیدی یک جنبش سیاسی با گرایش ناسیونالیستی روشنفکرانه بوجود آوردند.
بر اساس منابع مصباح زاده، اندیشه‌های ضد استعماری این حزب سیاسی در دامن انجمن ادبی کابل و مطبوعات دولتی جوانه زد و در طی 2 دهه شکل گرفت و اندیشه‌های این حزب توسط 50 نفر از روشنفکران، شاعران و نویسندگان این حزب در رساله‌ای معروف به نام «ویش زلیمان» بازتاب یافت که این رساله توسط عبدالرئوف بینوا مدیر مجله «کابل» گردآوری و منتشر شدبینوا در سال 1345 به حزب «جمعیّت دموکراتیک مترقی» که توسط «محمّد هاشم میوندوال» نخست وزیر وقت افغانستان تأسیس شده بود، پیوست و در کابینه وی به عنوان وزیر اطلاعات و فرهنگ منصوب شد.در کتاب آغاز و فرجام جنبش‌های سیاسی افغانستان ذکر شده است که بعد از استعفای میوند وال از مقام نخست وزیری، بینوا با حزب «افغان ملّت» همکاری می‌کرد و در دوره سیزدهم مجلس شورای ملّی به عنوان نماینده «موسی قلعه» ولایت هلمند وارد مجلس شد و در آنجا با ببرک کارمل، «حفیظ الله امین» و فراکسیون چپ و مخالف حکومت همکاری می‌کرد.فعالیت‌های ادبی و مطبوعاتیبینوا اگر چه سال‌های زیادی از عمر خود را در سیاست سپری کرد اما در عرصه‌های ادبی به خصوص در زمینه زبان و ادبیات پشتو نیز فعالیت‌های درخشانی از خود بجا گذاشته است.بینوا از برجسته‌ترین دولتمردان ادیب افغانستان در دوره معاصر به شمار می‌آید و در نثر و نظم پشتو مقام برجسته‌ای دارد.سروده‌های اجتماعی و ملی بینوا به زبان پشتو از محبوبیت فراوانی برخوردار و نثر شیوا و آثار خوشنویسی وی در بیشتر مطبوعات و نشریات هنری افغانستان منتشر شده است.
همچنین اشعار وی به زبان‌های روسی و عربی نیز ترجمه شده استوی علاوه بر زبان پشتو به فارسی نیز می‌نوشت و آثاری نیز به این زبان از بینوا به جا مانده است و از اردو و عربی نیز آثاری را به پشتو و فارسی ترجمه کرده است.آنگونه که در دانشنامه ادب فارسی ذکر شده است، شمار مقالات وی بیش از 500 و تعداد آثارش را افزون از 60 اثر نوشته‌اند.از کارهای پژوهشی وی می‌توان به تصحیح و تنظیم دیوان‌های «پیر محمد کاکر»، «عبد الرحمان مومند» و «کاظم خان شیدا» اشاره کرد.«هوتکی ها» به فارسی، «لندی» (اشعار محلی و عامیانه پشتو) با انتخاب و ترجمه فارسی بینوا و ترجمه انگلیسی «محمد ابراهیم شریفی»، «لیدران امروزی پشتونستان» به فارسی، «اوسنی لیکوال» به پشتو در سه جلد، «دافغانستان نومیالی» به پشتو در چهار جلد، «خوشحال خان خه وایی» به پشتو، «پریشانه افکار» به پشتو، «دافغانستان تاریخی پنبی» به پشتو، «تعلیق و حاشیه بر دیوان رحمان بابا» به پشتو، «میروس نیکه» به پشتو از مهم‌ترین آثار بینوا است که در سال‌های قبل در افغانستان منتشر شده است.
برخی از مهم‌ترین مقالات بینوا نیز به زبان فارسی در نشریات و به خصوص در مجله «آریانا» منتشر شده است که از مهم‌ترین آنها که در مجله آریانا به فارسی منتشر شده است می‌توان به این مقالات اشاره کرد:«مقام زن در آریایی‌های قدیم»، «دختران آریانا»، «سید فتح علی حسین گردیزی»، «اهورمزدا در پشتو»، «محاربه کابل و قندهار»، «داور یا زمین داور»، «پنجوابی»، «رابعه بلخی»، «نفحات الانس مولانا جامی»، «تحفه‌العلما یا خطابه امیر شیر علی خان»، «ریشه کلمه آریا و آریانا در پشتو»، «لغات پشتو در عصر ویدی و اوستا»این دولتمرد و پژوهشگر برجسته افغانستان سرانجام در 21 آبان 1363 خورشیدی در افغانستان درگذشت.انتهای پیام/ح.
13:36 - 17 آبان 1394
17 بازدید
1 پاسخ