کلید بهبود روابط روسیه-ایران در دستان پوتین و روحانی
به اعتقاد کارشناس سیاسی روس، دیدار روسای جمهور روسیه و ایران در حاشیه نشست سران سازمان همکاریهای شانگهای در بیشکک، روابط دو کشور را وارد دور جدیدی خواهد کرد.
به گزارش خبرنگار دفتر منطقهای فارس در دوشنبه، «نیکلای بابکین» کارشناس سیاسی و سردبیر مجله بازرگانی «تجارت با ایران» چاپ مسکو، ضمن انتشار مطلبی در پایگاه تحلیلی «بنیاد فرهنگ استراتژیک» در روسیه، به بررسی روابط مسکو و تهران پرداخته است.در این مطلب اشاره شده است که روسیه و ایران برای بهبود سطح روابط خود از فرصتهای مناسبی برخوردار بوده و امید است که دیدار قریبالوقوع پوتین با روحانی برای دست یافتن بهاین مهم کمک خواهد کرد.مهمترین بخشهای مطلب این کارشناس روس در زیر می آید.«حسن روحانی» رئیس جمهور اسلامی ایران روز جمعه در نشست سران سازمان همکاریهای شانگهای در بیشکک شرکت خواهد کرد و با برخی از همتایان خود دیدارهای دوجانبه انجام خواهد داد.بدون تردید مذاکره و گفتوگو با «ولادمیر پوتین» رئیس جمهور روسیه یکی از محورهای مهم برنامه روحانی برای حضور در بیشکک خواهد بود.بسیاری از مفسران ضمن پرداختن به موضوع تغییر قدرت در تهران بر آن اشاره میکنند که حسن روحانی رئیس جمهور جدید ایران نه بهبهبود روابط با روسیه بلکه بیشتر با اروپا و در صورت امکان با آمریکا علاقمندی نشان میدهد. بهنظر ما این یک قضاوت اشتباه است.گذشتن از روابط حسنه با روسیه به خصوص در شرایط موجود بینالمللی و آن هم در ازای احتمال ایجاد همکاری با غرب، برای تهران هیچ گونه توجیه بخصوصی ندارد. ولی در عین حال روسیه از عادی شدن روابط میان جمهوری اسلامی با غرب بیمی ندارد.
علاوه بر این، مسکو بارها بر ضرورت مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا بهعنوان یکی از شرایط لازم برای حل مشکل برنامه هستهای جمهوری اسلامی اشاره کرده استمواضع مشابه روسیه و ایران در رابطه با سوریه، علاقمندی دو کشور به توسعه همکاری در دریای خزر، قفقاز و آسیای مرکزی و همکاریهای سیاسی در مورد مسائل دیگر منطقهای در راستای منافع ملی مسکو و تهران میباشد.باید این نکته را نیز مدنظر داشت که روسیه عضو شورای امنیت سازمان ملل بوده و ضمن مسدود کردن اقدامات آمریکا، از ایران پشتیبانی بهعمل میآورد.در شرایطی که واشنگتن از توهم مداخله نظامی در ایران منصرف نشده است، همکاریهای روسیه و ایران برای بازداشتن «تنها قدرت جهانی» و تامین امنیت ملی دو کشور ضروری است. نباید فراموش کرد که روسیه و ایران همسایه نزدیک بوده و فاصله از مرز «داغستان» روسیه تا آستارای ایران 600 کیلومتر بیشتر نیست.ایران با داشتن جمعیت تقریبا 80 میلیون نفری و قلمروی برابر خاک آلمان، فرانسه و ایتالیا در حقیقت در روسیه بهعنوان یک شریک جالب دانسته میشود.ایران دارای بزرگترین اقتصاد در غرب آسیا و جهان اسلام بوده و یکی از کشورهایی است که از نظر فنآوری توسعهیافتهترین در منطقه بهشمار میرود.طی سالهای اخیر، روابط سیاسی میان مسکو و تهران تا حد زیادی موفقیتآمیز بوده است ولی روسیه از نظر میزان تجارت با این همسایه جنوبی خود عقب افتاده است.
در سال 2012 بسیاری از شرکتهای غربی بازار ایران را ترک کردند و بهنظر میرسید که فقدان رقابت شرایط مساعدی برای سرمایه روسی را ایجاد خواهد کرد اما با این حال، تجارت روسیه با ایران تقریبا دو برابر کاهش یافته و به پایینترین نقطه طی سالهای اخیر رسیده است (2.3 میلیارد دلار).اینگونه میزان محدود روابط تجاری و اقتصادی، بهوضوح متناسب با سطح بالایی روابط سیاسی میان دو کشور نمیباشد.بدون تردید ساخت اولین نیروگاه هستهای خاورمیانه در ایران، نماد همکاریهای دوجانبه مسکو و تهران دانسته میشود. نیروگاه بوشهر در حال حاضر تحت تست نهایی قرار داشته و برق تولید میکند. ایران برای روسیه پیشنهاد مشارکت در ساخت راکتورهای جدید برای این نیروگاه را داده است.اراده دولت قبلی در این زمینه را رئیس جمهور جدید ایران نیز تایید و از ادامه مذاکرات با روسیه در راستای توسعه انرژی هستهای حمایت کرده است. بدون شک این موضوع در دیدار ولادیمیر پوتین و حسن روحانی در بیشکک مطرح خواهد شد.روسیه بطور کامل از حق ایران در جهت توسعه برنامه صلحآمیز و از جمله غنیسازی اورانیوم حمایت میکند.در عرصه انژی، زمینههای دیگری نیز برای همکاریهای دو کشور وجود دارد. در دیدار روسای جمهور روسیه و ایران بدون تردید پیشنهادات تهران برای مشارکت مسکو در توسعه میادین نفت و گاز جمهوری اسلامی مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت.
دولت ایران احتمال تغییر برخی از قوانین را بعید نمیداند که در این صورت شرکتهای روسی حق مشارکت و در اختیار داشتن سهام در توسعه میادین نفت و گاز ایران را بهدست خواهند آوردظاهرا با توجه به برخی از مشکلاتی که در گذشته نه چندان دور در رابطه با همکاریهای بخش انرژی دو کشور وجود داشت، شرکتهای روسی انتظار حمایت در سطح عالی دو طرف را دارند.اینکه آیا صفحه جدیدی در همکاریهای میان مسکو و تهران در عرصه نفت و گاز باز خواهد شد، تا حد زیادی بهتصمیم روسای جمهور دو کشور در رابطه با بلندمدت بودن همکاریها بستگی خواهد داشت. زیرا سرمایهگذاری در بخش نفت و گاز بازدهی سریع نخواهد داشت. ولی باز هم این امید باقی است که شرکتهای روسی وارد بازار انرژی ایران خواهند شد.ظاهرا زمینه از سر گرفتن همکاریهای نظامی فنی میان روسیه و ایران نیز فراهم شده است، همکاریهایی که با امتناع روسیه از تحویل سیستمهای موشکی ضد هوایی «اس 300» به ایران در سال 2010 عملا قطع گردیده بود. امتناع روسیه از تحویل این سیستمها موجب واکنش شدید مقامات ایرانی شده و شکایت تهران بهدیوان بینالمللی داوری را در پی داشت.این مسئله تاکنون وجود داشته و بحث پیرامون آن هر از گاهی بروز میکند. بهاذعان هر دو طرف، بدون حل باقی ماندن موضوع تحویل سیستمهای اس 300، فضای کلی همکاریهای دو کشور را تحت تاثیر قرار داده است.
با این نظر میتوان موافق بود که روسیه و ایران از طریق انعقاد قرارداد جدیدی که همه جزئیات مالی و فنی مورد نظر کارشناسان دو طرف را در بر گرفته باشد، میتوانند ادعاهای متقابل خود در مورد اس 300 را به نتیجه برسانندبهنظر میرسد که در آستانه دیدار پوتین و روحانی پیشزمینه مناسبی برای ورود به سطح جدید همکاریهای میان روسیه و ایران که از جمله بتواند فرصت حل و فصل مسائل بحثبرانگیز از راه دیالوگ را امکانپذیر کند، فراهم شده است.انتهای پیام/خ.
10:42 - 21 شهریور 1392