نگاهي فقهي حقوقي به رمالي و جن گيري
خبرگزاري فارس: اين روزها شايد بيش از هميشه از رمال، كف‌بين، دعانويس، جن‌گير و بخت‌گشا مي‌شنويم؛ افرادي كه با استفاده از سادگي و كم‌اطلاعي مراجعانشان با كسب سودهاي هنگفت به افراد طلسم‌هايي مي‌دهند تا مشكلاتتان مرتفع شود و اميدهاي واهي ايجاد مي‌كنند.
گاهي حتي اين سادگي تا جايي پيش مي‌رود كه افراد مراجعه‌كننده خود را در معرض تعرض شيادان بخت گشا و آينده‌نگر قرار مي‌دهند و بعد دست به دامان قانون مي‌شوند. اين افراد سودجو مستقيما كانون خانواده و باورهاي مردم را هدف گرفته‌اند و شايد براي همين باشد كه آمار حاكي از اين باشد كه حدود 5 درصد از طلاقها با موضوع رمالي، فالگيري و جادوگري در جامعه ارتباط دارد. علاوه بر اين، جرايم متعدد ديگري مانند سوءاستفاده جنسي، كلاهبرداري و سرقت نيز توسط رمالان رخ مي‌دهد و پرونده‌هاي بسياري در اين زمينه در محاكم قضايي مخصوصا در كلان‌شهرها تشكيل شده است. نگاهي اجمالي به صفحات حوادث روزنامه‌ها نشان مي‌دهد، فالگيري و رمالي يك معضل اجتماعي است كه افراد و خانواده‌هاي زيادي قرباني پيامدهاي اقتصادي و اجتماعي آن مي‌شوند.
در اين زمينه علاوه بر ضرورت فرهنگ‌سازي براي مردم، ضرورتهاي وجود قانون مشخص و مدون براي برخورد با سوء استفاده‌كنندگان از ناآگاهي مردم غيرقابل انكار است. براساس قانون مجازات فعلي كشور براي برخورد با رمال و جن‌گير و ... مجازاتي برابر با كلاهبرداري درنظر گرفته شده است و پليس و دستگاه قضا براساس آن با اين افراد كه از ايمانهاي ضعيف و درماندگي افراد سوء استفاده مي‌كنند، برخورد مي‌كند. البته در ماده 12_225لايحه جديد مجازات اسلامي مقرر شده مسلماني كه كارش سحر و جادوست و آن را در جامعه به عنوان حرفه يا فرقه‌اي ترويج مي‌نمايد در حكم مرتد بوده و محكوم به قتل است.
در اين زمينه لازم به توضيح است كه لفظ سحر و جادو متفاوت از عمل رمالي است زيرا با توجه به اينكه قانونگذار سخن از حرفه سحر و جادو به ميان آورده، به معناي آن است كه اين عمل را ولو مجرمانه به رسميت شناخته و اين كار عبارت از عملياتي اجرايي به منظور مسخر كردن امور جهت رسيدن به اهدافي خاص اما رمالي و كف بيني مشتمل بر عمليات اجرايي خاص نيست و تنها مرتكب الفاظي را به صورت خبر از آينده يا گذشته افراد به ميان مي آورد. بنا بر موارد مذكور و همچنين با توجه به عمومات حقوق جزا بعيد به نظر مي‌رسد كه بتوان مرتكب عمل رمالي را ماده 12_225 لايحه مجازات اسلامي كيفر رساند.
*نگاهي حقوقي به بحث رمالي
در اين زمينه برخي كارشناسان حقوقي بر اين باورند كه عزم جدي براي برخورد با رمالها و دعانويس‌ها وجود نداردبراساس ماده يك قانون تشديد مجازات مرتكبين ارتشاء و اختلاس و كلاهبرداري، هركس از راه حيله و تقلب مردم را به داشتن اختيارات واهي فريب دهد يا به امور غيرواقع اميدوار كند و به يكي از اين وسايل وجوه و اموال آنها را تحصيل كرده و از اين راه مال ديگري را ببرد به مجازات مقرر محكوم مي‌شود.
طبق اين قانون افرادي كه به اين پديده مذموم دست بزنند محاكمه و مجازات مي‌شوند هرچند براساس رويه معمول، برخي قضات از ماده 2 قانون مارالذكر استفاده كرده و رفتار مرتكبين اينگونه اعمال را منطبق با عنوان مجرمانه تحصيل مال از طريق نامشروع مي‌دانند.
در حال حاضر قانون (البته نه جامع و مانع) براي محاكمه اين افراد وجود دارد اما عزم جدي براي برخورد با اين افراد وجود ندارد و چنانچه عزمي براي مقابله با اين نوع خرافه گرايي‌ها در دستگاه قضايي وجود داشته باشد، با قوانين موجود هم مي‌توان جلوي رواج اين ناهنجاري اجتماعي را گرفت.
برخي هم معتقدند در قانون مجازات اسلامي فعلي عناوين مجرمانه تحت عنوان رمالي، دعانويسي و فال گيري وجود ندارد، اما قانون تشديد مجازات مرتكبين ارتشاء و اختلاس مصوب 1367 مجمع تشخيص مصلحت نظام با وجود مواد 588 به بعد قانون مجازات در خصوص كلاهبرداري همچنان به قوت خودش باقي است.
با استناد به قانون تشديد مجازات مرتكبين ارتشاء و اختلاس، ماده يك اين قانون مي‌گويد كه هر كس از راه حيله، تقلب و .... مردم را فريب بدهد يا به امور غير واقع اميدوار كند يا از حوادث و پيش‌آمدهاي غير واقع بترساند طبق اين قانون كسي كه از راه حيله و تقلب مردم را به اميدها و اتفاقات واهي فريب دهد و يا مسايل و حوادثي را پيش بيني كند، كلاهبرداري است و وسايل بكار گرفته از سوي آنها وسايل متقلبانه است.
*مجازات قانوني جرم رمالي و فالگيري
رمالي و فالگيري از جمله جرايمي است كه از 66 سال پيش به وضوح در قوانين كيفري كشور از آن سخن به ميان آمده اگرچه مجازات آن در طول دوره هاي مختلف با تغييراتي همراه بوده است.
مطابق قانون مصوب سال 1324، هرگونه اقدام به رمالي، جن گيري و فالگيري جرم محسوب مي شود و مطابق بند 18 ماده 3 آيين نامه همين قانون، فرد يا افرادي كه از طريق رمالي و پيشگويي در منزل يا مغازه اقدام به فريب مردم كنند و اين كار را به عنوان كسب و پيشه خود قراردهند مرتكب جرم شده و قانون براي اين افراد مجازات يك تا 7 سال حبس و جزاي نقدي را پيش‌بيني كرده است.
علاوه بر اين، موضوع رمالي و مجازات آن از ابعاد ديگري نيز در قوانين جزايي كشور قابل بررسي و پيگيري است و قضات دادگاه‌هاي كيفري معمولا افراد متهم به رمالي و فالگيري را با استفاده از قوانين مربوط به كلاهبرداري و تحصيل مال نامشروع مجازات مي كنند و اگر اين افراد جرم مستقل ديگري نيز مرتكب شده باشند به مجازات آن جرم محكوم مي شوند.
قضات دادگاه هاي كيفري بعضا با استناد به ماده 2 قانون تشديد مجازات مرتكبان اختلاس، ارتشا و كلاهبرداري كه در مورد تحصيل مال به طريق نامشروع است، رمالان و فالگيران را مجازات مي كنند.
بر اساس اين ماده، هر مالي كه از طريق غير مشروع به دست آمده باشد يا مشروعيت قانوني و شرعي نداشته باشد مرتكب آن مجرم شناخته مي‌شود و مجازات آن سه ماه تا دو سال حبس يا جريمه نقدي دو برابر مال به دست آمده است.
همچنين بر اساس ماده يك قانون يادشده، هر كس از راه حيله و تقلب مردم را به داشتن اموال و اختيارات واهي فريب دهد يا به امور غير واقع بترساند و از اين طريق مالي تحصيل كنند كلاهبردار محسوب مي‌شود و علاوه بر رد اصل مال صاحبش به حبس از يك تا هفت سال و پرداخت جزاي نقدي معادل مالي كه اخذ كرده است محكوم خواهد شد.
*نظر مراجع تقليد درباره رمالي
در پي افزايش اين دست مسائل خرافي در جامعه مراجع تقليد به صدور نظراتشان در اين زمينه پرداختند.
رهبر فرزانه انقلاب :
"مراجعه به رمالها و فالگيرها جايز نيست ولى دعا نويسى اگر بر مبناى دعاهاى وارده از معصومين «عليهم السلام» باشد اشكال ندارد. "
آيت‌الله ناصر مكارم شيرازي:
"نوشتن دعاهايي كه از حضرات معصومين (عليهم السلام) رسيده و در كتب معتبر موجود است، اشكالي ندارد. ولي دعا نويسي حرفه‌اي، كه شغل افراد سودجوست، صحيح نيست و غالب كتاب‌هايي كه به آن استناد مي‌كنند، اعتباري ندارد.
اين امر اگر چه ممكن است ولي شرعا جايز نيست، و بسياري از مدّعيان آن افرادي دروغگو يا خطاكارند و فال گيري از خرافات است و گرفتن پول براي گرفتن فال جايز نيست."
آيت الله صافي گلپايگاني:
" نوشتن دعاهايي كه با دليل معتبر از ائمه معصومين عليهم السلام نقل شده و اجرت گرفتن در مقابل آن، اشكال ندارد ولي مراجعه به فالگيرها يا دعانويساني كه به صورت‌هاي مختلفه از منابعي كه اعتبار شرعي ندارد نقل مي‌كنند يا مي‌نويسند جايز نيست و پول گرفتن اينگونه اكل مال به باطل و حرام است. والله العالم"
آيت العظمي سيستاني:
"مراجعه به دعانويس اشكال ندارد ولي سحر و جادو جايز نيست." «سحر و جادو از محرمات و معاصي كبيره است و جايز نيست."
نتيجه:
در پايان شايد لازم به يادآوري باشد كه شفاف سازي، آشتي دادن دين و عقل در ميان عوام، بسط و توسعه خردورزي و ايجاد بستر مناسب براي تنوير افكار عمومي از مهمترين راهكارهاي مقابله با ادامه روند اقبال مردم به اين نوع خرافه گرايي‌ها است.
در مجموع، به نظر مي رسد براي مقابله با رمالان و فالگيران در جامعه خلاء قانوني نداريم اما كارشناسان معتقدند مجازات قانوني به تنهايي براي كاهش اين جرم كافي نيست و تقويت اعتقادات ديني و ارتقاي سطح فرهنگي جامعه نقش موثري در كاهش جرم رمالي و فالگيري خواهد داشت، امري كه همت بيشتر علماي ديني، مراكز آموزشي و رسانه هاي گروهي را مي طلبد.
خرافه گرايي ريشه در جهل و ناآگاهي داد و مادامي كه اين جهل ريشه كن نشود، دكان رمالان و دعانويسان از بين نمي‌رود. هرچند تحصيلات و طبقه اجتماعي فرد مي‌تواند در افزايش آگاهي وي نقش موثري ايفا كند، اما آگاهي صرفا ناشي از رفاه اجتماعي و سواد نيست و گواه اين امر رواج قابل توجه خرافه در ميان جوانان تحصيل كرده و متعلق به طبقه مرفه جامعه است.
نويسنده:ندا سادات پاكنهاد - وكيل پايه يك دادگستري
منبع:http://www.tebyan.net/index.aspx?pid=172280
انتهاي پيام/
16:03 - 21 تیر 1390
0 بازدید
1 پاسخ