اهداف منفعت‌طلبانه آمریکا از دستگیری فرد شماره 2 شبکه حقانی
شبکه حقانی گروهی تروریستی است که موضع سرسختانه‌ای علیه آمریکا دارد و دستگیری «انس حقانی» به احتمال زیاد بخشی از تلاش گسترده آمریکا برای تضعیف این شبکه در آستانه خروج نظامیان این کشور از افغانستان است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در کابل، هفته گذشته 2 تن از رهبران شبکه حقانی به نام‌های انس حقانی و «حافظ رشید» دستگیر شدند.امنیت ملی افغانستان ادعا کرد که نیروهای ویژه ارتش افغانستان طی عملیاتی این 2 تروریست را دستگیر کرده‌اند.شبکه حقانی یکی از گروه‌های مسلح افغان است که علیه دولت این کشور و نظامیان خارجی مستقر در افغانستان می‌جنگد و گفته می‌شود با بیش از 3 هزار نیرویی که در اختیار دارد، تاکنون پیچیده‌ترین و مرگبارترین عملیات‌ها را در افغانستان انجام داده است.به گفته مقامات امنیتی افغانستان پایگاه‌های شبکه حقانی در وزیرستان شمالی پاکستان قرار دارد و این شبکه تحت حمایت برخی عناصر سازمان اطلاعات پاکستان عملیات‌های خود در افغانستان را انجام می‌دهد.البته تنها مقامات افغانستان چنین ادعایی ندارند بلکه مقامات نظامی ارشد آمریکا نیز چندین بار به این نکته اشاره کرده‌اند.از مهمترین عملیات‌هایی که شبکه حقانی تاکنون در افغانستان انجام داده است می‌توان حمله به سفارت‌های هند و آمریکا، انهدام بالگرد نظامیان آمریکایی، انفجار مرگبار در مقابل کمپ نظامیان آمریکایی در ولایت «میدان وردک»، حمله به مقر ناتو در کابل و حمله به هتل «اینترکانتیننتال» را ذکر کرد.برخی منابع و کارشناسان عقیده دارند که شبکه حقانی متحد منطقه‌ای «شبکه القاعده» بوده و برخی عملیات‌ها را با همکاری این سازمان در افغانستان انجام می‌دهد.
در چند سال اخیر این شبکه ضربات مهلکی به نیروهای ناتو به ویژه نظامیان آمریکا وارد کرده است که یکی از نمونه‌های آن هدف قرار دادن بالگرد کماندوهای ارتش آمریکا در ولایت میدان وردک و کشته شدن 31 نظامی این نیروها بوددستگیری انس حقانی در خارج از افغانستانانس حقانی برادر ناتنی «سراج‌الدین حقانی» رهبر این شبکه تروریستی است و بر اساس اطلاعات امنیت ملی افغانستان، مهمترین نقش وی تأمین مالی این شبکه بوده که از کشورهای عربی بودجه لازم را جمع‌آوری می‌کرد.وی هر چند نقش نظامی نداشته اما او را یکی از مغزهای متفکر این شبکه در زمینه ارتباطات بیان می‌کنند.کارشناسان نظامی از جمله «جاوید کوهستانی» معتقد است که دستگیری انس، سبب تضعیف شبکه حقانی خواهد شد.فرد دیگری که همراه انس حقانی دستگیر شده، حافظ رشید می‌باشد که مسئول حملات انتحاری و عملیات‌های نظامی در شرق افغانستان عنوان شده است.ساعاتی پس از انتشار خبر دستگیری این افراد، روزنامه نیویورک تایمز به نقل از یک مقام بلندپایه آمریکایی خبر داد که این 2 فرمانده شبکه حقانی در یکی از کشورهای عربی دستگیر شده و سپس به مقامات افغان تحویل داده شده است.ارائه اینگونه اطلاعات به رسانه‌ها از جانب مقامات آمریکایی همواره با اهداف سیاسی صورت می‌گیرد. شکی نیست که در پی این گفت‌وگو نیز اهدافی نهفته است.
گفت‌وگوی این مقام آمریکایی دست کم شک و تردیدی درباره اظهارات دستگاه امنیت ملی افغانستان مبنی بر دستگیری انس حقانی و حافظ رشید توسط کماندوهای ارتش ایجاد کرد زیرا منابع مختلف وابسته به امنیت ملی افغانستان خبر دستگیری این دو را پوشش وسیع داده و آن را دستاورد بزرگی اعلام کرده بودندمرد شماره 2 شبکه حقانی شکار سازمان سیاپس از دستگیری انس حقانی، طالبان با انتشار بیانیه‌ای ابعاد دیگری از دستگیری وی را افشا کرد.طالبان انس حقانی را طلبه‌ای غیر نظامی و غیر سیاسی عنوان کرد که به منظور ملاقات با زندانیان آزاد شده از گوانتانامو همراه با حافظ رشید به قطر سفر کرده بود.حافظ رشید برادر «محمد نبی عمری» زندانی آزاد شده از گوانتانامو است که آمریکا وی و چهار تن دیگر از زندانیان طالبان را با یک نظامی خود که در بند طالبان بود، مبادله کرد.بر اساس بیانیه طالبان، انس حقانی و حافظ رشید در تاریخ 12 اکتبر در خاک بحرین توسط آمریکایی‌ها دستگیر شده، سپس به قطر منتقل و از طریق امارات به امنیت ملی افغانستان تحویل داده شده‌اند.به نظر می‌رسد، دستگیری این 2 فرمانده شبکه حقانی حاصل یک عملیات اطلاعاتی است که شاید به مرور زمان ابعاد مختلف آن رسانه‌ای شود.ارتباط طالبان و شبکه حقانیطالبان همواره شبکه حقانی را بخشی از گروه خود عنوان می‌کند و به همین دلیل پس از دستگیری انس و رشید اطلاعیه‌ای طالبان صادر کرد و این عمل را محکوم نمود.
با وجود این ادعای طالبان، کارشناسان این 2 گروه را مستقل و مجزا از هم می‌دانند؛ جاوید کوهستانی کارشناس نظامی افغان معتقد است که شبکه حقانی به هیچ وجه بخشی از طالبان نیست بلکه شبکه حقانی، گروهی مستقل بوده که نه از رهبری طالبان بلکه از سازمان اطلاعات پاکستان تبعیت می‌کندوی معتقد است که هیچ نشانه‌ای از وجود یک مرکز هماهنگی بین طالبان و شبکه حقانی در دست نیست.***هشدار طالبان به آمریکانکته قابل تأملی که در بند پایانی بیانیه طالبان به چشم می‌خورد، هشدار این گروه درباره روابط آینده با آمریکا است. در این بیانیه آمده است: این گونه حرکات آمریکا (دستگیری انس حقانی) بر روابط آینده امارت اسلامی با آمریکا اثر بدی خواهد گذاشت.نخستین برداشت از این جمله این است که بین طالبان و آمریکا در حال حاضر روابطی برقرار است یا قرار است در آینده روابطی برقرار شود.«حزب اسلامی» به رهبری «گلبدین حکمتیار» که رقیب طالبان در افغانستان است نیز برداشت مشابهی از این بند اعلامیه طالبان داشته است.این حزب با انتشار مطلبی در سایت خود نوشته است: «این که طالبان در بیانیه خود ذکر کرده که دستگیری انس و عبدالرشید بر روابط طالبان با آمریکا تاثیر منفی خواهد گذاشت، بدین معناست که اکنون این گروه با آمریکا روابط داشته و در آینده آن را گسترش خواهد داد.
»***روابط طالبان و آمریکادفتر طالبان در قطر که قرار بود روابط رسمی بین آمریکا و طالبان از طریق آن برقرار شود، به دلیل برخی مخالفت‌های افغانستان تعطیل شد و پس از آن کانال رسمی برای برقراری رابطه به وجود نیامده است اما با استناد به برخی از شواهد می‌توان استدلال کرد که روابط پشت پرده‌ای وجود دارد یا قرار است در آینده به وجود آیدآمریکا پنج تن از فرماندهان ارشد طالبان از زندان گوانتانامو را آزاد کرد، آزادی این پنج تن از پیش شرط‌های طالبان برای مذاکره بود.انتظار می‌رفت، مطابق پیمان امنیتی کابل-واشنگتن، نظامیان آمریکایی مدت 10 سال در افغانستان باقی بمانند، اما بر اساس برنامه اعلامی باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا، در پایان 2016 تمامی نظامیان این کشور از افغانستان خارج خواهند شد و فقط گارد امنیتی برای سفارت و دیگر مراکز دیپلماتیک آمریکایی باقی خواهند ماند.خروج کامل نظامیان آمریکایی و خارجی یکی از خواست‌های دیرین طالبان بود که این خواست نیز تا 2 سال دیگر محقق می‌شود.پس از امضای پیمان امنیتی بین افغانستان و آمریکا، «وحید مژده» یکی از کارشناسان افغان در مصاحبه‌ای با «بی‌بی‌سی» اظهار داشت که با این برنامه‌ریزی مقامات آمریکایی برای خروج از افغانستان، ممکن است امکان مذاکره بین طالبان و مقامات آمریکایی به وجود آید.ممکن است این اقدامات آمریکا (آزادی پنج زندانی و تعجیل در خروج نظامیان از افغانستان) گام‌هایی برای فراهم‌سازی شرایط مذاکره با طالبان باشد.
در گذشته هم روابط و مذاکرات مخفیانه‌ای بین طالبان و آمریکا برقرار بوده که مقامات آمریکایی هم آن را تأیید کرده‌اندآمریکا و دستگیری مرد شماره 2 شبکه حقانیبا آن که آمریکا از دیرباز در تلاش بوده تا با مخالفان مسلح افغانستان مذاکره کند اما شبکه حقانی تاکنون به این درخواست آمریکا پاسخ رد داده است.فقط در سال 2011 ابراهیم حقانی یکی از سران شبکه حقانی با وساطت مقامات پاکستانی به نمایندگی از این گروه در امارات متحده عربی با مقامات آمریکایی دیدار کرده که این دیدار بی‌ثمر بوده است.در جریان مذاکرات قطر، تلاش آمریکا برای به پای میز مذاکره کشاندن شبکه حقانی ثمری نداشت.هر چند طالبان مهمترین و بزرگترین گروه مخالف آمریکا در افغانستان محسوب می‌شود اما خطر شبکه حقانی دست کمی از طالبان ندارد.همان گونه که بیان شد، مهمترین عملیات‌های انجام شده علیه مواضع و منافع آمریکا در افغانستان توسط شبکه حقانی انجام شده است.از سوی دیگر به اذعان برخی کارشناسان و مقامات آمریکایی، شبکه حقانی با سازمان القاعده مرتبط بوده و متحد منطقه‌ای این سازمان محسوب می شود.دولتمردان آمریکا امروزه از طالبان هراسی ندارند و بارها این نکته در سخنان مقامات بلندپایه آن کشور نیز بیان شد است.ملا محمد عمر رهبر طالبان در بیانیه عید فطر خود تصریح کرده است: امارت اسلامی فعالیت برون مرزی نخواهد داشت و از قلمرو این کشور نیز علیه کشورهای دیگر استفاده نخواهد شد.
این اطمینان خاطر سبب شده تا موضع نرم‌تری نسبت به طالبان اتخاذ شود و درهای مذاکره با آنان گشوده شود اما شبکه حقانی موضع سرسختانه‌ای دارد و به دلیل پیوندهای آن با القاعده خطر بالقوه‌ای علیه منافع آمریکا در افغانستان و سایر نقاط محسوب می‌شودبه دنبال ناامیدی آمریکا از مذاکره با این گروه، تضعیف این گروه در دستور کار مقامات آمریکایی قرار گرفته است.گنجاندن این شبکه و 3 تن از مقامات ارشد آن در لیست سیاه، کشتن «بدرالدین حقانی» مسئول مالی سابق این شبکه توسط هواپیمای بدون سرنشین در وزیرستان شمالی و دستگیری انس حقانی مرد شماره دو این شبکه و یکی از فرماندهان برجسته آن در خاک کشورهای عربی از جمله اقداماتی است که نظامیان و سازمان اطلاعات آمریکا تاکنون برای تضعیف این شبکه انجام داده است.(لازم به ذکر است که «نصیرالدین حقانی» یکی دیگر از برادران رهبر این گروه چند ماه پیش در اسلام‌آباد پاکستان ترور شد که مشخص نیست کدام فرد یا گروه پشت پرده این ترور قرار دارد اما یکی از اعضای برجسته این شبکه حذف شد.)نتیجه‌گیریدستگیری انس حقانی یکی از اعضای برجسته شبکه حقانی که نقش وی به عنوان تأمین کننده مالی مطرح است حائز اهمیت می‌باشد.واکنش طالبان به دستگیری فرد شماره 2 شبکه حقانی تائید می‌کند که انس حقانی نقش برجسته‌ای داشته است.با وجود تظاهر طالبان به این که شبکه حقانی بخشی از طالبان است، اما باید گفت که این 2 ساختارهای جداگانه دارند.
شبکه حقانی موضع سرسختانه‌ای علیه آمریکا دارد و دستگیری انس حقانی به احتمال زیاد بخشی از تلاش گسترده آمریکا برای تضعیف این شبکه در آستانه خروج نظامیان این کشور از افغانستان استپنتاگون و سیا امید دارند که با تضعیف این شبکه، موضع رهبران آن تغییر کرده و حاضر به مذاکره شوند و همچنین توان نظامی این شبکه را کاهش داده تا دردسر کمتری ایجاد کند.این نکته نیز لازم به تذکر است که هدف آمریکا از تضعیف این شبکه به دلیل نگرانی از امنیت آینده افغانستان نیست؛ چرا که اگر این گونه بود علیه طالبان نیز چنین موضعی اتخاذ می‌کرد.آمریکا نگران هدف قرار گرفتن منافع کشور خود در خاک افغانستان توسط این گروه است و تلاش برای تضعیف آن نیز در همین راستا است.دلیل دیگر برای تضعیف این شبکه، پیوند آن با القاعده و نگرانی از میزبانی القاعده توسط شبکه حقانی به ویژه پس از سال 2014 می‌باشد.انتهای پیام/.
12:22 - 5 آبان 1393
1 بازنشر
21 بازدید
1 پاسخ