آمریکا در تدارک تکرار سناریوی "یوگسلاوی" برای سوریه است
خبرگزاری فارس: "فورث مدیا"، در گزارشی ضمن بررسی کشتار حوله و واکنشهای بینالمللی به این جنایت، این واقعه را بخشی از نبرد اطلاعاتی غرب در برابر سوریه خواند.
به گزارش فارس، پایگاه اینترنتی "فورث مدیا" در گزارشی تحلیلی به قلم "راندا هابن" با بررسی قضاوتهای زودهنگام و سطحی در خصوص واقعه دهشتناک کشتار "حوله"، این حادثه را بسیار شبیه به اتفاقات دهه نود میلادی در یوگسلاوی سابق، و آغاز نبردی اطلاعاتی برای آمادهسازی افکار عمومی در راستای توجیه یورش نظامی احتمالی غرب به سوریه میداند.
* شورای امنیت: روایات متفاوتی از حادثه کشتار حوله وجود دارد
در کنفرانسی خبری، که در چهارم ژوئن با شروع ریاست دورهای چین در شورای امنیت سازمان ملل -برای ماه ژوئن- برگزار شد، "لی بائودونگ"، نماینده چین در سازمان ملل، اعلام کرد که روایتهای متفاوتی از وقایع کشتار "حوله" در سوریه وجود دارد. وی اشاره کرد: "اکنون ما با روایات متفاوتی، از زوایایی متفاوت [از این واقعه]، از گروههای مخالف، و از دیگر منابع مختلف روبهرو هستیم."
وی افزود: از آنجا که "گروهی [از سوی شورای امنیت]... در محل وقوع حادثه" حضور داشتند، ما مایلیم اطلاعات دست اول را از افراد خودمان دریافت کنیم." بائودونگ ابراز امیدواری کرد که این مساله میتواند با فراهم آوردن امکان چیدن قطعات مختلف اطلاعات گردآمده در کنار هم، "ما را با قضاوت خودمان، به برداشت [مستقل] خودمان [از چگونگی واقعه] برساند."
* اظهار نظر بان کیمون در خصوص کشتار حوله، بدون دسترسی به اطلاعات لازم صورت گرفت
تنها استثنا در مساله گردآوری اطلاعات، کوفی عنان، نماینده ویژه سازمان ملل متحد و اتحادیه عرب محسوب میشود، که احتمالا توانسته است در ملاقات خود با اعضای شورای امنیت، در تاریخ 7 ژوئن، اطلاعات بیشتری نسبت به "هیئت ناظران سازمان ملل در سوریه" در اختیار آنان قرار دهد. انتظار میرفت که حضور عنان بتواند به شفاف شدن حقایق در خصوص این کشتار کمک کند.
با این حال در تاریخ هفتم ژوئن، بان کیمون، دبیرکل سازمان ملل متحد، به جای دریافت و بررسی اطلاعات جدید رسیده از این واقعه، در نشست غیررسمی مجمع عمومی سازمان ملل، به همراه چندین تن دیگر از سخنران جلسه، حکومت اسد را مسئول کشتار "حوله" اعلام کرد. با وجود اینکه هنوز تحقیقات کافی در مورد کشتار "حوله" صورت نپذیرفته است، اما غالب کشورهایی که در این نشست به سخنرانی پرداختند، موضع مشابهی نسبت به این واقعه اتخاذ کرده بودند. به علاوه، در این جلسه ادعاهایی در مورد وقوع کشتاری جدید در سوریه نیز مطرح شد.
* همزمانی وقوع این کشتار، با مناقشات موجود در مورد سوریه در سازمان ملل، تردیدهایی در خصوص مسببان این کشتار ایجاد میکند
هر چند برخی دیگر از سخنرانان این نشست نیز اعتراض خود را به این نتیجهگیری، به ویژه در غیاب تحقیقات کافی اعلام کردند.
"ویتالی چورکین"، نماینده روسیه در سازمان ملل، با اشاره به کشتار "حوله" و حومه "حماه"، اظهار داشت: "کاملا روشن است که این وقایع جنایاتی جدی بوده، که به تحقیقات مفصل و قابلاعتمادی نیاز دارند."
کشورهای دیگری نیز مانند ونزوئلا، هند، کوبا، و نیکاراگوئه دارای دیدگاه مشابهی بودند. نماینده ونزوئلا در نشست مجمع اعلام کرد "ما به این حقیقت که این اقدامات جنایتکارانه درست همزمان با مناقشات موجود در سازمان ملل [بر سر مساله سوریه] رخ داده است، مظنونیم. ما باید به دنبال این باشیم که بفهمیم چه کسی از این همزمانی سود میبرد؟ در مورد این کشتارها، باید تحقیقات مستقل و روشنی انجام شود و ما باید به شفافیت مجابکنندهای [در زمینه حقیقت وقایع] دست یابیم."
* گروههای شورشی مسلح در سوریه، از حمایت نیروهای خارجی برخوردارند
"هاردیپ سینگ پوری"، نماینده هند در سازمان ملل، تذکر داد که حمله به شهروندان و نیروهای امنیتی در سوریه "در چند هفته اخیر تشدید شده و تلفات قابلملاحظهای را به همراه داشته است."به علاوه او ضمن اشاره به "رشد سریع تعداد حملات تروریستی در نواحی مختلف این کشور، هر نوع خشونتی را، صرف نظر از اینکه از سوی چه کسانی صورت پذیرفته باشد، محکوم کرده و خواهان قطع تمام حمایتهای خارجی، از گروههای مسلح و انجام اقدامات جدی در مقابله با گروههای تروریستی در سوریه شد."
وی در انتها درخواست کرد: "در خصوص جنایتهای اخیر، منجمله واقعه حوله، تحقیقات کاملی صورت گرفته، و مسببانشان به دست عدالت سپرده شوند."
نماینده نیکاراگوئه، پس از مقایسه وقایع سوریه و رخدادهای لیبی، خواهان "انجام تحقیقاتی دقیق و کامل، و اجرای عدالت برای مجرمان" شد.
* اطلاعات در خصوص این واقعه، پراکنده، غیردقیق، و با مشارکت رسانهها تحریف شده است
نماینده کوبا با اشاره به این مساله که "اطلاعات [موجود در خصوص این واقعه] پراکنده، غیردقیق، و احتمالا به کرات تحریف شده است،" آنچه را که از دید وی "همدستی خبرگزاریهای بزرگ در مخدوش کردن حقیقت، بدون پذیرش مسئولیت عواقب اعمالشان" مینمود، محکوم کرد.
"بشار جعفری"، نماینده سوریه، در طول سخنان خود که دو بار توسط سیستم ارسال ویدئوی سازمان ملل قطع شد، این پرسش را مطرح کرد که چگونه دبیرکل اتحادیه کشورهای عرب میتواند در مورد اینکه چه کسی مسئول جنایات حوله است، قضاوت کند آن هم در حالی که نتیجه چنین قضاوتی با گزارش ناظران سازمان ملل حاضر در محل وقوع حادثه مغایرت داشته، و تحقیقات راجع به این کشتار بیرحمانه هنوز تکمیل نشده است. وی تاکید کرد که این قتلعام از سوی حکومت سوریه محکوم شده است.
جعفری اعلام کرد: "سوریه آماده پذیرش کمیتهای حقیقتیاب از سوی کشورهایی است که به مواضع مستقل و همینطور احترام به اساسنامههای سازمان ملل در خصوص عدم مداخله در امور داخلی سوریه شناخته شده باشند."
* سازمان ملل هیچ اقدامی برای تحقیقات کامل، مستقل، و شفاف در خصوص این واقعه انجام نداده است
اندکی بعد در بعد از ظهر همان روز، پس از حضور کوفی عنان در نشست غیررسمی شورای امنیت، کنفرانسی مطبوعاتی در محل این نشست برگزار شد. روزنامهنگاری از بان کیمون پرسید: "آقای دبیرکل، در تبعیت از درخواست شورای امنیت که در تاریخ 27 مه و از طریق بیانیهای مطبوعاتی برای انجام تحقیقات کامل، مستقل، و شفاف در خصوص کشتار حوله اعلام شد، چه اقداماتی انجام دادهاید؟" بان کیمون به این پرسش پاسخی نداد.
این در حالی است که "لی بائودونگ" در طول کنفرانس خبری خود در تاریخ 4 ژوئن، وجود چندین روایت متفاوت در شرح واقعه کشتار حوله را تایید کرد. و این روایات مختلف، که شرح متفاوتی از شرایط وقوع کشتار حوله به دست میدهند، به تبع متضمن پیامدهای متفاوتی برای آینده طرح صلح 6 مادهای کوفی عنان خواهند بود.
* تحقیقات مفصل میتواند به دست یافتن به راهکارهایی برای برونرفت از بحران سوریه بیانجامد
کشورهایی که خواستار انجام تحقیقات مفصل در مورد کشتار حوله هستند، در پی آنند که از تحلیل این حادثه راهکارهایی برای برونرفت از بحران سوریه بیابند. اما آنهایی که به سرعت و با توجه به اطلاعات سطحی اقدام به نتیجهگیری کردند، تنها به شعلهورتر شدن آتش درگیریها در سوریه کمک میکنند.
اما هر یک از این روایتهای مختلف چه میگویند؟* روایت رسانههای غربی و عربی
روایتی که به واسطه انبوهی از فعالترین رسانههای ماهوارهای غربی و عربی به سرعت منتشر شد، روایتی است که حکومت اسد را در وقوع کشتار حوله مقصر میداند. در ابتدا این رسانهها ادعا کردند که کشتهشدگان حوله که شامل زنان و کودکان نیز بودهاند، در جریان حمله سربازان سوری به این شهر، هدف گلولههای توپ قرار گرفتهاند.
* با کشف شواهد جدید، رسانههای غربی و عربی به سرعت روایت خود را تغییر دادند
اما در جریان بررسی ویدئوها و تصاویری که از سوی مخالفان حکومت در تایید ادعاهایشان بر روی اینترنت قرار داده شده بود، مشخص شد که بسیاری از قربانیان، به ویژه زنان و کودکان، با شلیک گلوله از فاصله نزدیک و ضربههای چاقو به قتل رسیدهاند، و نه ضربههای انفجاری تسلیحات سنگین ارتش سوریه.
خیلی زود مشخص شد که تنها 20 نفر از 108 کشته این حادثه، در درگیریهایی در مناطق نزدیک به پایگاههای ارتش سوریه کشته شدهاند، که شرایط و چگونگی مرگ این افراد نیز تاکنون نامشخص مانده است.
گروههای مخالف و رسانههای غربی و عربی حامی مخالفان حکومت سوریه، مثل بیبیسی، الجزیره، و مانند آنها باید به سرعت و در هماهنگی با شواهد به دست آمده، روایت خود را تغییر میدادند. آنها بلافاصه نیروی جدیدی را اختراع و ادعا کردند که این افراد، یا نیروهای "شبیحه"، شبهنظامیان هوادار حکومت سوریه، هستند و به دستور حکومت به داخل خانههای مردم یورش آورده و آنها را با شلیک گلوله از نزدیک به قتل رساندهاند.
* در روز 24 می، ارتش آزاد سوریه 600 تا 800 نفر از شورشیان مسلح را به ناحیه حوله منتقل کرد
یک تیم خبری از روسیه، پس از این حادثه، با مردم سوریه به گفتوگو نشست. اطلاعات استخراج شده از این مصاحبهها، بیانگر روایت کاملا متفاوتی بود.
اطلاعات به دست آمده از این مصاحبه نشان میدهد که حوله، یک ناحیه حکومتی است، که از سه دهکده تشکیل شده است. حوله نام یک شهر نیست. برخی از مناطق این ناحیه برای چند هفته تحت کنترل شورشیان مسلح سوری درآمد. ارتش سوریه، پاسگاههایی را در اطراف ناحیه مستقر کرد. طبق این اطلاعات، در عصر روز 24 مه، ارتش آزاد سوریه برای تسخیر این پاسگاهها، عملیاتی را آغاز میکند، که در طی آن 600 تا 800 نفر از شورشیان مسلح سوری را از دیگر نقاط کشور به این ناحیه منتقل میشوند.
* قربانیان کشتار حوله، از هواداران حکومت اسد بودهاند
در همین زمان، که درگیریها در پایگاههای ارتش آغاز میشود، تعدادی از شورشیان مسلح وارد برخی از خانهها شده و اقدام به قتل اعضای چند خانواده میکنند. یکی از این خانوادهها نسبتی با یکی از نمایندگان اخیرا انتخاب شده مجلس مردمی سوریه داشته، و گفته میشود که این خانواده و دیگر خانوادههای قربانی، از هواداران حکومت سوریه بودهاند. پایگاه اینترنتی تحلیل-خبری "ولترنت" گزارش میکند: "دیگر قربانیان این حادثه را خانواده دو روزنامهنگار "تاپ نیوز" و "نیوز اورینت اکسپرس"، از خبرگزاریهایی مرتبط با "شبکه ولترنت" تشکیل میدهند."
* آنچه در سوریه رخ میدهد، وقایع یوگسلاوی را به ذهن متبادر میکنند
در کنفرانسی خبری که بلافاصله پس از کشتار حوله با حضور کوفی عنان، نماینده ویژه سازمان ملل و اتحادیه عرب، در دمشق برگزار شد، پرسشی مطرح شد که زمینهای مناسب و مهم برای قضاوت در خصوص حقیقت واقعه حوله فراهم میکند.
روزنامهنگاری پرسید: "من یک روس هستم که در سوریه زندگی میکنم و برای چند پایگاه اینترنتی روسی گزارش تهیه میکنم. حوادث سوریه، برای من یادآور وقایعی است که در یوگسلاوی رخ داد و در نهایت منجر به تجزیه این کشور شد. ما منابعی در دست داریم که نشان میدهد پنتاگون در حال آماده شدن برای جنگ است. حال اگر چنین اتفاقی رخ دهد، ما چه کار خواهیم کرد؟ مردم سوریه چه کار خواهند کرد و حکومت سوریه چه کار خواهد کرد؟"
عنان پاسخ داد که او اطلاعاتی در مورد "آماده شدن [پنتاگون] برای جنگ" در اختیار ندارد. و همینطور دلایل کافی برای تصور این نکته که وقایع سوریه، به نوعی تکرار "آنچه در یوگسلاوی رخ داد،" باشد. علیرغم این حقیقت که عنان به سادگی از کنار سوال این روزنامهنگار گذشت، اما این سوال پسزمینه ذهنی مناسبی برای فهم وقایع سوریه در اختیار ما قرار میدهد.
* رسانههای غربی در ترسیم تصاویر شیطانی از دشمنان خود، سابقهای طولانی دارند
با نگاهی به گذشته و جنگ رسانهای که برای آمادهسازی افکار عمومی برای حمله ناتو به یوگسلاوی سابق طراحی شده بود، میتوانیم به الگویی در این زمینه دست یابیم.
در این جنگ رسانهای، رسانههای بزرگ غربی اقدام به انتشار داستانهایی برای نسبت دادن "مسئولیت" برخی کشتارها به برخی نیروهای خاص کردند؛ اقدامی که توانست این نیروها را در افکار عمومی، در قالب نیروهایی شیطانی به تصویر کشد. خلق تصویری شرورانه از این گروهها به ناتو کمک کرد تا بتواند کشور آنها را هدف بمبهای خود قرار دهد. بنابراین، سوال این روزنامهنگار از کوفی عنان، میتواند نگرانیهای جدی و مهمی را در ذهن ایجاد کند.
* با هر بار تصمیم غرب به تشدید حملات خود به یوگسلاوی، قتلعام دیگری در آنجا رخ میداد
"مایکل کولون"، در کتاب خود با عنوان "پوکر دروغگو"، که در آن به بررسی نقش رسانهها در جنگ یوگسلاوی میپردازد، مینویسد: "عرصه اطلاعات به میدان نبردی بدل شده است که بخشی از جنگ را تشکیل میدهد... در سال 1991، حکومت اسلوونی با ایجاد یک مرکز رسانهای، سیلابی از اطلاعات نادرست را به سوی گزارشگران و خبرگزاریهای بینالمللی سرازیر کرد." این اطلاعات نادرست روایتی غلط از اتفاقات در حال وقوع، و مسببان اقدامات خشونتآمیزی مانند کشتار مردم بیگناه تولید کرد که به نوبه خود توانست دخالت نیروهای خارجی به نفع یکی از طرفین این درگیریها را در افکار عمومی توجیه کند.
کولون در کتاب خود به شرح دلایلی مستند از کارکرد سازمانهای روابط عمومی آمریکایی، برای کمک به شکل دادن به افکار عمومی، به نفع اهالی کروات و ملیگرایان مسلمان و همانطور تهییج جنگ رسانهای در برابر صربها میپردازد. از این موضوع تکاندهنده پرده برمیدارد که چگونه "هر بار که قدرتهای غربی در حال برنامهریزی برای تشدید اقدامات خود در برابر صربها بودند، به شکلی غیرمنتظره، قتلعامی در این کشور به وقوع میپیوست." او توجه ما را به پدیدهای جلب میکند، که میتواد به عنوان الگوی مورد استفاده برای ایجاد زمینه مناسب در افکار عمومی برای توجیه افزایش دامنه و تشدید حملات به یوگسلاوی شناخته شود.
* غرب "اشتباهات" خبری خود را تنها پس از رسیدن به اهدافش، تصحیح میکند
بخشهای مختلف الگویی که کولون به ما معرفی میکند، بدین شرح است:
گام 1: آماده کردن یک دستور کار کم و بیش مخفیانه
گام 2: تصاویری تکاندهنده برای افکار عمومی
گام 3: اتهامات بیپایه و اساس و دیوانهوار رسانهها در نبود تحقیقات کافی
گام 4: حالا غرب به اهداف خود رسیده است
گام 5: تصحیح اشتباهات گزارشهای خبری: خیلی دیر، کاملا بیاثر
کولون استدلال میکند که حوادث تکاندهنده در رسانههای بینالمللی "به صحنه آمدند"، تا امکان افزایش حسابشده حملات به صربستان را برای غرب فراهم کنند. و حالا کشتار حوله، شباهت هولناکی به حادثهای دارد که کولون میگوید در دهه 90 میلادی، زمینه یورش به حکومت صربستان را فراهم آورد.
* آیا هیاهوی عدالتخواهی سازمان ملل، اقدامات زمینهسازی است برای نقض حاکمیت ملی یک کشور دیگر؟
آیا این هیاهوی عدالتخواهی در سازمان ملل و رسانههای بزرگ غربی و عربی، نمونه دیگری است از پشتیبانی و تشویق به یورشی مسلحانه به حاکمیت ملی کشوری دیگر، درست همانند وقایعی که در یوگسلاوی رخ داد؟ آیا این اتفاقات چیزی جز نشانهای از اشتیاق شورشیان مسلح برای انجام اعمال وحشیانه است که به آنها به رسیدن به هدفشان، یعنی مداخله نیروهای خارجی کمک میکند، مداخلهای که باید با دستور کار بیرحمانه خود به پیشوازش بروند؟ اینها سوالاتی است که باید پرسیده شود، زیرا پاسخ به آنها ممکن است بتواند به ما در توضیح و درک انگیزههای نهفته در پشت یکی از این روایات کمک کند.
* قضاوت زودهنگام در خصوص کشتار حوله، سوریه را از رسیدن به راهحلی صلحآمیز برای رفع بحران بازمیدارد
بیتوجهی رسانههای غربی و عربی و تعدادی از کشورهای حاضر در نشست سازمان ملل، نسبت به وجود روایات و دیدگاههای متفاوت در خصوص علل و عوامل کشتار حوله، روند انجام تحقیقات و بررسیهای لازم در این خصوص را به تاخیر میاندازد و اساسا ضرورت این کار را زیر سوال میبرد. در حالی که چنین تحقیقاتی برای تشخیص مشکلات واقعی در سوریه و برای رسیدن به راهحلی کارآمد برای رفع بحران در این کشور بسیار ضروری و حیاتی است.
بسیار مهم است که بدانیم، در مورد چگونگی واقعه کشتار حوله، دو روایت عمده وجود دارد. این آگاهی، همانطور که "لی بائودونگ" اشاره کرد، ما را موظف میکند که برای فهم حقیقت ماجرای کشتار حوله، به دنبال شواهد کافی باشیم. وبلاگها و پایگاههای خبری بسیاری در اینترنت وجود دارد که شهروندان اینترنتی، یا همان شبکهوندان (Netizen)، مقالات و نظرات خود را در مورد این حادثه در آنها منتشر کردهاند؛ دیدگاههایی که میتواند به تحلیل وقایع سوریه و جریان نشستها در سازمان ملل کمک کند؛ و همینطور به درک این مساله که هر اقدامی که از سوی سازمان ملل و در چهارچوب اساسنامههای این نهاد اجرایی شود، تا چه اندازه میتواند برای حل بحران این کشور مفید یا مضر باشد.
نمونههای بسیاری از جریان نوظهور روزنامهنگاری شبکهوندان وجود دارد که با گسترش بر روی اینترنت در حال انجام اقدامات لازم برای تحقیق در خصوص حقایق درگیریها در سوریه هستند؛ تحقیقاتی که به طور قطع برای درک آنچه برای دست یافتن به راهحلی صلحآمیز در این کشور مورد نیاز است، ضروری است.
پایان پیام/100810/ز.ص
11:55 - 27 خرداد 1391