صعود دولتمردان آمریکا به قله بدهیهای جهان
خبرگزاری فارس: وزارت خزانهداری آمریکا در جدیدترین گزارش خود اعلام کرد برای سال مالی ۲۰۱۲ کسری بودجه دولت این کشور به یک تریلیون و ۱۰۰ میلیارد دلار میرسد. براساس این گزارش، برای اولینبار در تاریخ آمریکا، دولتی برای چهار سال پیاپی با کسری بودجه مواجه شده است.
کشوری که خود را ابرقدرت اقتصادی جهان میداند، به بدهکارترین کشور جهان تبدیل شده است. پایگاه اینترنتی «یو اس دبت کلاک» که بهصورت لحظهای آمار مربوط به شاخصهای کلان اقتصادی آمریکا ازجمله بدهیهای ملی این کشور را اعلام میکند، رکورد 16هزار و176میلیارد دلار را برای بدهیهای ملی آمریکا ثبت کرد.
عبور بدهیهای دولت آمریکا از مرز 23 تریلیون دلار در سال 2015
رشد بدهی دولت آمریکا تا سالهای دهه 1980 نزدیک به نرخ تورم باقی ماند و سپس بار دیگر شروع به افزایش کرد و بین سالهای 1980 تا 1990 بیش از سهبرابر شد. در پایان سال 2005 بدهی دولتی 7/9 تریلیون دلار شد که حدود هشت برابر بدهی سال 1980 بود. در سال 2008 این نرخ به 70 درصد و در سال 2011 به 102 درصد تولید ملی آمریکا رسید. اکنون بدهی ملی آمریکا از مرز 16 تریلیون دلار گذشته است و گفته میشود در سال 2015 میلادی از 23 تریلیون دلار نیز عبور میکند.
هر روز حدود چهار میلیارد دلار بر میزان بدهیهای عمومی آمریکا افزوده میشود. روند به صورتی بوده است که حجم این بدهیها در سال 2012 به نقطه بسیار بحرانی رسیده است؛ به این معنی که حجم این بدهیها بیشتر از کل درآمد ناخالص ملی شد. وخامت اوضاع اقتصادی آمریکا سبب شده تا در انتخابات ریاستجمهوری پیش رو، مسائل اقتصادی در درجه اول اهمیت مبارزات انتخاباتی قرار گیرد.
کسری بودجه دولتی برای چهار سال پیاپی برای اولینبار در تاریخ آمریکا
بدهیهای عمومی آمریکا عبارت است از پول قرض گرفته شده از سوی دولت فدرال از طریق انتشار اوراق قرضه توسط وزارت دارایی این کشور و سایر نهادهای دولتی. دولت آمریکا در سالهای اخیر برای جبران هزینههای سرسامآور جنگهای عراق و افغانستان و تامین مالی بستههای نجات اقتصادی، هزاران میلیارد دلار اوراق قرضه منتشر کرده است.
در همین زمینه، جوزف استیگلیتز، برنده نوبل اقتصاد 2001، هزینههای دو جنگ عراق و افغانستان را برای آمریکا بیش از سههزار میلیارد دلار برآورد کرده است. به گفته کارشناسان اقتصادی، اینک هر کودک آمریکایی با بیش از 67 هزار دلار بدهی پای به جهان میگذارد و باید تاوان تمامی سیاستهای غلط و جنگطلبانه نسل پدران خود را بدهد.
وزارت خزانهداری آمریکا در جدیدترین گزارش خود اعلام کرد برای سال مالی 2012 کسری بودجه دولت این کشور به یک تریلیون و 100 میلیارد دلار میرسد. براساس این گزارش، برای اولینبار در تاریخ آمریکا، دولتی برای چهار سال پیاپی با کسری بودجه مواجه شده است. در سال 2009 که اوباما به ریاستجمهوری رسید، پیشبینی اداره بودجه کنگره درباره کسری همان سال در مجموع یک تریلیون و 200 میلیارد دلار بود؛ اما در نهایت، این میزان به رقم بیسابقه یک تریلیون و 410میلیارد دلار رسید.
بر همین اساس، هر چند در سالهای 2010 و 2011 کسری بودجه دولت آمریکا در مقایسه با سال 2009 رقم کمتری بود؛ اما با این وجود، همچنان این رقم بیش از یک تریلیون دلار اعلام میشد. این در حالی است که اوباما برای پیروزی در انتخابات و ادامه ریاستجمهوری، وعده داده کسری بودجه را در دهه آینده تا چهار تریلیون دلار کاهش دهد.
وی پیشبینی کرده است با لغو قانون کاهش مالیات بر درآمد که در دوره بوش اعمال شد و نیز جلوگیری از رشد هزینهها به این هدف دست یابد.«تیموتی گایتنر» وزیر خزانهداری آمریکا، هفته گذشته به سران کنگره این کشور گفت: عدم پرداخت بدهی از سوی ایالات متحده در تصور نمیگنجد و موجب بروز بحران مالی میشود که حتی از بحران کنونی که تازه در حال نجات از آن هستیم هم بدتر است.
بزرگترین طلبکاران آمریکا
شاید از خود بپرسید که طلبکاران دولت آمریکا چه کشورها و نهادهایی هستند؟ در پاسخ باید گفت که بیش از 55 درصد این بدهیها به کشورهای خارجی و حدود 45 درصد دیگر مربوط به نهادها و وزارتخانههای داخلی ایالات متحده است. شبکه خبری سیانبیسی، طلبکاران اصلی دولت ایالات متحده را اینگونه برمیشمرد( البته اعداد به صورت دقیق نیامده و بهصورت تقریب بیان شده است):
فدرال ریزرو و طلبکاران وابسته به دولت، بیش از 6300 میلیارد دلار؛ چین، 1130 میلیارد دلار؛ سرمایهگذاران و بخشهای خصوصی 1100 میلیارد دلار؛ ژاپن 1030 میلیارد دلار؛ صندوقهای حقوقی و بازنشستگی 840 میلیارد دلار؛ صندوقهای دوجانبه 650 میلیارد دلار؛ حکومتهای ایالات 480 میلیارد دلار؛ بریتانیا 420 میلیارد دلار؛ شرکتهای امانی 280 میلیارد دلار؛ شرکتهای بیمه 250 میلیارد دلار؛ صادرکنندگان نفت 230 میلیارد دلار؛ برزیل 206 میلیارد دلار؛ مراکز بانکی حوزه کاراییب 180 میلیارد دلار؛ تایوان 140 میلیارد دلار و سوییس110 میلیارد دلار. روسیه، هنگکنگ و کانادا از دیگر طلبکاران آمریکا البته در مقیاسی پایینتر هستند.
اوضاع اقتصادی، سیاستهای عمومی و تغییرات جمعیتی مهمترین عامل بدهیهای آمریکا
به نظر مهمترین اندیشکده آمریکایی، سه عامل در شکلگیری بدهیها نقش داشتهاند. اوضاع اقتصادی، سیاستهای عمومی و تغییرات جمعیتی از جمله این علل هستند که باعث افزایش سالانه کسر بودجه و پرداختهایی بیشتر از درآمد دولت شدهاند. این موضوع از بعد از جنگ جهانی دوم که آمریکا بهعنوان قدرت برتر ظهور کرد، تشدید شد و به بدهیها نیز شکلی مدرن بخشید.
ادامه روند صعودی بدهیها در دولت آمریکا و ایجاد فرصت برای رقیبان
در حال حاضر، نهتنها هیچ قرائنی دال بر کاهش حجم بدهیها در دست نیست؛ بلکه پیشبینی سازمانهای معتبر نشان میدهد روند این بدهیها همچنان صعودی خواهد بود. همین مسئله به همراه سیاستهای نادرستی که برای مقابله با آن اتخاذ شده، علت اصلی بحران جاری آمریکا است. خدشهدار شدن اعتبار مالی این کشور موجب میشود سیاست قدیمی آمریکا مبنی بر سوءاستفاده از اعتماد جهانی به دلار و اوراق قرضه بلندمدت خزانهداری آمریکا، بهشدت کارایی خود را از دست بدهد.
کشورهایی همچون چین و روسیه بهطور قطع از این فرصت ایجادشده بهرهبرداری کامل میکنند و فشار خود را بر آمریکا در روابط بینالمللی افزایش خواهند داد و طبعاً امتیازاتی از این کشور خواهند گرفت. برای جمهوری اسلامی ایران نیز فرصت بسیار ارزشمندی ایجاد شده که با همکاری برخی کشورهایِ درحالتوسعه بتواند موقعیت و اهمیت کاذب دلار در تجارت جهانی را به چالش بکشد تا بدینوسیله زمینههای مناسبی برای نوآوری مالی در نظام پرداختهای بینالمللی فراهم شود.
سعید مهدویمنبع :پایگاه بصیرتانتهای متن/
08:16 - 26 مهر 1391