سازمانهاى صهيونيستى در ايران
خبرگزاري فارس: پس از اعلام تأسيس اسرائيل،سازمانها و مؤسسات اسرائيلى و صهيونيستى در ايران نيز فعاليت خود را به طور رسمى و بعضا علنى،يكى پس از ديگرى آغاز كردند.پس از"اتحاديه جهانى اسرائيلى"،"آژانس يهود"با نام عبرى"سخنوت"در ايران را مىتوان فعالترين و تأثير گذارترين سازمان صهيونيستى در اين كشور برشمرد.
پس از اعلام تأسيس اسرائيل،سازمانها و مؤسسات اسرائيلى و صهيونيستى در ايران نيز فعاليت خود را به طور رسمى و بعضا علنى،يكى پس از ديگرى آغاز كردند.پس از"اتحاديه جهانى اسرائيلى"،"آژانس يهود"با نام عبرى"سخنوت"در ايران را مىتوان فعالترين و تأثير گذارترين سازمان صهيونيستى در اين كشور برشمرد.
آژانس جهانى يهود چند سال پس از برگزارى اولين كنگره جهانى صهيونيسم در 1897 م/1276 ش،تأسيس شد.مأموريت اصلى و تشكيلاتى اين آژانس جذب و جمع آورى و انتقال يهود از اطراف و اكناف جهان به فلسطين اشغالى و اسكان آنها در آن سرزمين است كه اكنون نيز به طور مستمر و پىگير در اين مسير مشغول فعاليت در جهان است.آژانس يهود را بازوى اصلى و عملياتى سازمان جهانى صهيونيسم گفتهاند.
برخى مدارك حاكى از آن است كه آژانس يهود يك سال قبل از تأسيس اسرائيل در ايران فعاليت داشته است.بنابراين،موجوديت آژانس يهود شعبه ايران به عنوان يك سازمان صهيونيستى غير ايرانى به سال 1947 م/1326 شمسى بر مىگردد.
آژانس يهود با آگاهى و موافقت دستگاه حاكم شاهنشاهى،بىهيچ محدوديت و مانعى در تمامى مناطق يهودى نشين ايران به فعاليت مشغول بود.اين آژانس نه فقط خود به طور مستقل در زمينه جلب و جمع آورى يهود ايران و برخى كشورهاى همجوار از طريق اين سرزمين و سپس انتقال و اسكان آنها در فلسطين اشغالى اقدام و عمل مىكرد،بلكه از طريق نفوذى كه اين تشكيلات در بسيارى از كانون و انجمنهاى يهودى و يا صهيونيستى داخل كشور داشت،از تمامى آنها به عنوان وسيله و ابزار در مسير مقاصد خود بهره بردارى مىكرد.به گونهاى كه بيشتر كانونها و مؤسسات مزبور،تعقيب و اجراى برنامهها و اهداف آژانس يهود را جزو دستور كار و فعاليت خود تلقى مىكردند و از اين زاويه ارتباط تشكيلاتى مستمرى با آژانس يهود داشتند.
اسناد و مدارك به جا مانده از آن دوران نشان مىدهد كه حتى،سالها قبل از حضور علنى و رسمى اين سازمان صهيونيستى،كانونها و عناصرى،مأموريت آژانس يهود را در ايران به عهده داشته و مقاصد آن را در اين كشور تعقيب مىكردهاند.سندى كه تاريخ آن به 13 سال قبل از تشكيل رژيم صهيونيستى بر مىگردد،نشان مىدهد كه سازمانها و عناصرى براى جذب و انتقال يهودىهاى ايران به فلسطين تلاش و اقدام مىكردند.اين سند،نامه گلايه آميز حاج محمد امين الحسينى مفتى و رئيس مجلس اعلى اسلامى فلسطين به كنسولگرى شاهنشاهى ايران در فلسطين در سال 1314 ش،است كه در بخشى از آن چنين مىخوانيم: سپس توجه شما را به طور خاصى به كوششهاى جدى جمعيتهاى سياسى صهيونى كه براى تشويق مهاجرت يهودىهاى ايران و اسكان آنها در فلسطين [اقدام]مىنمايند،جلب مىنمايم.چه به واسطه تبليغات و تشويقات مزبور عده غير كمى[كم نيستند]از يهودىهاى ايران خود با خانوادههاى خود از طريق مجاز و غير مجاز از راه عراق و غيره شروع به آمدن به فلسطين گذاردهاند كه البته ضرر بزرگى به فلسطين اسلامى كه صهيونىها طمع دارند آن را يك مملكت يهودى قرار دهند وارد مىآورد.ما توجه شما را به اين مسأله مهم جلب نموده و خواهشمنديم كه دولت عليه خود را بدان معطوف بفرماييد و اميدواريم كه در آينده مانند گذشته مورد عطف توجه و كمك و مساعدت اين دولت عظيم الشأن اسلامى قرار گيريم كه اثرات كمك و مساعدت مزبور در منع مهاجرت يهود ايرانى به فلسطين عيان گردد.
مانند بسيارى از دول اسلامى كه در اين ممانعت براى صيانت اولين قبلهگاه (قبل از مكه) و سومين حرمين شريفين (بعد از مكه و مدينه) از طغيان مهاجرت يهود شركت نمودند[..].
.
رئيس مجلس اعلى اسلامى در فلسطين،امضا (حاج محمد امين الحسينى) . برنامهها و اقدامات آژانس يهود در ايران نيز همواره با موافقت،مساعى و همكارى مقامات دولتى و دستگاه حاكم شاهنشاهى همراه بود.
يوسف بن نيسان رئيس وقت آژانس يهود ايران در بخشى از يك پيام خود به مناسبت عيد پسح،در اين باره چنين ياد مىكند: از فرصت استفاده نموده،به نام سخنوت مراتب قدردانى و سپاسگزارى خود را نسبت به اولياى محترم دولت كه پيوسته مساعدت و همراهى آنها در وظيفه بشر دوستانه اين مؤسسه شامل حال ما است تقديم نموده اضافه كنم كه تاريخ يهود هيچ گاه اين مساعدتهاى پرقيمت را فراموش نخواهد كرد. نمونه ديگر ستايش نامه آژانس يهود خطاب به وزارت امور خارجه ايران در 24 تير ماه 1330 چنين است: وزارت محترم امور خارجه كشور شاهنشاهى بخش مهاجرت آژانس يهود در ايران خود را موظف مىداند مجددا از آن مقام محترم به خاطر كمكهاى جوانمردانه و روح بشردوستى قابل ستايشى كه درباره امور مربوط به پناهندگان[يهودى]عراقى درباره آنها روا داشتهاند صميمانه تشكر نمايد.اولياء محترم آن وزارتخانه حقيقتا نهايت مساعدت و همراهى را با گذشت و سخاوتمندى كه خاصه ايرانيان است درباره اين اشخاص مبذول داشته و در راهنمايى و كمك به پناهندگان عراقى كه به عنوان ترانزيت از ايران عبور مىكنند و همچنين درباره يهوديان ايرانى كه به ملاحظات مذهبى به اماكن مقدس[فلسطين] مسافرت مىنمايند،حقا كه شيوه ديرينه ايرانيان باستانى و كورش كبير[را]ادامه دادهاند...
ى.[يهودا]داتنر[امضا] رئيس مهاجرت آژانس يهود در ايران-تهران نامههاى ستايش آميز و فريبكارانه مأموران و كانونهاى صهيونيستى چنان مقامات بلندپايه دولت شاهنشاهى را سحر مىكرد و به وجود مىآورد كه براى خوش خدمتى از هيچ مساعدتى دريغ نمىكردند.تصويب نامه هيأت وزيران دولت شاهنشاهى مورخ 1334/5/12 درباره معافيت يهوديان ايرانى عازم به فلسطين از پرداخت عوارض گذرنامه تنها يك نمونه از اين خوش خدمتىهاى سلطنت پهلوى به آستان صهيونيسم جهانى است: هيأت وزيران در جلسه مورخ 13]34/5/11]به پيشنهاد شماره 6080/س 1334/5/1-34642 وزارت كشور درباره معافيت عوارض گذرنامه يهوديان ايرانى بىبضاعت[!]كه به وسيله آژانس يهود قصد مهاجرت به فلسطين را دارند،موارد زير را تصويب نمودند: ماده 1-استرداد سپرده آژانس يهود كه به طور وديعه به عنوان عوارض گذرنامه كليميان بىبضاعت در بانك ملى و صندوق اداره گذرنامه شهربانى قبلا پرداخته، بلامانع است.
ماده 2-كليميان بىبضاعت ايرانى كه قصد مهاجرت به فلسطين را دارند از تاريخ تصويب اين طرح از پرداخت عوارض مقرر در تصويب نامه شماره 7452 مورخ 13]33/4/8]معاف مىباشند[...].آژانس يهود طى 31 سال فعاليت رسمى و علنى در ايران توانست ضمن نفوذ و تأثيرگذارى بر شمارى از كانونهاى فعال داخلى و جلب همكارى آنها،دهها هزار يهودى ايرانى و غير ايرانى را به فلسطين اشغالى منتقل كند.با اين وصف آژانس جهانى يهود،به دليل برخى ناكامىها،در مقاطع مختلف از طريق تغيير و تعويض رؤساى آژانس يهود ايران سعى در افزايش و گسترش فعاليتها و اقدامات اين تشكيلات داشت.صهيونيستهايى كه در ايران سمت رياست آژانس يهود را به عهده داشتند عبارت بودند از:يوسف بن نيسان،حييم صادوق،داخور،ناس،لبانون، مناخيم الدار،مردخاى زر،اسحاق تبيان و...
آژانس جهانى يهود ضمن كنترل و هدايت عمليات آژانس يهود ايران،و نظارت كامل بر عملكرد آن،مع الوصف هر از چند گاهى با اعزام مأموران و فرستادگان ويژه و رؤسا و مقامات درجه اول آن تشكيلات،سعى در بررسى و ارزيابى فعاليت اين كانون صهيونيستى در جامعه ايران داشت.اين موضوع ميزان اهميت حضور و نفوذ صهيونيستها و اهداف و مطامع محافل صهيونى را در ايران نشان مىدهد.
اگر چه فعاليت آژانس يهود ايران حول محور جذب و انتقال يهود به فلسطين اشغالى بود،اما واقعيتها نشان مىدهد كه اين تشكيلات در زمينههاى مختلف سياسى،اطلاعاتى،اقتصادى و فرهنگى نيز اقدامات دامنهدار و گستردهاى در مناطق مختلف ايران،به ويژه مناطق يهودى نشين داشت و ايجاد شركتهاى اقتصادى و تجارى چند منظوره با اهداف مختلف،نشانگر اهداف متعدد اين سازمان صهيونيستى در ايران بود.
به هر روى،آژانس يهود ايران تا سال 1357،يعنى تا سقوط سلطنت پهلوى،دهها هزار يهودى ايرانى،افغانى،هندى،عراقى و...را ترانزيت و به فلسطين اشغالى انتقال داد.اين آژانس از ايران به عنوان ايستگاه انتقال يهوديان كشورهاى همجوار استفاده مىكرد.
روزنامه اسرائيلى جروزالم پست در دسامبر 1970 م/1349 ش،آمار يهوديانى را كه تا سال 1345/1966 به فلسطين منتقل شده بودند،53000 نفر اعلام كرد.به ادعاى اين نشريه تا سال 1968 م/1347 ش،قريب به 55 هزار يهودى ايرانى از سوى آژانس يهود به فلسطين اشغالى انتقال يافته بودند.
منابع رسمى دولت شاهنشاهى در اوايل سال 1349 ش/1970 م،رقم يهوديان ايرانى انتقال يافته به فلسطين را،حدود 80 هزار نفر اعلام كردند.رسانهها و منابع صهيونيستى در سالهاى اخير مدعى شدهاند كه: تا سال 1948 (تأسيس اسرائيل) [1327 ش]،طبق آمار غيررسمى،در حدود 20 هزار (طبق منابعى ديگر 30 هزار) يهودى ايرانى در اسرائيل،اغلب اورشليم و تل آويو،مشغول كار و زندگى بودند-ولى طبق آمار رسمى،جمعيت يهوديان ايرانى در اسرائيل،در اين موقع،كمتر از 5 هزار نفر قيد گرديده،و اين نشان مىدهد كه بيشتر يهوديان ايرانى به صورت غير قانونى از طريق سرحدات سوريه و لبنان وارد آن سرزمين شده و در آن سكنى گزيده بودند.تا اين زمان[1997 م/1376 ش]جمعيت يهوديانى كه ممكن است خود را از لحاظ خانوادگى به نحوى با ايران و ايرانى وابسته بدانند باز هم به صورت تخمينى،كمتر از 150 هزار نفر است.طبق اسناد رسمى دولت اسرائيل،تا استقرار جمهورى اسلامى در ايران،تعداد يهوديان ايرانى ساكن اسرائيل به 114/500 نفر بالغ مىشد كه از اين شمار،جايگاه تولد 52 هزار نفر آنان در شناسنامه"ايران"قيد شده است.از شروع انقلاب اسلامى تا پايان سال 1996 [1375 ش]،تعداد 18/664 نفر يهودى از ايران به اسرائيل آمدهاند. جز آليانس و آژانس يهود،سازمانها و انجمنهاى كاملا غير ايرانى ديگرى نيز در ايران تأسيس شده بود كه"انجمن فرهنگى اوتصرهتورا"از جمله آنها بود.اين انجمن در سال 1324 شمسى تأسيس و فعاليت خود را آغاز و اهداف خود را فرهنگى و آموزشى اعلام كرد.
در يكى از منابع يهودى در اين باره چنين اشاره شده است: در سال 1324 شمسى شادروان راب اسحق مئيرلوى از طرف ربانوت اعظم اسرائيل به ايران آمد تا براى يهوديانى كه از چنگ نازىهاى آلمان گريخته بودند و در شهرهاى روسيه بسر مىبردند،بستههاى خوراك،لباس،دارو و ساير وسايل زندگى بفرستداو متوجه مىشود كه سطح معلومات يهوديان ايران در زمينه زبان عبرى و علوم دينى،بسيار پايين است.راب لوى با كمك زنده ياد كهن صدق و با اعانهاى كه از شخصيت فرهنگ دوست معروف يهودى آمريكايى به نام اسحق شالوم در نيويورك گرفت اوتصر هتورا را تأسيس كرد كه قسمت بودجه آن را مؤسسه آمريكن جوينت تأمين مىكرد.راب لوى كه با اسحق شالوم تماس دائم داشت،شعبه اوتصرهتورا را در ايران افتتاح كرد و با بودجهاى كه مرتب[از آمريكا]دريافت مىكرد-با همراهى زنده ياد سليمان كهن صدق-چندين باب مدرسه رسمى و كلاسهاى درس عبرى در تهران و شهرستانهاى آبادان،اراك،ازنا،بابل،بوشهر،بوكان،تكاب،خمين، خوانسار،رشت،رضائيه[اروميه]،رفسنجان،زرقان،سقز،شاهين دژ،شيراز،كرمان، گلپايگان،مشهد،مياندوآب،نوبندگان و...تأسيس كرد.در مدارسى كه آليانسايزرائيليت در تهران و شهرستانهاى اصفهان،بروجرد،تويسركان،سنندج،كاشان، كرمانشاه،دماوند و يزد داشت،تدريس زبان عبرى و علوم دينى به عهده معلمين اوتصرهتورا بود.مهاجرت دسته جمعى يهوديان اكثر شهرهاى كوچك ايران به اسرائيل يا تهران باعث شد كه تعدادى از مدارس اوتصرهتورا و آليانس در بيش از بيست نقطه ايران تعطيل گردد.
البته چنين ادعايى چندان معتبر و قابل استناد نيست زيرا با توجه به فراوانى و گسترش مدارس يهودى در مناطق يهودىنشين ايران و به خصوص،تلاش همه جانبه آموزشگاههاى آليانس،ايجاد يك انجمن صرفا فرهنگى و آموزشى چندان قابل توجيه نمىتواند باشد
.
در يك منبع ديگر يهودى در اين باره چنين آمده است: اين انجمن در ابتدا به نام (بريت تورا) بود و بعدا به نام (اوتصرهتورا) خوانده شد.
رياست اوتصرهتوراى آمريكا،آقاى اسحاق شالوم توجه مخصوص براى جامعه يهود ايران منظور داشت و هر ساله مبلغ يكصد هزار تومان بودجه كمكى از آمريكا توسط مؤسسه (ژوينت) [جوينت]مىرسد. اگر چه انجمن فرهنگى اوتصرهتورا در جامعه يهود ايران تأسيس شده بود و فعاليت داشت، ليكن معمولا رؤسا و اداره كنندگان اصلى آنها غير ايرانى بودند؛مثل راب لوى آمريكايى كه در سال 1328 رياست اين انجمن را برعهده داشت. اما بعدها رياست ظاهرى اين تشكيلات به بعضى يهودىهاى ايرانى تفويض شد.با اين وصف اين انجمن همواره تحت برنامه و كنترل و سرپرستى عناصر و كانونهاى يهودى خارج از ايران حركت مىكرد و حتى هزينه آن نيز از خارج تأمين مىشد.
از ديگر سازمانهاى فعال يهودى در ايران كه از سوى كانونهاى يهودى خارج از كشور، تأسيس و شروع به كار كرد،ارت نام داشت.
در شهريور ماه 1329 ش[1950 م]نماينده ارت جهانى به ايران وارد و بلافاصله كميته مركزى ارت ايران از شخصيتهاى يهودى ايرانى انتخاب و هنرستان صنعتى مركزى ارت تحت نظر مستقيم اين كميته در تهران افتتاح گرديد و پس از مدت كوتاهى شعبه آن در اصفهان و شيراز تأسيس و هر شعبه تحت نظر كميتههاى محلى مشغول كار گرديد.[...]از سال 1333 ش،دورههاى كوتاه هنرستان ارت به سه سال تبديل گرديد و تغييرات جديد در آنها داده شد.[...]در هشتصد و هفتاد و يكمين جلسه شوراى عالى فرهنگ مورخ 1334/1/27 ش،امتياز رسمى هنرستان صنعتى مركزى ارت در تهران به تصويب رسيد. در منابع يهودى درباره ماهيت و اهداف و عملكرد اين مؤسسه آمده است: ارت پس از مؤسسه اليانس ايزرائيليت فرانسه،در عمر كوتاه خود در ايران،بالاترين خدمات را به جامعه ما ارزانى داشت.ارت جهانى كه يكى از عظيمترين سازمانهاى آموزشى فنى غير دولتى در سراسر جهان است،115 سال قبل،يعنى در سال 1880 ميلادى،در شهر سن پيترزبورگ به منظور به كار گماردن يهوديان روسيه توسطه Nikolai Bakstبه وجود آمد.
پس از جنگ جهانى دوم ارت در كشورهاى ديگر اروپايى فعاليت كرد و جهانى شد و اكنون در بيش از 27 كشور فعاليت مىكند.در سال 1950 ارت به طور جدى در ايران مشغول فعاليت شد.آموزشگاههاى ارت ايران با بالاترين معيار آموزشى آن زمان،جوانان يهودى را به گونهاى با صنعت آشنا كرد كه صاحبان صنايع فارغ التحصيلان ارت را سردست مىبردند.وجود مدارس ارت و تربيت جوانان با استعداد سبب بالا رفتن ارزشهاى اجتماعى يهوديان ايران شد.ارت از طرف سازمان برنامه به صورت بسيار جدى حمايت مىشد و تقريبا كليه تجهيزات اصلى آن را تأمين مىكرد. ارت نيز از سوى محافل يهودى خارج از ايران،اداره مىشد و همواره تحت كنترل و نظارت و بازرسى آنها قرار داشت.
بازديد بارون ادموند دوروچيلد،يهودى سرشناس و ثروتمند فرانسوى از مؤسسات ارت ايران در تاريخ پنجشنبه 27/بهمن 1333 در معيت آلبرشتين رئيس ارت ايران،گوياى اين واقعيت است. در هفتاد و پنجمين سال تأسيس ارت جهانى،كنگرهاى مركب از رهبران و رؤساى ارت 19 كشور مختلف جهان،از جمله ايران،در ژنو تشكيل شد.اين كنگره با پيام تبريك آيزنهاور رئيس جمهور آمريكا و بن صبى رئيس جمهور وقت اسرائيل آغاز به كار كرد. يكى ديگر از سازمانهاى يهودى فعال در ايران مؤسسه آمريكن جوينت بود كه تحت پوشش امور فرهنگى،اجتماعى و بهداشتى فعاليت مىكرد.
در منابع يهودى درباره اهداف و برنامههاى آمريكن جوينت نوشتهاند: اسرائيلىهاى آمريكايى از آنجائيكه متوجه شدند كه يهوديان اكثر ممالك دنيا فاقد امكانات براى رفع نيازهاى فرهنگى-بهداشتى و امور اجتماعى خود هستند،با تأسيس مركز به نام آمريكن جوينت اقدام نمودند و به مؤسسات و مراكز اسرائيلى [يهودى]دنيا از جمله ايران نيز كمك مالى مىنمودند.به اين منظور به تأسيس دفترى به نام"اداره آمريكن جوينت"اقدام نمودند. بر اساس برخى نوشتهها،جوينت در سال 1914 م/1293 ش،در آمريكا تأسيس شد.اين سازمان يك تشكيلات به ظاهر خيريه يهودى است كه از راه كمك مالى كه از سازمان خيريه آمريكايى يوناتيد جويش اپيلUnited Jewish Appeal of Americaدريافت مىدارد فعاليت مىكند. افرادى كه از سال 1952 تا 1979 رياست مؤسسه آمريكن جوينت ايران را بر عهده داشتند به ترتيب عبارت بودند از:استانلى آبرومويج،ابراهام لاسكو،مائوريك ليپن،تئودور فدر، مائوريك رومبرو،سيدنى انگل،مارسل روزمبرگ و ميچل شيندلر. اين افراد تماما از يهوديان غير ايرانى بودند كه هر كدام به مدت 2 تا چهار سال به ايران اعزام و سرپرستى آمريكن جوينت را به عهده داشتند.
اين قبيل سازمانها و مؤسسات،به علاوه كانونها و انجمنهاى ديگرى كه از ذكر و شرح آنها خوددارى شده است تماما با مجوز و موافقت رسمى حكومت پهلوى و مقامات درجه اول كشور ايران فعاليت داشتند و عمدتا از حمايت و مساعدت مالى و سياسى دستگاه حاكم شاهنشاهى نيز برخوردار بودند.در عين حال سازمانها و تشكلهاى يهودى داخل كشور و نيز آنها كه به طور علنى و رسمى از سوى محافل يهودى و يا صهيونيستى خارج از ايران در اين كشور تأسيس شده بودند،همگى با هم ارتباط و همكارى داشتند و در زمينههاى گوناگون با هماهنگى اقدام و عمل مىكردند.
............................................................................................................................................
ادامه دارد...
09:40 - 9 فروردین 1388