آمریکا نمیتواند مانع فروش نفت ایران در بازارهای جهانی شود
خبرگزاری فارس: اقدام یکجانبه آمریکا برای وادار ساختن سایرین به توقف خرید نفت از ایران و ناتوانی از قرار دادن ایران در یک قرنطینه نظامی، مانع از آن میشود که آمریکا بتواند به تنهایی جلوی صادرات نفت از این کشور را بگیرد.
به گزارش فارس، مرکز مطالعات کنگره آمریکا، در گزارشی به قلم «کنت کتزمن»، کارشناس امور خاورمیانه مینویسد: تحریمهای آمریکا، عمدتا تنها در اعمال فشار بر شرکتهای غربی برای قطع روابط خود با ایران موفق بوده است. * کاهش صدور بنزین به ایران، با یافتن فروشندگان علاقهمند جایگزین، جبران شد - تاثیر بر امکان دسترسی و واردات بنزین
در مارس 2010، و پیش از تصویب «قانون تحریمهای جامع...» در اولین روز از ماه جولای 2010، تعدادی از تامین کنندگان بنزین ایران، که وضع چنین مقرراتی را پیشبینی میکردند، پیشاپیش اعلام کردند که فروش بنزین به ایران را متوقف کرده یا به زودی متوقف خواهند کرد. سایرین نیز پس از تصویب این قانون مبادلات خود را قطع کردند. برخی از آگاهان این گونه میگویند که میزان واردات بنزین به ایران از حدود 120 هزار بشکه در روز، تا پیش از تصویب «قانون تحریمهای جامع...»، بلافاصله پس از تصویب آن به چیزی نزدیک به 30 هزار بشکه در روز کاهش یافت؛ هر چند که 80 هزار بشکه از این کسری روزانه، تا سپتامبر 2011، جبران و بازیابی شد. این نکته نشان میدهد که ایران موفق شده است تامین کنندگان جدیدی را از میان کسانی که هنوز به انجام مبادلات اقتصادی با ایران علاقهمند و امیدوارند، جایگزین فروشندگان قبلی کند. بنا بر گزارش 7 مارس 2010، نشریه «نیویورک تایمز»، و همینطور مطالعات منتشر شده «دفتر حسابرسی آمریکا» در تاریخ 3 سپتامبر 2010، برخی از شرکتهایی که در زمره تامین کنندگان بنزین ایران قرار میگیرند، در معاملات دیگر طرف قرارداد آمریکا شده و از تضمینهای اعتباری این کشور نیز بهرهمند میشوند. * پس از اعمال تحریمها علیه ایران، برخی از شرکتها بینالمللی با استفاده از موسسات وابسته خود، کماکان روند فروش محصولات خود به ایران را ادامه دادند
فهرستی از فروشندگان عمده بنزین به ایران در طول چند سال گذشته، و وضعیت فروش هر کدام به ایران، بر طبق گزارش دفتر حسابرسی آمریکا، در اینجا آماده شده است (باید به این نکته توجه داشت که بنا بر گفته برخی از گزارشها، شرکا و موسسات وابسته به این شرکتها ممکن است با وجود اعلام تعلیق روابط از جانب واحدهای اصلی، هنوز در حال فروش محصولات خود به ایران باشند) : - «ویتول» سوئیس (خطاب به «دفتر حسابرسی» اعلام کرد که از اوایل سال 2010، روند فروش خود را به ایران متوقف کرده است)؛ - «ترافیگورا» سوئیس (خطاب به «دفتر حسابرسی» اعلام کرد که در نوامبر 2009، روند فروش خود را به ایران متوقف کرده است)؛ - «گلنکور» سوئیس (خطاب به «دفتر حسابرسی»، اعلام کرد که در سپتامبر 2009، روند فروش خود را به ایران متوقف کرده است)؛ - «توتال» فرانسه (خطاب به «دفتر حسابرسی»، اعلام کرد که در می 2010، روند فروش خود را به ایران متوقف کرده است)؛ - «صنایع ریلاینس» هند (خطاب به «دفتر حسابرسی»، اعلام کرد که در می 2009، روند فروش خود را به ایران متوقف کرده است)؛ - «ریلاینس» همچنین در 1 آوریل 2010، در رسانهها اعلام کرد که در سال 2010، دیگر از ایران نفت خام وارد نخواهد کرد؛ - «پتروناس» مالزی (در 15 آوریل 2010 اعلام کرد که روند فروش خود را به ایران متوقف کرده است)؛
- «لوکاویل» روسیه (طبق گزارشهای موجود، در آوریل 2010، روند فروش خود را به ایران متوقف کرده است؛ اما در ادامه برخی از این گزارشها آمده است که شرکتهای وابسته به «لوکاویل» همچنان در حال تامین نیازهای ایران هستند)؛ - «رویال داچ شل» هلند (خطاب به «دفتر حسابرسی» اعلام کرد که در اکتبر سال 2009، روند فروش خود را به ایران متوقف کرده است)؛ - گروه «ایندیپندنت پترولیوم» کویت به مقامات آمریکایی اعلام کرد که از سپتامبر 2010، روند فروش بنزین به ایران را متوقف کرده است؛ - «توپراس» ترکیه (به گزارش 24 می سال 2011 وزارت امور خارجه آمریکا)؛ - «بریتیش پترولیوم» انگلستان، «شل»، «کیو 8»، «توتال»، و «او. ام. وی»، به گزارش 24 می سال 2011 وزارت امور خارجه آمریکا، روند فروش سوخت هواپیما به شرکت «ایران ایر» را متوقف کردهاند؛ - «گلدن کراون پترولیوم» امارات متحده عربی، در آوریل 2011 اعلام کرد که از 29 ژوئن 2010، دیگر کشتیهای خود را برای مقاصدی چون حمل فراوردههای نفتی با مقصد یا مبدأ ایران اجاره نداده است؛ - «مونیخ ری»، «آلیانز»، و «هانوفر ری» (آلمان) پیش از این، عهدهدار امور مربوط به بیمه و بیمه اتکایی روند ارسال بنزین به ایران بودند. اما طبق گزارشها، هر سه از عرصه بیمه حمل بنزین برای ایران کنارهگیری کردند؛
- «لویدز» (بریتانیا). بخش عمده بیمه حمل بنزین (و دیگر محصولات) به ایران، بر عهده این شرکت بزرگ بیمه قرار داشت، اما طبق گزارشهای موجود، «لویدز» از جولای 2010 از تقبل این مسئولیت خودداری کرده است. به گزارش وزارت امور خارجه آمریکا، شرکتهای کلیدی کشتیرانی، بندی به قراردادهای خود افزودهاند که صاحبان کشتیها را در نپذیرفتن ارسال محمولههای بنزین به ایران، مختار میسازد؛ - وزارت امور خارجه آمریکا در گزارشی در تاریخ 30 سپتامبر 2010، اعلام کرد که شرکت «ان. وای. کی لاین» هنگکنگ نیز از عرصه حمل و نقل کالا (از هر نوع و نه تنها محدود به بنزین) در ایران کنارهگیری کرده است؛ - به گزارش 24 می سال 2011 وزارت امور خارجه آمریکا، «لینده» آلمان، اعلام کرده است که تامین فناوری میعان گاز برای ایران را متوقف کرده است. اقدامی که در تصمیم ایران برای تعلیق «برنامه گاز طبیعی مایع» بیتاثیر نبود. * تحریمهای آمریکا، عمدتا تنها در اعمال فشار بر شرکتهای غربی برای قطع روابط خود با ایران موفق بوده است - شرکتهایی که تصور میشود کماکان بنزین یا تجهیزات مورد نیاز ایران را تامین میکنند شرکتهایی که طبق گزارش 24 می سال 2011 دولت آمریکا، تحریم شدند: - «پی. سی. سی. آی» (جرسی/ایران)؛ گروه «رویال اویستر» (امارات متحده عربی)؛ «اسپیدی شیپ» (امارات متحده عربی/ایران)؛ «تانکر پاسیفیک» (سنگاپور)؛ گروه «عوفر برادرز» (اسرائیل)؛ «آسوشیتد شیپبروکینگ» (موناکو)؛ و «پترولئوس د ونزوئلا» (ونزوئلا)؛
- «ژوهای ژنرونگ»، «یونیپک»، و «چاینا اویل» چین، خطاب به «دفتر حسابرسی» اعلام کردهاند که هنوز در حال فروش محصولات خود به ایران بوده و در پاسخ به دفتر حسابرسی، امکان تداوم روند فروش خود به این کشور را نیز رد نکردهاند؛ - «شرکت نفت ملی امارات» امارات متحده عربی، بنا بر گزارش «دفتر حسابرسی»، کماکان روند فروش خود به ایران را حفظ کرده است؛ - «هین لئونگ تریدنگ» سنگاپور بنا بر گزارش «دفتر حسابرسی»، کماکان در حال فروش بنزین به ایران است؛ - طبق گزارشهای موجود، به احتمال زیاد برخی از پالایشگاهها در بحرین کماکان در حال فروش بنزین به ایران هستند. * کمبود و سهمیهبندی بنزین در ایران، تنها از القائات نادرست گروههای مخالف حکومت در ایران بوده و حقیقت ندارد
علیرغم کاهش فروش بنزین و حجم واردات، مقامات ایرانی به خوبی با این مساله کنار آمدهاند. حذف تدریجی یارانه بنزین که پیش از این به بحث گذاشته شد، تا همین لحظه نیز بنا بر گزارشهای موجود، موفق شده است، میزان وابستگی ایران به بنزین را کاهش دهد. علاوه بر این، ایران با اختصاص دستکم دو کارخانه پتروشیمی به پروژه تولید بنزین، که بر اساس فرآیند اولیه تولید بنزن طراحی شده، میزان تولید داخلی خود را نیز افزایش داده است. گزارشها اعلام کردهاند که مصرف این بنزین، همانطور که انتظار میرفت، منجر به افزایش چشمگیر آلودگی هوا در تهران شد. ایران همچنین اعلام کرده است که با اختصاص 2/2 میلیارد دلار هزینه، به روند تعمیر و نوسازی پالایشگاههای بنزین موجود، سرعت بخشیده است. برخلاف گزارشهای دریافت شده از سوی جریانهای مخالف حکومت ایران، حتی پیش از حذف یارانهها نیز، ایران درگیر مساله کمبود یا سهمیهبندی بنزین نبوده است. به نظر میرسد، راهکار بلندمدت ایران برای ترمیم آسیبپذیری خود نسبت به کاهش واردات بنزین، ایجاد و دستیابی به توانمندیهای جدید پالایشی باشد. معاون وزیر نفت ایران در جولای 2011 اعلام کرد که ایران به دنبال تخصیص سرمایهای 46 میلیارد دلاری برای تقویت 9 پالایشگاه فعلی و ساختن 7 پالایشگاه جدید است؛ مبلغی بسیار بیش از آنچه که ایران پیش از این، صرف بهبود توانمندیهای پالایشی نفت کرده بود. * در صورت عدم همراهی بینالمللی، آمریکا در پی افزایش تحریمهای یک جانبه خود خواهد بود - امکان تحریمهای چندجانبه بیشتر
با وجود آن که به نظر نمیرسد، گروه 5+1 به دنبال اقداماتی مشخص و تازه از جانب سازمان ملل برای تحت فشار قرار دادن ایران باشد، اما امکان وضع تحریمهای بیشتری علیه ایران وجود دارد که باید مد نظر قرار گیرد -چه به صورت فعالیتهایی چندجانبه، و چه در قالب اقدامات یکجانبهای -تنها از سوی آمریکا- که نهادها و شرکتهای خارجی را هدف گرفته باشد. 1- تحریم نفتی جامع بیشتر متخصصان بر این عقیدهاند که کارآمدترین تحریم در برابر ایران، تنها در قالب منع لازمالاجرا و جهانی خرید نفت خام از ایران امکانپذیر است. اما به نظر نمیرسد که دستکم در آیندهای نزدیک، چیزی شبیه به این پیشنهاد در سازمان ملل مطرح، یا در صورت طرح چنین پیشنهادی، اتفاق نظر لازم جهت تصویب آن حاصل شود. با این حال، به اصرار فرانسه و انگلیس، طرح ممنوعیت اختیاری واردات نفت از ایران، در اتحادیه اروپا در دست بررسی است. اگر چنین ممنوعیتی به تصویب برسد، به احتمال زیاد ژاپن و کره جنوبی نیز برای تبعیت از آن، تحت فشار قرار خواهند گرفت. دنباله این اقدامات میتواند چین را تبدیل به تنها خریدار عمده نفت ایران ساخته، و به تبع، قدرت لازم جهت کاهش بهای نفت ایران را در اختیارش قرار دهد. هرچند به عقیده برخی، تبدیل این روند به یک تحریم داوطلبانه فراگیر بینالمللی، میتواند بهای جهانی نفت را به شکل نگران کنندهای افزایش دهد. یکی از راهکارهای پیشنهادی برای مقابله با چنین رخدادی، روش ایجاد وقفه برای امکان تعدیل مجدد قیمتها در بازار نفت است.
* آمریکا به تنهایی نمیتواند مانع فروش نفت ایران در بازارهای جهانی شود اقدام یکجانبه آمریکا، برای وادار ساختن سایرین به توقف خرید نفت از ایران را نمیتوان چندان جدی گرفت. از سوی دیگر، ناتوانی از قرار دادن ایران در یک قرنطینه نظامی، مانع از آن میشود که آمریکا بتواند به تنهایی جلوی صادرات نفت از این کشور را بگیرد. اما با این حال، در وضعیتی درست مشابه با «قانون تحریمهای ایران»، میتوان از قوانین جاری در خاک آمریکا، برای تحت فشار قرار دادن شرکتهای بینالمللی انرژی سود برد؛ بدین صورت که این شرکتها باید از میان دو گزینه خرید نفت ایران، یا تداوم فعالیتهای اقتصادی عادی خود در بازار بسیار بزرگ آمریکا، تنها یکی را انتخاب کنند. به نظر میرسد که دولت [آمریکا] چنین نکتهای را در محاسبات خود وارد نکرده باشد.
برخی از اعضای کنگره در پی اعمال فشار بر دیگر کشورها، در راستای توقف خرید نفت ایران یا محدود کردن انجام چنین معاملاتی هستند. در کنگره صد و یازدهم، «شرمن»، نماینده کنگره، با ارائه لایحه H.R. 6296 در بخش 202، و به واسطه اعلام «توافقات بلندمدت» بر سر خرید نفت از ایران، به عنوان اقدامی که میتواند منجر به اعمال تحریمهای آمریکا علیه شرکت طرف قرارداد شود، «قانون تحریمهای ایران» را اصلاح کرده و کارآمدی آن را در افزایش فشار بر ایران، بهبود بخشید. یکی از مواد این لایحه، تحریمهای طرح شده در «قانون تحریمهای ایران» را به اقدام به شرکت در هر پروژه مرتبط با بحث انرژی، در هر کجای دنیا، که با همکاری «شرکت ملی نفت ایران» صورت بگیرد، تعمیم میدهد. نسخه لازمالاجرای این لایحه در کنگره صد و دوازدهم ارائه شد (H.R.1655 که در تاریخ 15 آوریل 2011 تقدیم کنگره شد). 2- «منطقه آزاد نفتی» ایران
طبق گزارشهای موجود، متخصصان امر، بر سر چگونگی مسدود کردن حفرههای نظارتی طرح ممنوعیت تجاری آمریکا در حال گفتوگو هستند؛ برای نمونه، نفت خام ایران میتواند پس از مخلوط شدن با نفت دیگر کشورها، در پالایشگاههای خارجی، مثلا در اروپا یا سایر نقاط، پالایش و سپس وارد بازارهای جهانی شود. اندیشکدهای با نام «بنیاد دفاع از دموکراسی» در خصوص این مساله راهحلی پیشنهاد کرده است بر این مبنا که به جای منع کلی پالایش نفت ایران، تعداد محدودی از پالایشگاهها را به این امر اختصاص داد، که این روش در عین کاهش درآمد نفتی ایران، بهای جهانی نفت را نیز -دستکم به شکل محسوس و قابل توجهی- افزایش نخواهد داد. * تحریمهای یکجانبه آمریکا، در صورت عدم همراهی دیگر کشورها، عقیم خواهد ماند 3- اقدامات ممکن دیگر اقدامات بینالمللی ممکن دیگری را نیز میتوان متصور شد که آثار نامطلوب کمتری بر اقتصاد کشورهای اعمال کننده تحریمها علیه ایران، داشته باشد؛ اما همین اقدامات و تحریمها، در صورتی که در یکی از قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد به تصویب رسیده و کشورهای عضو سازمان را موظف به تبعیت از خود سازد، اثربخشی بیشتری نسبت به پیگیری آن به صورت یکجانبه از سوی آمریکا یا با همکاری همپیمانانش خواهد داشت. * تمایل آمریکا برای قطع حضور دیپلماتیک، فرهنگی، ورزشی ایران در مجامع بینالمللی، با مخالفت دیگر کشورهای غربی مواجه شده است - کاهش لازمالاجرای مبادلات دیپلماتیک با ایران یا منع سفر مقامات ایرانی به کشورهای خارجی
برخی از پیشنهادها بر ممنوعیت فراگیر جهانی و جلوگیری از سفر مقامات رسمی غیرنظامی ایران -مانند افرادی که در سرکوب فعالان دموکراسی نقش داشتهاند- به دیگر کشورها، تاکید دارد. برخی دیگر از مقامات، از کشورهای مختلف درخواست کردهاند که ضمن کاهش حضور دیپلماتیک خود در ایران، افراد خاصی از میان دیپلماتهای ایرانی را از سفارتخانههای ایران در خاک خود اخراج کنند؛ که حمله به سفارت بریتانیا در تهران در 29 نوامبر، اتحادیه اروپا را یک گام به اتخاذ چنین رویکردی نزدیکتر کرد: بریتانیا سفارت ایران در انگلیس را تعطیل کرد، و نروژ، فرانسه، آلمان، و هلند سفرای خود را از تهران فراخواندند. به علاوه، اتحادیه اروپا، در 1 دسامبر، قانون ممنوعیت صدور روادید برای تعداد زیادی از شخصیتهای شناخته شده ایرانی را تصویب کرد. - ممنوعیت حضور ایران در رویدادهای بینالمللی ورزشی از اقدامات افراطیتر میتوان به اعمال محدودیت بر ایجاد روابط فرهنگی و ورزشی با ایران، اشاره کرد. مانند ممانعت از شرکت ایران در رقابتهای جام جهانی فوتبال. هرچند که بسیاری از متخصصان امر مخالف بهرهبرداری از رویدادهای ورزشی برای دستیابی به مقاصد سیاسی هستند. - ممنوعیت پروازهای مسافرتی به مقصد یا مبدأ ایران
در اقدامی مشابه، و پس از حادثه بمبگذاری در پرواز 103، «پان آم»، که مسئولیت آن بر عهده عوامل لیبی شناخته شد، پروازها به مقصد یا از مبدا لیبی ممنوع شد (این ممنوعیت هم اکنون رفع شده است). هرچند به نظر نمیرسد، گروه 5+1، ممنوعیت پروازهای مسافرتی را در دستور کار خود داشته باشند. * اتحادیه اروپا مخالف ممنوعیت صادرات نفتی به ایران است - ممنوعیت صادرات محصولات نفتی پالایش شده و تجهیزات و خدمات انرژی همانطور که اشاره شد، تحریمهای قطعی اتحادیه اروپا در تاریخ 27 جولای 2010، منعی برای فروش بنزین به ایران در نظر نگرفته، اما فروش تجهیزات یا خدمات (پالایشی، اکتشافی، و حفاری) به بخش انرژی ایران را ممنوع کرده است. از دیگر اقدامات کارامد، میتوان به امکان تصویب ممنوعیت کلی فروش تجهیزات و خدمات جهانی انرژی به ایران، در محتوای قطعنامهای جدید در سازمان ملل اشاره کرد. در تحریمهای سازمان ملل علیه لیبی -پس از حادثه بمبگذاری در پرواز 103 «پان آم» - فروش تجهیزات انرژی به این کشور، ممنوع اعلام شده بود. - محدودیت اعطای وام از جانب موسسات مالی بینالمللی قطعنامه 1747، بدون وضع ممنوعیتی قطعی، حاوی درخواستی مبنی بر قطع اعطای وامهای بینالمللی به ایران است. از دیگر اقدامات ممکن، تصویب ممنوعیت لازمالاجرای این درخواست است. * ممنوعیت سرمایهگذاری در داخل خاک ایران، با مخالفت جدی چین و روسیه مواجه خواهد شد - ممنوعیت تامین مالی فعالیتهای تجاری یا بیمه رسمی تامینهای مالی تجاری
از دیگر اقدامات ممکن، ممنوعیت لازمالاجرای تضمین اعتباری فعالیتهای تجاری رسمی ایران است. این ممنوعیت در قطعنامه 1929، به صورت لازمالاجرا وضع نشده است، اما به تبع چنین فراخوانی، تعدادی از کشورها، این تحریم را (برای تمام منابع مالی تجاری) در برابر ایران به اجرا گذاشتند. طبق گزارشهای موجود، در گفتوگوهایی پیش از صدور قطعنامه 1929، ممنوعیت سرمایهگذاری در داخل خاک ایران به بحث گذاشته شد، اما چنین ممنوعیتی، در نهایت، و برای جلب نظر و مساعدت کشورهای چین و روسیه، از متن قطعنامه حذف شد. - ممنوعیت جهانی سرمایهگذاری در بخش انرژی ایران این اقدام را در حقیقت میتوان با دید «بینالمللی کردن» «قانون تحریمهای ایران» آمریکا در نظر گرفت، که در گزارش RS20871 «مرکز مطالعات کنگره» با عنوان «تحریمها علیه ایران» و به قلم «کنت کتزمن» به بحث گذاشته شد. چنین رویکردی در قطعنامه 1929، از نظر سازمان ملل، مجاز شمرده شد اما به صورت قانونی لازمالاجرا تصویب نشد. با این حال، تعداد فزایندهای از کشورها در حال استفاده از این مجوز رسمی سازمان ملل برای اعمال تحریمهای مختلف در برابر ایران هستند. * اتحادیه اروپا اعلام کرده است که از تحریم خطوط کشتیرانی ایران، تبعیت نخواهد کرد - محدودیت فعالیتهای باربری و تامین بیمه کشتیرانی برای ایران
طبق گزارشها، چنین اقدامی مدتها است که برای اجرا، به بحث گذاشته شده است، و ممکن است منجر به ایجاد ممنوعیت تامین بیمه یا بیمه اتکایی تمام محمولههای باری ایران شود. فراخوانی برای چنین اقدامی در قطعنامه 1929 اعلام شد، اما این درخواست نیز با هیچ ممنوعیت لازمالاجرایی همراه نشد. متعاقبا از سوی اتحادیه اروپا و برخی مصوبات ملی، عدم الزام به تحریم «خطوط کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران» اعلام شد (آمریکا تحریم «خطوط کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران» را وضع و به صورت یکجانبه اعمال کرده است). - اعمال ممنوعیت جهانی فروش جنگافزارها به ایران قطعنامه 1929، ممنوعیت فروش سیستمهای عمده تسلیحاتی به ایران را تصویب کرده است، اما اقدام ممکن دیگر تعمیم این ممنوعیت به تمام تجهیزات کشنده خواهد بود. انتهای پیام/100298/ج.ص.
10:04 - 20 آذر 1390
18 Views
1 Reply