آشنايي با يادمانهاي دفاع مقدس
خبرگزاري فارس: نوشتار حاضر به معرفي يادمانهاي دفاع مقدس و تاريخچه وقايع روي داده در اين مكانها مي پردازد.باهم اين مطلب را مرور مي كنيم.
شلمچه
1- يادمان شلمچه
منطقه مرزي شلمچه در منتهي‌اليه غرب خرمشهر واقع شده است و نزديك‌ترين نقطه مرزي به بصره مي‌باشد. شلمچه يكي از محورهاي هجوم دشمن در 21/6/59 به خرمشهر بود. در عمليات بيت‌المقدس اگر چه خرمشهر آزاد شد ولي با توجه به اهميت نظام شلمچه، دشمن به سختي از آن دفاع كرد و آن را در اشغال خود نگه داشت و پس از آن، موانع، استحكامات و رده‌هاي دفاعي متعددي در اين منطقه ايجاد كرد.
رزمندگان اسلام با اجراي عمليات كربلاي 5 در دي ماه 1365، اين مواضع را در هم شكستند و شلمچه را آزاد كردند كه به پاس رشادت و شهادت رزمندگان اسلام بناي يادبودي در اين منطقه ايجاد شده است. هر چند در پايان جنگ بار ديگر اين منطقه را دشمن تصرف كرد اما اين شهدا و ايثارگران بودند كه سرزمين شلمچه را باز ستادند، تا جاي قدم‌هاي علي‌بن موسي‌الرضا عليه‌السلام در هنگام ورود به ايران همچنان زيارتگاه باشد.
طلائيه
2- يادمان طلائيه
حدود 45 كيلومتري جاده اهواز- خرمشهر سه راهي طلائيه قرار گرفته است يك جاده فرعي به سمت غرب و تا نزديكي مزر ايران و عراق شما را به پاشگاه طلاييه مي‌رساند كه اين نقطه تا شعاع چند كيلومتري منطقه طلاييه ناميده مي شود. طلاييه يكي از محورهاي مهم عملياتي خيبر و بدر بوده است كه بعد از دفاع مقدس مقري براي جستجوي پيكر مطهر شهدا در اين منطقه داير شد، در يكي از اين حسينيه ابوالفضل(ع) بنا شده كه به عنوان يادمان شهداي اين منطقه اكنون ميزبان زايران كربلاي طلاييه مي‌باشد.
دهلاويه
3- يادمان دهلاويه
روستايي در غرب سوسنگرد كه در جريان هجوم دشمن، پس از 10روز دفاع سرسختانه در تاريخ 24/7/59 اشغال شد. در طي عمليات‌هاي رزمندگان، ستاد جنگ‌هاي نامنظم به فرماندهي شهيد مصطفي چمران تلاش‌هايي براي آزادي مناطق اشغال شده انجام دادند و سرانجام در تاريخ 27/6/60 در عملياتي به نام آيت‌الله مدني (اولين شهيد محراب در تبريز) دهلاويه آزاد شد. در نزديكي اين روستا يادماني واقع شده كه محل شهادت دكتر چمران (وزير دفاع و نماينده مجلس) به همراه تني چند از همرزمانش مي‌باشد. هر چند زيارت قبور خواهران معصومي كه به صورت جمعي مدفون اين سرزمين شدند نيز خالي از لطف نيست.
هويزه
4- يادمان هويزه
شهر هويزه در 10 كيلومتري جنوب غربي سوسنگرد، مركز يكي از بخش‌هاي دشت آزادگان است. دشمن در آغاز جنگ با اشغال شمال و شرق هويزه، عملا آن را محاصره كرد. در عمليات هويزه در 15/10/59 رزمندگان از اين منطقه نفوذ كردند و به محل استقرار دشمن در جنوب كرخه هجوم بردند و 800 نيروي عراقي را اسير كردند كه اين تعداد تا آن روز جنگ، بي‌سابقه بود. اما با شروع پاتك‌هاي دشمن، نيروهاي خط مقدم عمليات كه گروهي از پاسداران هويزه، حميديه و اهواز و گروهي از داشجويان پيرو خط امام بودند در محاصره قرار گرفتند و تعدادي از آنان از جمله سيد حسين علم‌الهدي فرمانده سپاه هويزه به شهادت رسيدند. در طي عمليات بيت‌المقدس در ارديبهشت 1361 منطقه هويزه با رمز يا علي بن ابي‌طالب عليه‌السلام آزاد شد و پيكر عزيز اين شهدا در مكاني كه امروز به عنوان يادمان شهداي هويزه ميزبان زايرين مي‌باشد كشف شد.
5- يادمان فتح‌المبين
در اولين روزهاي جنگ، دشمن تا پشت رودخانه كرخه جلو آمد و در حاشيه كرخه كه مشرف به شهر شوش و جاده انديمشك اهواز بود مستقر شد. حضور رزمندگان اسلام در اين جبهه، با شكل‌گيري خط دفاعي و اجراي عملياتي تحت عنوان امام مهدي عليه‌السلام در سال 1360، مقدمه اجراي عمليات فتح‌المبين شد. در جريان اين عمليات تعدادي از نيروهاي اسلام كه قصد رخنه به سنگرهاي دشمن در شيارهاي المهدي، شيخي و شليكا را داشتند با سنگرهاي كمين دشمن درگير شدند كه منجر به شهادت تعدادي از رزمندگان شد. مزار شهداي گمنام عمليات فتح‌المبين و سنگرها و شيارهاي به جاي مانده آن زمان بيانگر حماسه‌اي است كه شيرمردان الهي در آن جا خلق كردند.
فكه
6- فكه
اين منطقه در شمال غرب استان خوزستان قرار گرفته است. فكه از شمال به منطقه چنانه، از غرب به خط مرزي و از جنوب به تنگه چزابه و بستان محدود مي‌شود.
منطقه فكه رملي و سرزمين شن‌هاي روان است. دشمن بعد از اشغال منطقه در آن، 16 رده موانع در مقابل رزمندگان اسلام ايجاد كرده بود. در عمليات و الفجر مقدماتي رزمندگان پس از نبردي سخت در محاصره دشمن افتادند و عده‌اي از نيروها نيز مجبور به عقب‌نشيني شدند. اين منطقه مزين به خون شهداي عمليات‌هاي والفجر مقدماتي، والفجر يك و سرداران شهيد همچون حسن باقري، مجيد بقايي و سيد شهيدان اهل قلم سيد مرتضي آويني و همچنين شهداي بزرگوار تفحص مي‌باشد.
چزابه
7- تنگه چزابه
تنگه مهم چزابه در شمال غربي شهرستان و در مسير جاده‌اي كه از مرز به طرف بستان كشيده شده بين تپه‌هاي رملي و هورالهويزه قرار دارد. دو جاده نظامي در دو سوي آن قرار دارد، جاده‌اي در خاك ايران كه چزابه را به فكه متصل مي‌كند و جاده ديگري كه به شهر العماره عراق متصل مي‌شود، دهانه اين تنگه 5/1 كيلومتر مي‌باشد و لذا از جنبه نظامي بسيار مهم و استراتژيك است. تنگه چزابه يكي از 5 معبر اصلي هجوم ارتش عراق در ابتداي جنگ به خوزستان بود كه در عمليات طريق القدس با رمز مقدس يا حسين بن علي عليه‌السلام در آذر ماه 1361 آزاد شد.
8- اروندكنار
يكي از بخش‌هاي شبه جزيره آبادان است كه در 48 كيلومتري جنوب شرق آبادان و در انتهاي جاده آبادان اروندكنار واقع شده است. اين منطقه شاهد يكي از موفق‌ترين و بزرگترين نبردهاي دوران دفاع مقدس مي‌باشد. در عمليات والفجر 8 غواصان خط‌شكن شبانه از اروندرود گذشته، خط دشمن را شكسته و موفق به آزاد سازي منطقه فاو شدند اين عمليات ضربه مهلكي بر ارتش بعث عراق وارد كرد.
9- پاسگاه زيد
وقتي در جاده اهواز خرمشهر از ايستگاه حسينيه به سمت غرب (جاده شهيد كاظمي) برويم پس از طي مسافتي به مزار تعدادي از شهداي گمنام عمليات رمضان مي‌رسيم، منطقه زيد و ايستگاه حسينيه از محورهاي مهم هجوم دشمن به خوزستان بود كه عراق از اين طريق به جاده اهواز- خرمشهر دست يافت. اين منطقه يكي از محورهاي مهم عمليات‌هاي بزرگي مانند بيت‌المقدس و كربلاي 4 و 5 بوده است.
دوكوهه
10- پادگان دو كوهه
اين پادگان در فاصله 7 كيلومتري شمال شهر انديمشك و 160 كيلومتري شهر اهواز قرار دارد. اين پادگان در دوران دفاع مقدس در منطقه جنوب به عنوان مهمترين پايگاه آماده سازي رزمندگان اسلام به شما مي‌رفت. دو كوهه، عقبه عمليات فتح‌المبين بود ودر طول دوران دفاع مقدس ميزبان نيروها از لشگرهاي متفاوت و بالاخص لشگر حضرت رسول(ص) از تهران بود. اين مكان محل استقرار سرداران شهيد چون احمد متوسليان، ابراهيم همت، رضا چراغي، عباس كريمي، دستواره، محسن وزوايي، سعيد مهتدي و سعيد سليماني و بسياري از رزمندگان اسلام بوده است.
11- پادگان گلف (منتظران شهادت)
ستاد عمليات جنوب يا پايگاه منتظران شهادت در اهواز، در دوران دفاع مقدس به عنوان مركز فرماندهي جنگ، محورهاي عملياتي خوزستان را اداره مي‌كرد. اين ستاد در سال 1359 فعال شد تشكيل اتاق جنگ و فعال شدن اطلاعات و عمليات، اعزام نيرو تشكيل واحدهاي جنگ و حضور مسئولين نظام از مشخصات اصلي پادگان منتظران شهادت (گلف) بوده است. گلف تا پايان جنگ به عنوان پايگاه فرماندهي و هدايت جنگ مورد استفاده قرار مي‌گرفت.
مسجد جامع خرمشهر
12- مسجد جامع خرمشهر
مسجد جامع خرمشهر كه سمبل مقاومت خرمشهر شناخته مي‌شود در طول 24 روز مقاومت، مركز فرماندهي و ستاد نيروهاي مردمي بود، و همه هماهنگي‌ها از جمله تبادل اخبار، تجهيز، تسليح و آموزش رزمندگان، مداواي اورژانسي مجروحين و نگهداري موقت شهدا، همگي در مسجد جامع صورت مي‌پذيرفت. در عين حال ساير مساجد و حسينيه‌هاي شهر نيز پايگاه‌هاي فرعي بودند كه از مسجد جامع هدايت مي‌شدند. مسجد جامع به زعم آنكه از آغاز جنگ در زير آتش موثر دشمن قرار داشت و از 24/1/59 چندين بار در آستانه سقوط قرار گرفت اما تا آخرين روز، مقاوم باقي ماند و حتي پس از سقوط پل خرمشهر كه تنها راه ارتباطي به خرمشهر بود مامن و پناه نيروهايي بود كه هنوز در شهر باقي مانده بودند اما آنگاه كه آخرين مدافعان به آب زدند و از كارون گذشتند مسجد جامع نيز خاموش شد تا در سوم خرداد 1361 شاهد اشك شوق و شادي توأم با سجده شكر رزمندگان اسلام شود آنجا كه امام فرمود خرمشهر را خدا آزاد كرد.
فتح خرمشهر
13- خرمشهر
اين شهر مهم استراتژيك مرزي 6500 كيلومتر مربع مساحت دارد. خرمشهر از شمال به اهواز، از شرق به بندر ماهشهر، از جنوب به آبادان و از غرب به مرز ايران و عراق محدود است و در زمان وقوع انقلاب اسلامي در سال 1357 حدود 220 هزار نفر جمعيت داشت.
خرمشهر در طول تاريخ خود 4 بار اشغال شد كه 2بار آن با اتكاء به بيگانگان و يا در برابر واگذاري بخشي از سرزمين ايران به وطن بازگشت اما در آخرين بار، بدون پشتيباني بيگانگان و بدون واگذاري حتي يك وجب از خاك كشورمان به مام ميهن بازگشت. خرمشهر از بعد از ظهر 21/6/59 زير آتش سنگين ارتش عراق قرار گرفت. يگان‌هاي دشمن در اين منطقه تهاجم خود را از 3 محور آغاز كردند:
از جنوب ايستگاه حسينيه براي بستن جاده اهواز- خرمشهر و از سمت شمال و غرب خرمشهر براي دستيابي به دروازه شهر موسوم به پليس راه دشمن با اجراي آتش سنگين و هجوم قواي رزهي به سمت خرمشهر و محاصره آن طرح‌ريزي كرده بود كه هماهنگ با برنامه اشغال سه روزه استان خوزستان، خرمشهر را نيز به اشغال درآورد ولي با مقاومت حماسي مدافعان خرمشهر نه تنها دشمن در اشغال خوزستان ناكام ماند بلكه با تحمل خسارات و تلفات بسيار، بعد از 24 روز جنگ و گريز تنها توانست بخش غربي خرمشهر را تصرف كند. براي آزادسازي منطقه وسيع جنوب غربي اهواز، عمليات بيت‌المقدس از 10/12/61 آغاز شد كه نهايتاً در مرحله چهارم عمليات و در تاريخ 2/2/61 خرمشهر آزاد گرديد.
در روزهاي پاياني جنگ و پس از پذيرش قطعنامه 598 از طرف ايران، ارتش عراق كه هيچ‌گاه دست از خوي تجاوزكارانه خود برنداشته بود با تعدادي از لشگرهاي خود در 21/6/67 طي تهاجمي ديگر خود را به جاده اهواز- خرمشهر رساند و 30 كيلومتر از اين جاده را اشغال كرد. در حالي كه خرمشهر در خطر محاصره و اشغال مجدد قرار گرفته بود با پيام هشدار دهنده امام خميني (ره) و يا حضور سپاه و انبوه نيروهاي بسيجي و مردمي در اين منطقه، طي 3 روز درگيري و مقاومت، دشمن عقب رانده شد و حتي فرماندهان براي حمله مجدد و آزادسازي بصره نيز اعلام آمادگي كردند كه حضرت امام فرمودند ما بر پيماني كه بسته‌ايم استواريم.
قابل ذكر است كرخه و شوش و دهلران و دزفول و آبادان در جنوب و مهران و قصرشيرين و نفت شهر و مريوان و سقز و بانه و...، ده‌ها مكان زيباي ديدني در غرب و شمال غرب خود داستان مفصلي است از ناگفته‌ها.
انتهاي پيام/
11:09 - 6 مهر 1388
10 بازدید
1 پاسخ