«پیمان امنیت جمعی»؛ راهکار مقابله با تهدیدات در سال 2015
نشست شورای امنیت جمعی سازمان پیمان امنیت جمعی در مسکو پایان سال گذشته در حالی برگزار شد که هدف‌گذاری این سازمان در راستای مقابله با تهدیدات احتمالی در سال 2015 از مهم‌ترین محورهای نشست مذکور عنوان می‌شود.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در بیشکک، با فعال شدن اتحادیه گمرکی در سال گذشته میلادی و تقویت پیوندهای اقتصادی در منطقه اوراسیا با محوریت روسیه، نقش پیمان امنیت جمعی به عنوان بازوی نظامی این حوزه در زمینه تأمین امنیت اعضا پررنگ‌تر شد به طوریکه در سال گذشته شاهد نشست‌ها و همچنین رزمایش‌های زیادی از سوی این سازمان برای ارتقاء کارایی و تأثیرگذاری آن بودیم.باید اذعان کرد که تمام مباحث مربوط به تأمین امنیت منطقه‌ای و مقابله با خطرات موجود در اوضاع فعلی حوزه اوراسیا که بسیار پیچیده و تنش‌آمیز می‌باشد و با تشدید اوضاع در اوکراین و فعال‌سازی سازمان‌های تروریستی و افراط‌گرایانه در خاورنزدیک مرتبط است، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشند و توجه زیادی را به خود جلب می‌کنند.در این رابطه یکی از این اقدامات برنامه‌ریزی شده در حوزه اوراسیا در پایان سال گذشته میلادی نشست شورای امنیت جمعی سازمان پیمان امنیت جمعی بود که در ماه دسامبر(دی‌ماه) در مسکو برگزار شد.* اهمیت نشست شورای امنیت جمعی در تأمین امنیت اعضابنابر گزارش‌های رسمی که به صورت مختصر در رسانه‌ها به آن پرداخته شد، برای این نشست مهم تمهیدات و برنامه‌های گسترده‌ای صورت گرفت.در این رابطه قبل از این نشست «الماس‌بیک آتامبایف» رئیس جمهور قرقیزستان در دیدار با «نیکلای باردیوژا» دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی که طی یک سفر رسمی به بیشکک آمده بود، مسائل مربوط به فعالیت این سازمان و برنامه نشست مسکو را مورد بررسی قرار داد.
دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی پس از بیشکک راهی «دوشنبه» شد و در دیدار با «امامعلی رحمان» رئیس جمهور تاجیکستان نیز برنامه‌های جلسه سازمان مذکور در مسکو را مورد بحث و گفت‌و‌گو قرار دادبا در نظر گرفتن این نکته که ریاست سازمان پیمان امنیت جمعی در این جلسه به تاجیکستان منتقل شد، پس تاجیک‌ها روند جلسه را مدیریت کردند و اولویت‌های خود را در فعالیت سازمان پیمان امینت جمعی در سال 2015 برای بحث ارائه دادند.با این‌حال، می‌توان نتیجه‌گیری کرد که این گفت‌وگوها به اندازه کافی گسترده بوده که این مسئله از سوی گزارش‌های رسمی تأیید شده است.در این خصوص مسائلی که در تحولات آینده دارای اهمیت بودند، توسط رؤسای جمهور کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی مورد بررسی قرار گرفتند.این مسائل تقریبا تمام جهات فعالیت سازمان پیمان امنیت جمعی از قبیل همکاری نظامی و نظامی- اقتصادی، مبارزه با تروریسم، تأمین امنیت اطلاعاتی و استراتژی مبارزه با قاچاق مواد مخدر سازمان را دربرمی‌گیرد.علاوه براین، رؤسای جمهور کشورهای عضو اقدامات اتحاذ شده از سوی هر یک از اعضای این سازمان در جهت مقابله با تروریسم را مطرح کرده و آنان همچنین جریان پیاده‌سازی تصمیمات سازمان مذکور در راستای ارائه کمک به تاجیکستان در زمینه تقویت مرزهای این کشور با افغانستان را بررسی کردند که این موضوعات در چارچوب به اتمام رسیدن مأموریت ناتو در افغانستان به طور خاص مطرح شد.
بنابر گفته‌های مقامات رسمی، مقابله با تهدیدات ناشی از خروج نهایی نیروهای ناتو از افغانستان یکی از موضوعات اصلی این جلسه شورای سازمان پیمان امنیت جمعی بوددر این رابطه باردیوژا قبل از نشست مذکور اعلام کرد: با ارزیابی اوضاع فعلی، به طور کل در زمینه تأمین امنیت جمعی در این حوزه چند عامل نگران‌کننده را مشاهده می‌کنیم که البته افغانستان در جایگاه نخست قرار دارد.در این راستا، «نورسلطان نظربایف» رئیس جمهور قزاقستان نیز در ملاقات با دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی اظهارات مشابهی را عنوان کرد.وی در این دیدار اعلام کرد: در مدت زمان نزدیک به خروج نیروهای ناتو از افغانستان انتظار می‌رود که تهدیدات جدیدی مرتبط با «داعش» به وجود آیند که در این شرایط سازمان پیمان امنیت جمعی باید به مرکزی تحلیلی تبدیل گردد که نسبت به اوضاع آگاه باشد و بتواند روند تحولات را پیش‌بینی کرده و همچنین در جهت اتحاذ اقدامات جمعی ضروری پیشنهادهایی را ارائه دهد.* امکان تشدید اوضاع در افغانستاندر واقع به نظر می‌رسد اوضاع در افغانستان در حال تشدید می‌باشد و در تاریخ 8 دسامبر سال گذشته میلادی با پایین آوردن پرچم کشورهای عضو ائتلاف در فرودگاه «کابل» که مرکز فرماندهی آن در آنجا قرار داشت، مأموریت ناتو در افغانستان به طور رسمی تمام شد.اما نمی‌توان گفت که نیروهای ائتلاف در نتیجه جنگ 13 ساله با تروریسم، توانستند تهدیدات ناشی از این کشور را کاهش دهند.
در این خصوص برخی از کارشناسان تمایل دارند این عملیات نظامی را شکست‌خورده عنوان کنند، زیرا با وجود آنکه در این عملیات نظامیان 51 کشور شرکت داشتند که تعداد آنان در سال‌های تشدید فعالیت به 130-140 هزار نفر می‌رسید، نتوانست «القاعده» را از بین برده و بر «طالبان» غلبه کنندبا این حال، رؤسای ناتو با چنین ارزیابی موافق نیستند به طوریکه در گزارش ارائه شده ناتو به شورای امنیت سازمان ملل متحد گفته می‌شود: «ارتش‌های نیروهای بین‌المللی در جهت مساعدت به امنیت در افغانستان و نیروهای امنیت ملی جمهوری اسلامی افغانستان با تلاش‌های مشترک تهدیداتی را که القاعده و شعبات آن داشتند، کاهش دادند.»در این گزارش همچنین عنوان شد: «علاوه براین، واحدهای نظامی افغان در طی این مدت به نیروهای حرفه‌ای تبدیل گردیده‌اند و توانایی تأمین امنیت در سراسر کشور را دارند.»برخی کارشناسان براین باورند که درستی یا عدم صحت این گزارشات را زمان نشان خواهد داد اما نباید امکانات سازمان‌های افراطگرا و تروریستی که در افغانستان ریشه‌دار شده‌اند و کارتل‌های مواد مخدر قدرتمند را دست کم گرفت.طبق گزارش بخش مبارزه با مواد مخدر سازمان ملل متحد که در اواسط ماه نوامبر(آبان‌ماه) سال گذشته منتشر شد، تولید تریاک در افغانستان نسبت به سال گذشته 17 درصد افزایش یافته و مساحت زمین‌های زیر کشت خشخاش حدود 7 درصد بیشتر شده است.کارشناسان این سازمان ابراز نگرانی کردند، که امکان دارد در آینده افغانستان به پایگاهی برای تولید مواد مخدر تبدیل شود.
با در نظر گرفتن این نکته که فروش مواد مخدر تقریبا منبع اصلی درآمد سازمان‌های تروریستی است، در حال حاضر تولید مواد مخدر به عامل اصلی بی‌ثباتی افغانستان تبدیل شده استدر این راستا شورای امنیت سازمان ملل متحد به اتفاق‌آراء قطعنامه‌ای را به تصویب رساند که اجازه مأموریت جدید ناتو را در افغانستان تحت عنوان «حمایت مصمم» صادر کردبراساس این سند، در سال 2015 نیروهای بین‌المللی در جهت مساعدت به امنیت افغانستان مأموریتی غیرنظامی در این کشور خواهند داشت که هدف آن آموزش نظامیان نیروهای مسلح افغانی و برگزاری عملیات‌های ضدتروریستی می‌باشد.با این حال، تعداد پایگاه‌های نظامی ناتو در این کشور از 80 عدد به 30 مرکز کاهش یافته و تعداد کل نظامیان کشورهای ناتو در افغانستان بعد از اتمام عملیات نظامی، تقریبا به 12.5 هزار نفر می‌رسد که اکثر آنها نظامیان آمریکایی هستند.طبق اطلاعات منتشر شده، ناتو آماده است برای مأموریت جدید سالانه تقریبا 4 میلیارد دلار هزینه کند.* پیمان امنیت جمعی برای مقابله با تهدیدات آماده می‌شودبا این‌حال به نظر کارشناسان، پس از خروج ناتو از افغانستان احتمال دارد فعال‌سازی «طالبان» و دیگر سازمان‌های افراطی صورت گیرد.
با این وجود، بخشی از تکفیری‌ها که در درگیری‌های خاورنزدیک می‌جنگند از جمله شهروندان جمهوری‌های آسیای مرکزی که در ترکیب این گروه‌ها حضور دارند، امکان دارد به افغانستان (از جمله به مناطق شمالی کشور) برای رساندن کمک به طالبان جهت بی‌ثبات‌سازی اوضاع منتقل شوند که این مناطق نزدیک مرزهای جمهوری‌های آسیای مرکزی می‌باشندعلاوه براین، تجربه جنگیدن در کنار نیروهای داعش و اشغال بخش‌هایی از سرزمین عراق و سوریه می‌تواند برای آنها نمونه باشد و آنان جهت عملیات‌های فعال‌تری از جمله در نواحی هم‌مرز با کشورهای مجاور افغانستان تحرکاتی را انجام دهند.روشن است که در این حالت فقط با تلاش‌های مشترک در چارچوب سازمان‌های بین‌المللی مانند سازمان پیمان امنیت جمعی و در هماهنگی با کشورهای منطقه می‌توان با تهدیدات شبه‌نظامیان سازمان‌های تروریستی مقابله کرد که در این رابطه باید ظرفیت نظامی جمعی را تقویت کرده و بر روی همکاری ساختارهای نظامی کار نمود.به همین دلیل نشست پایانی سازمان پیمان امنیت جمعی در اواخر سال گذشته میلادی برای تأمین امنیت اعضا در سال 2015 اهمیت زیادی را نمایان می‌ساخت.این جلسه در آستانه خروج نهایی نظامیان ناتو از افغانستان برگزار شد و در رابطه با آن کشورهای عضو سازمان مذکور هرگونه سناریویی از جمله سناریو پیشرفت منفی اوضاع در این کشورها را آماده کرده بودند.
در این خصوص اقدامات مشخصی در چارچوب سازمان پیمان امنیت جمعی در حال اتحاذ می‌باشند بویژه آنکه مرز تاجیکستان با افغانستان تقویت می‌شود و نیروهای مسلح تاجیکستان و قرقیزستان با تجهیزات نظامی مدرن تجهیز می‌شوند که این مسئله توان نظامی این کشورها را افزایش می‌دهدبدین منظور در اوایل ماه دسامبر سال گذشته 5 هواپیمای تهاجمی مدرن «سوخو-25» به پایگاه هوایی «کانت» در قرقیزستان انتقال یافتند.در ضمن پایگاه نظامی 201 روسیه که در اطراف «دوشنبه» قرار دارد نیز از نظر کمی و کیفی تقویت می‌شود و با جدیدترین تسلیحات تجهیز می‌گردد.در این راستا، همچنین قرار است پشتیبانی هوایی از طریق پایگاه نیروهای هوایی واقع در فرودگاه «عینی» تقویت شود.علاوه براین، سازمان پیمان امنیت جمعی قصد دارد در سال 2015 دوره‌های آموزشی مشترکی را تحت عنوان «تعامل- 2015» در خاک قرقیزستان و تاجیکستان، مانور‌های فرماندهی استراتژیک موسوم به «مرکز- 2015» و تمرینات نیروهای مسلح هوایی سازمان پیمان امنیت جمعی با نام «همکاری نظامی» را برگزار کند.در این دوره‌های آموزشی بر روی اقدامات مشترک در جهت از بین بردن گروه‌های مسلح که از «افغانستان خارج می‌شوند» کار می‌شود.با این‌حال، سازمان پیمان امنیت جمعی تصمیم دارد تلاش‌هایی را نیز در جهت تأمین امنیت منطقه با دولت افغانستان هماهنگ کند و به آنها هرگونه پشتیبانی را ارائه دهد.
بدین ترتیب، کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی در مقابل وخامت احتمالی اوضاع در افغانستان آمادگی کسب می‌کنند و در راستای وحدت جمعی و هماهنگی اقدامات در زمینه مبارزه با خطرات احتمالی گام برمی‌دارندنشست اخیر شورای امنیت جمعی سازمان پیمان امنیت جمعی در مسکو اهداف اصلی سازمان مذکور را در این راستا برای سال جدید ترسیم کرد.انتهای پیام/.
09:50 - 15 دی 1393
2 بازنشر
3 بازدید
1 پاسخ