نهضت امام(ره) پايان روش مسالمت‌جويي با سلطنت
خبرگزاري فارس:در پايان دهه 30 امام وارد يك مبارزه جدي با رژيم شد، اين مبارزه كه در ابتدا در شكل برخورد با رفرم هاي سفارشي آمريكا صورت مي گرفت در آستانه تبعيد امام، در سال 1343 رژيم سلطنتي را با چالشي اساسي مواجه كرد.
آنچه در ابتداي دهه 1340 در جريان نهضت امام خميني رخ داد با بي تفاوتي گروه هاي غيراسلامي و حتي مخالفت برخي از آنان مواجه شد اما اين نهضت تاثير غيرقابل انكاري بر مشي جريان هاي سياسي مختلف داشت. مي توان گفت در پايان دهه 30 روش هاي مسالمت آميز و به اصطلاح، اصلاح طلبانه در تعامل با رژيم شاه حتي در ميان هواداران جوان گروه هاي طرفدار اين روش ها به آخر خط رسيده بود. اما امام وارد يك مبارزه جدي با رژيم شد، اين مبارزه كه در ابتدا در شكل برخورد با رفرم هاي سفارشي آمريكا صورت مي گرفت در آستانه تبعيد امام، در سال 1343 رژيم سلطنتي را با چالشي اساسي مواجه كرد. خوني كه در روز 15 خرداد 1342 از عزاداران حسيني بر كف خيابان هاي تهران، قم، ورامين و... ريخت، راه هاي آشتي حكومت با مردم را بسته بود.
از سوي ديگر، از آن پس، مشروعيت مردمي مبارزات با امام خميني گره خورده بود، طوري كه گروه هايي مثل جبهه ملي كه مخالف مبارزات امام خميني و دل بسته زد و بند با آمريكا براي شركت در حاكميت سلطنتي بودند، در سطح مبارزات خارج كشور ناگزير بودند كه بيانيه هايي در اعتراض به تبعيد امام خميني به تركيه صادر كنند. چند اطلاعيه در اين مورد از سوي كنفدراسيون محصلين و دانشجويان ايراني در آن زمان صادر شده بود كه امضاي حسن ماسالي(عضو جبهه ملي خارج كشور) در پاي آن به چشم مي خورد.
چپ ها به رغم تبليغات تخريبي بلوك شرق بر ضد امام، مقبوليت خود را در همراهي با موج اعتراض به تبعيد امام يافته بودند. راديو صداي ملي ايران كه توسط توده اي هاي فراري طرفدار شوروي اداره مي شد، تبعيد امام را «افتضاح آميز، شرم آور و اهانت به يكي از مراجع تقليد كه مسئوليت عامه دارد» ناميد. جامعه سوسياليست هاي ايراني در اروپا هم خواستار متحد و همگام شدن همه مبارزان ملي ومترقي و طرح كردن برنامه اي وسيع براي آزادي امام شد. اين تغيير لحن جريان هاي سياسي غيراسلامي نشان دهنده يك واقعيت غيرقابل انكار بود و آن، اين كه طلسم شكني امام در مواجهه مردمي با رژيم سلطنت تاريخ ايران را وارد مرحله جديدي كرده است. به روشني معلوم بود كه اين جريان ها اهداف اسلامي امام را برنمي تابند. اما آنها نيك دريافته بودند كه حتي قشر روشنفكر، به شدت تحت تاثير صلابت و استواري روش مبارزاتي امام قرار گرفته است.
اما واقعيت ديگر اين دوره، كه از احساس خطر مفرط رژيم سلطنت و حاميان آمريكايي آن ناشي مي شد، بي سابقه بودن اقدام آنها در تبعيد يك مرجع تقليد داراي بيشترين مقبوليت مردمي بود. رژيم شاه به تصور خود با اين اقدام براي سركوب تمام پيروان امام و طرفداران مبارزات اسلامي خط و نشان كشيده است. اسناد نشان مي دهد كه آمريكايي ها دائما در حال ارزيابي پيامدهاي تبعيد ناگزير امام بودند. در ميان اسناد ساواك به نامه يك آمريكايي به نام «استوارت دبليو راكول» برمي خوريم كه در آن خطاب به يك آمريكايي ديگر آمده است: «وقايع اخير كه شما از گزارش رسمي ماوقع آگاه خواهيد شد دل مرا خوش كرده است. بالاخره ما توانستيم از سوءرفتار پيرمردي كه با سخن خود چوب لاي چرخ هاي ما مي گذاشت خلاص شويم.» با اين حال او در اين نامه دلواپس نفوذ امام بر مردم تركيه است! آمريكايي ديگري به نام «دكتر اوني» -كه ظاهر سند ساواك نشان دهنده ماموريت او از سازمان سيا است- در ملاقات با رئيس ساواك اصفهان از وي درباره عكس العمل مردم در قبال تبعيد امام خميني سوال مي كند. علت اين دغدغه، همانا ريسك بزرگي است كه آمريكا و عاملان مستقيم آن در ايران براي ارعاب دست اندركاران مبارزات اسلامي و بلكه تمام مخالفان رژيم به آن دست زده بودند. عكس العمل طبيعي اين چنگ و دندان نشان دادن، رفتارهاي خشن تر از سوي حاميان امام بود.
ترور حسنعلي منصور، بخشي از يك سناريوي فعالان اسلامي بود كه در آن بايستي مهره هاي رژيم كه گاه در رقابت با يكديگر بودند (مثل اسدالله علم، منوچهر اقبال، حسنعلي منصور و نعمت الله نصيري) مجازات شوند اين تصميم مربوط به چند جوان پرشور و هيجان زده نبود. هدايت فكري هيئت هاي موتلفه اسلامي از سوي امام به بزرگاني همچون شهيد بهشتي، شهيد مطهري و آيت الله انواري سپرده شده بود. شايد جالب باشد كه بدانيد كتاب ارزشمند انسان و سرنوشت اثر شهيد مطهري محصول سلسله دروسي است كه شهيد مطهري در جمع اعضاي «موتلفه اسلامي» بيان كرده بود. به گفته آقاي هاشمي رفسنجاني كه همكاري نزديكي با اين تشكل داشته است، انديشه اين مبارزه مسلحانه تنها مربوط به شاخه مسلح موتلفه نبوده، بلكه مورد تاييد «دوستان ديگر آنان» نيز بوده است. بارها اين مطلب از سوي رهبران هيئت هاي موتلفه اسلامي مورد تاكيد قرار گرفته است كه آنها پس از دريافت مجوز شرعي از آيت الله ميلاني به ترور حسنعلي منصور دست زده اند.
.
برخي اين عمليات مسلحانه را در تعارض با انديشه مبارزاتي امام يعني به صحنه آوردن توده هاي مسلمان به جاي مبارزات مخفي مسلحانه تلقي كرده اند. اما واقعيت اين است كه رفتار موتلفه در آن مقطع به مفهوم آغاز يك مبارزه مسلحانه دامنه دار نبود، بلكه عكس العملي در مقابل چنگ و دندان نشان دادن و حريم شكني رژيم بود و با هدف شكستن فضاي رعب حاكم بر جامعه صورت مي گرفت. با دستگيري اعضاي موتلفه و شهادت چهار فرد حاضر در عمليات ترور منصور، فضاي رعب از يك سو و قهرآميز شدن مناسبات رژيم با مخالفان از سوي ديگر ادامه يافت. طبيعت اين فضا ايجاد حركت هاي خودجوش براي مبارزه بود. حزب ملل اسلامي يكي از اين گروه هاي خودجوش بود كه همانند موتلفه، هدايتگران بزرگي مثل شهيد مطهري و شهيد بهشتي نداشت. يك جوان بزرگ شده در محيط حوزه علميه نجف و باسابقه همكاري با گروه هاي مسلح عراق مثل حزب الدعوه الاسلاميه اين گروه را تاسيس مي كند. كاظم موسوي بجنوردي مي گويد كه گروه تحت رهبري وي (حزب ملل اسلامي) از حركت هاي ناسيوناليستي ناصر گرفته تا جنگ هاي چريكي الجزاير ، كوبا و جنگ هايي كه در آسياي جنوب شرقي بود و مبارزاتي كه در همه كشورهاي جهان سوم در آن زمان وجود داشته بهره و الهام مي گرفته است. اما به گفته وي هدف اين گروه حكومت اسلامي و تشكيل «مجلس مردم و مجلس بزرگان» (فقها) بوده است.
رهبر حزب ملل اسلامي تاكيد دارد كه اعضاي اين گروه همواره به امام اعتقاد داشته از ايشان الهام مي گرفته اند و قصد داشته اند كه براي شروع مبارزات مسلحانه از امام خميني مجوز دريافت كنند
.
به اين ترتيب حزب ملل اسلامي اولين گروه اسلامي بود كه قصد داشت از تجارب مبارزاتي جوامع ديگر براي هدف والاي تشكيل حكومت اسلامي بهره مند شود. گرچه اين گروه از عضويت يك روحاني جوان به نام «محمد جواد حجتي كرماني» برخوردار بود و به ادعاي رهبر آن، به طور مخفيانه شهيد باهنر را هم جذب كرده بود، ولي سن پايين رهبر 23 ساله آن براي عدم پختگي در تصميم گيري و عمل كفايت مي كرد. در حالي كه آنها اولين مراحل را براي آموزش نظامي و شكل دهي هسته هاي مسلحانه مي گذراندند، در ارتفاعات شمال تهران محاصره و تماما دستگير شدند تا يك تجربه ديگر مبارزه هم ناكام بماند. اما آنچه كه باقي ماند قهرآميز بودن مبارزات گروههاي سياسي و از رونق افتادن روش هايي بود كه اصلاح در درون رژيم شاه را پيگيري مي كرد. شايد مبارزه مسلحانه همان گونه كه در سال 57 نمايان شد،شيوه مطلوب براي براندازي رژيم سلطنت و استقرار حكومت اسلامي نبود، اما غلبه آنها در فضاي مبارزاتي پايان روش هاي سازش طلبانه و روندي بي بازگشت براي تغيير رژيم سلطنتي را نويد مي داد.
............................................................................................
ادامه دارد...
00:11 - 10 بهمن 1387
0 بازدید
1 پاسخ