تسليحاتي كه اسرائيل در جنگ جولاي 2006 به كار گرفت
خبرگزاري فارس: اسرائيل در جنگ عليه لبنان زاردخانهاي از سلاحها را به كار برد؛ بهگونهاي كه هر روستا و منطقهاي كه هدف قرار گرفته بود، تخريب كامل شد. در اينجا بارزترين سلاحها مانند بمبهاي هوشمند، بمبهاي خوشهاي، بمبهاي تخليهاي، ناوچه ساعر 5، هواپيماي شناسايي MK و تانك مركاوا بررسي شده است.
اسرائيل در جنگ عليه لبنان زاردخانهاي از سلاحها را به كار برد؛ بهگونهاي كه هر روستا و منطقهاي كه هدف قرار گرفته بود، تخريب كامل شد. در اينجا بارزترين سلاحها مانند بمبهاي هوشمند، بمبهاي خوشهاي، بمبهاي تخليهاي، ناوچه ساعر 5، هواپيماي شناسايي MK و تانك مركاوا بررسي شده است.
*بمبهاي هوشمند
بمبهاي معمولي حاوي مواد منفجره داخل مخزن با مدار برقي هستند كه به مدت يك ساعت تا زمان برخورد با هدف؛ كليد آتش بسته نگه داشته ميشوند. مواد انفجاري شعلهور ميشود و فشار بالا و درجه حرارت زياد و پراكنده شدن مواد جامد داخل بمب موجب تخريب منطقه اطراف ميشود. اين بمبها حاوي سيستم هدايت يا كنترل از راه دور نيستند، بلكه تنها با برخورد به زمين منفجر ميشوند. بمبهاي هوشمند نيز تفاوت چنداني با بمبهاي معمولي ندارد، بلكه اصلاحاتي در مواد منفجر و دايره اصلي صورت گرفته است. بمب هوشمند حاوي موارد زير است:
- سيستم هشدار الكترونيكي؛
- كامپيوتر كنترل و هدايت بمب؛
- بالهاي هواپيمايي و هدايت؛
- باتري تجهيز دستگاههاي الكترونيكي و انرژي برقي بمب.
ما از تشريح روش كار از اين دستگاهها و همچنين بمب هوشمند صرف نظر ميكنيم. اما مهمترين بمبهاي هوشمندي كه اسرائيل در جنگ اخير عليه لبنان استفاده كرد، عبارتاند از:
*سيستم پويايي لايت، هاولايت
پوپاي لايت نسخه پيشرفته پوپايي، موشك هوا به زمين دوربرد مختص هواپيماهاي سبك مانند هواپيماي اف - 16 است. هاو لايت موشك هوا به زمين بسيار دقيق و پيشرفته است كه توسط شركتهاي لاكهيد مارتين و رافائيل به فروش ميرسد. يك هواپيماي جنگي ميتواند با اين موشك اهداف با اهميتي را در روي زمين و در سطح دريا هدف قرار دهد و از مسافت دور آن را تخريب كند كه از جمله اين اهداف ميتوان به استحكامات، گروهاي متحرك، سكوهاي پرتاب موشك، پلها و كشتيها اشاره كرد. اين موشكها از دقت بسيار بالايي برخوردارند و با توجه به هدايت نرم موشك هاو لايت و برد دور آن، احتمال هدف قرار گرفتن هواپيماي جنگي كم است. ميتوان برنامه اين موشك را طوري تنظيم كرد كه در مسيرهاي افقي و عمودي به پرواز درآيد. همچنين ميتوان با استفاده از سيستم تشخيص پايگاههاي جهاني (GPS)، در نيمه مسير آن را هدايت مستقل و بدين ترتيب، جستجوگر ميتواند با عسكبرداري از طريق اشعه مادون قرمز و تلويزيون، موشك را براي برخورد به هدف هدايت كند و كلاهكهاي جنگي را براي نفوذ يا رخنه كردن تركشها با دقتي شبيه به عمل جراحي هدفگيري كند.
موشك هاولايت از لحاظ حجم و وزن نسخه كوچك موشك AGM-142 است و به هواپيماهاي جنگي قدرت دقت بالايي اعطاي ميكند؛ همچنان كه امكان پرتاب از ارتفاع پايين يا بالا با اين موشك وجود دارد و ميتواند به ويژه در ارتفاع بالا باقي بماند.
ويژگيهاي اين موشك عبارت است از:
- سوخت جامد؛
- طول: 424 سانتيمتر؛
- قطر: 53 سانتيمتر؛
- برد افقي (بالاتر): 152سانتيمتر؛
- برد عمومي: 107 سانتيمتر؛
- وزن كلي: 125 كيلوگرم؛
- وزن كلاهك جنگي (شكافنده، سوزاننده يا تركشي): 454 كيلوگرم؛
- حداكثر برد: بيش از 50 مايل دريايي؛
- دقت: كمتر از سه متر؛
- به صورت شبانهروزي كار ميكند و شبها با تصوير اشعه مادون قرمز و روزها با تصوير تلويزيوني فعال است؛
- كنترل مسير: برنامهريزي شده براي پرواز عمودي و افقي و زواياي مؤثر.
- پوپاي AGM-142
موشك هوا به زمين دوربرد ساخت شركت اسرائيلي رافائيل، از دقت بالايي در هجوم عليه اهداف زميني و دريايي برخوردار است و براي تخريب استحكامات و سكوهاي شليك موشك و ساير اهداف ابزار بسيار خوبي است؛ زيرا بسياري از روشهاي هدايت، خواه با تصويربرداري با اشعه مادون قرمز يا تلويزيون استفاده ميكند تا دقت بالايي در هجوم و تخريب بسياري از اهداف داشته باشد. ميتوان اين نوع موشك را از هواپيماهاي اف - 4، اف - 15، ب 52 و اف - 111 پرتاب كرد.
ويژگيهاي پوپاي عبارت است از:
- طول: 480سانتيمتر؛
- عرض: 200سانتيمتر؛
- بدنه: 52سانتيمتر؛
- وزن: 1380 كيلوگرم؛
- نوع هدايت: تصويربرداري از طريق اشعه مادون قرمز (IIR)، تلويزيون و حافظه اطلاعاتي؛
- برد: بيش از 110 كيلومتر
*اسپايس (Spice) مجموعه هدايت دقيق دوربرد مهمات (PGM)
از پوپاي (Popeye) مشتق شده و قادر است مهمات جنگي موجود را با سلاح هوا به زمين جايگزين و با دقت بالا هدايت كند.
اسپايس، بمب مستقل انفجاري با قابليت بالاي هدايت (PGM) است و نخستين بمبي است كه هدايت الكترونيكي - چشمي مستقل همراه با هدايت از طريق ماهواره برخوردار است. مشخصه اين بمب كه آن را از ساير بمبهاي سنتي دوربرد متمايز ميكند، توانايي آن براي استفاده از فضاي مناسب صحنه از طريق تعدادي تصوير از هدف كه در حافظه آن قرار دارد و تطبيق آن با عكس برقي - چشمي در زمان عمليات است كه توسط جستجوگر برقي - چشمي داخل بمب دريافت شده است. در نتيجه، ميتواند با استقلال كامل هدف را شناسايي و در مسير آن پرواز كند و به دقت تمام آن را هدف قرار دهد.
برتري اسپايس بر ساير بمبهاي هدايتشونده از طريق سيستم تشخيص پايگاههاي جهاني (GPS) كه درخشش آن در جنگ عراق بود، اين است كه سيستم هدفياب كاملاً به امكان تصويربرداري وابسته نيست، بلكه از پشتيباني برخودار است؛ به اين ترتيب كه اين سيستم در صورت ناتواني هشدار برقي - چشمي براي شناسايي هدف، از طريق سيستم «GPS» هدايت را برعهده ميگيرد و در چنين شرايطي موشك اسپايس از وقتي مانند دقت سلاح «JDAM» كه با سيستم GPS هدايت ميشود، برخودار است.
اين بمب در هر نوع شرايط آب و هوايي با سرعت 0/9 ماخ به پرواز درميآيد و با گشت در منطقه آن را با بانك اطلاعاتي كه قبلاً بر روي كامپيوتر ذخيره شده است، تطبيق ميهد و در صورت مطابقت عكس هدف با تصوير هدف در زمان واقعي، جستوجوگر بمب را با دقت شكفتآوري به سمت هدف رها ميكند. فاصله رها كردن عملي اسپايس 60 كيلومتر است كه به اين ترتيب به هواپيماي هجومي اجازه ميدهد بدون ورود به منطقه خطر، هدف را تخريب كند و هر هواپيمايي قادر است چندين نوع گلوله حمل و هدف را حين پرواز انتخاب كند. از آنجا كه اين بمب به مجموعه هدايت دقق مهمات دوربرد «PGM» ساخت اسرائيل مجهز است، نميتوان آن را هدف قرار داد و حتي در صورت ارسال پارازيت اشتباه از سوي دشمن نميتوان آن را فريب داد.
اين بمب به آمادهسازي خلبانان و بررسي اهداف با تمامي اهميت آن كمك ميكند و در نتيجه دوره زماني آمادهسازي در بين پروازهاي شناسايي محدود ميشود و بعد از اينكه به رايانه بمب رسيد و پس از پرتاب آن دوباره به پرواز درميآيد و هدف خود را بدون دخالت خلبانان شكار ميكند؛ زيرا از ويژگي اين بمبها اين است كه «آن را پرتا كن و آن را رها كن».
شركت صنايع نظامي اسرائيل (رافائيل) توليد مجموعهاي اسپايس را آغاز كرده است تا با سيستم بمبهاي كوچك از بمب اصلي MK-84 (نهصد كيلوگرم)، مانند بمب Mk-83 (چهارصد و پنجاه كيلوگرم)مطابقت داشته باشد.همچنين ميتوان بمب اسپايس را با كلاهك جنگي BLU-109 استفاده كرد؛ همچنان كه براي تبديل مهمات قديمي موجود از جمله ماوريك به سلاح هوا به زمين كه با دقت بسيار بالا هدايت ميشود، استفاده كرد.
*بمب JDAM
اين بمب كه به معني «سلاح هجومي مستقيم و مشترك» است، ساخت آمريكا است. داراي مجموعه دنبالهداري است كه توسط دادههاي ماهوارهاي و مجموعههايي از سيستمهاي بهبود زاويه حركت هدايت ميشود و نمونه اصلي ان بمب GBU-31 با كلاهك جنگي نوع MK-84 يا بمب Blu - 109/Mk-64 با وزن 500 كيلوگرم است. اين مجموعه دنبالهدار بمبهاي سنتي بدون هوش را به سلاحهاي هوشمند تبديل كرده است كه ميتوان در بدترين شرايط جوي از آن استفاده كرد و به نظر ميرسد دقت آن در برخورد به هدف كمتر از ده متر از هدف است. از سيستم هدايت دروني برخودار است كه با سيستم GPS و از طريق ماهواره و كامپيوتر كنترل با بالهاي هواپيما پيشتيباني ميشود.
سيستم GPS اطلاعات خود زل درباره هدف از ماهواره دريافت ميكند و آن را به كامپيوتر ميدهد تا از طريق بالهاي هواپيما كنترل شود و اين امر باعث ميشود كه بمب بيآنكه عواملي همچون ابر، باران، باد، مه يا پارازيت در مقابل آن مانع ايجاد كند، به هدف اصابت نمايد.
*اين بمب چگونه عمل ميكند؟
موقعيت هدف در نمايشگر بمب پيش از پرتاب يا در حال فرود به واسطه سيستمهاي هواپيما يا به طور خودكار، از طريق سيستم هدفياب ويژه اين مهمات، شناسايي ميشود. اين بمب پيش از پرتاب اطلاعاتي را از هواپيما در مورد موقعيت و سرعتش دريافت ميكند تا موقعيت خود را نسبت به هدف بداند و پس از پرتاب به پايين سقوط ميكند و در صورتي كه در حين سقوط هدايت سيستم GPS از طريق ماهواره، قطع شود، اين بمب به سيستم هدايت دروني تبديل ميشود. ميتوان در آن واحد بمبهاي زيادي از اين نوع را به سمت هدف پرتاب كرد.
*سيستم بايفواي
بايفواي در چهار نوع 1،2،4 و با وزنهاي متفاوت است:
-500GBU-22/B پوند كه كلاهك جنگي MKB2 را حمل ميكند.
- 2000GBU-22/B پوند كه كلاهك جنگي MK24 را حمل ميكند.
- GBU-24A/B B/B كه كلاهك جنگي شكافننده و BLU-109 را حمل ميكند.
- CBU-109 1800 كيلوگرمي (4000 پوندي) كه كلاهك جنگي شكافنده BLU-113 را حمل ميكند و با بانكر - بوستر معروف است كه اسرائيل در جنگ اخير براي تخريب پناهگاههاي زيرزميني حزبالله از آمريكا درخواست كرد.
اين نسل از بمبها با وزنهاي مختلف با اشعه ليزر به سمت هدف هدايت ميشوند و با بالچههايي كه در سر و دم اين بمب قرار گرفته و سطحي روان (آيروديناميك) را تشكيل دادهاند، كنترل ميشوند. هدف مطلوب براي بمباران را نيز هواپيماي حامل بمب يا هواپيماي ديگري كه در برخي شرايط ناظر زميني يا همراه است،انتخاب ميكند و هواپيماي جنگي اشعه ليزر را به سمت هدف ارسال ميكند و به صورت مخروط وارونه به آن بازگشت داده ميشود. بدين ترتيب، هواپيماي جنگي در داخل مخروط پايين ميآيد و رايانه بمب هدف را شناسايي و اطلاعات را بررسي و فرمانهاي كنترل لازم را براي ارسال به سطح روان متحرك محاسبه ميكند تا اصلاحات لازم در مسير بمب به سمت هدف انجام شود. به محض اينكه اشعههاي ليزر به هدف برخورد كرد، بمب وضعيت خود را حفظ ميكند تا زماني كه هدف يا منبع ليزر از موقعيت خود حركت كنند. اين بمب نيازمند تعيين مستمر هدف است. چون تا زمان برخورد به هدف بايد با اشعه ليزر روشن بماند. در غير اين صورت، از مسير خود منحرف ميشود و باد، دود، مه يا باران شديد ميتوانند در مقابل چشم مخروطي كمرنگي كه به آن منعكس ميشود، مانع ايجاد كنند و جلوي ديد بمب را بگيرند.
*بمبهاي خوشهاي
بمبهايي با حجم زياد است كه در زمان انفجار به تعدادي زيادي بمب و حتي گاه به صدها بمب كوچك با تأثير بسيار زياد تبديل ميشود. بسياري از بمبهاي هوشمند به 208 نوع ميرسند. با وجود اين تعدد، چگونگي كاركرد آنها تقريباً در همه انواع يكي است و اختلاف تنها در حجم و چگونگي پرتاب است؛ بهگونهاي كه ميتوان به عنوان گلولههاي موشكي و با استفاده از توپخانههاي زميني يا از طريق هواپيما آنها را به سمت اهداف مختلف پرتاب كرد.
گلولههايي كه اسرائيل در جنوب لبنان استفاده كرد گلولههاي توپخانهاي ساخت آمريكا از نوع M-483 بود كه يك گلوله توپخانهاي از اين نوع به تنهايي 64 بمب نوع M-24 و 24 بمب نوع ام M-46 را حمل ميكند.
اين بمب خوشهاي از سه بخش اصلي تشكيل شده است: غلاف فلزي خارجي كه حجم و شكل آن براساس نوع بمب و روش پرتاب و سقوط آن فرق ميكند و در قسمت انتهاي آن چهار بالچه معروف به بخشكننده تاكتيكي نصب شده است كه وظيفه آنها انتشار بمبهاي كوچك در داخل غلاف است؛ خواه اين غلاف موشكي باشد كه توپخانه زميني آن را پرتاب ميكند يا گلولهاي كه از هواپيما پرتاب ميشود. از قبل ارتفاعي كه قرار است بمبهاي كوچك رها شوند از بين ده گزينه (100 تا 1000 متر) تعيين و ضبط ميشود، اين بمبهاي كوچك در داخل جسم فلزي خارجي قرار ميگيرند و زماني كه موشك يا گلوله به هدف يا ارتفاع مشخص ميرسد، غلاف فلزي خارجي باز ميشود و بمبهاي كوچك راها ميشوند. بالچههاي واقع در انتهاي چسم فلزي خارجي حركت بمبهاي كوچك در حال سقوط را دايرهوار ميكنند. سرعت چرخش در مراحل سقوط شش برابر تغيير ميكند و ممكن است در هر دقيقه به 2500 بار چرخش برسد. بمبها نيز در منطقهاي از زمين منتشر ميشوند كه معمولا ً 200 برابر 400 متر است. هر اندازه ارتفاعي كه موشكها و گلولهها در آن باز ميشوند، زياد و سرعت چرخش بمبهاي كوچك بيشتر باشد، مساحت زميني كه هدف اين بمبها قرار ميگيرد، بيشتر ميشود.
اما بمبهاي كوچك داخل غلاف فلزي خارجي، شبيه نمكدانهاي فلزي هستند كه ارتفاع هر يك از آنها بيست سانتيمتر است و پوششي دارند كه به طور خودكار جدا نواري پارچهاي يا نايلوني از زير آن خارج ميشود كه مانند چتر از سرعت بمب ميكاهد و وضعيت آن را تعديل ميكند، به گونهاي كه به شكل عمودي به زمين سقوط ميكند تا بيشترين قدرت را در زمان برخورد به زمين داشته باشد و منفجر شود اين بمب براي منفجر شدن نيازمند برخورد به زمين يا يك جسم سخت با زاويهاي بين 65 تا 90 درجه است اما اگر با زميني كه زاويه آن مناسب نيست برخورد كند يا بر روي باتلاقها يا زمين نرم فرود آيد. يا با درختها برخورد كند. فوراً منفجر نميشودف بلكه به مينهايي تبديل ميشود كه در آينده به شهرندان اصابت ميكند.
.
برخي از انواع جديد بمبهاي هوشمند مانند GBU-130 به تكنولوژي جديدي در انتهاي اين بمبها مجهزند كه به حركت درست آنها كمك ميكند و در صورت وجود باد مسير آن را منحرف ميكند تا بمب به طور دقيق به هدف اصابت كند. اين بمبهاي كوچك در داخل موشك سه گانه هم براي افراد، خودروهاي معمولي و خودروهاي زرهي به حساب ميآيند. براي مثال، بمب BLU-97 دايره انفجاري به قطر 76 متر به وجود ميآورد و محمولهاي از مواد انفجاري را حمل ميكند كه به اين بمب اجازه ميدهند به سپرهاي تانكها و خودروهاي زرهي تا عمق 17 سانتيمتر نفوذ كند. اما غلاف آن هنگام انفجار متلاشي و به 300 جسم فلزي نرم و داغ تبديل ميشود كه به سرعت پرتاب ميشود و ممكن است تا مسافت 150 متري به افراد اصابت كند؛ همچنان كه اين بمبها تأثير سوزاننده دارند و به دليل وجود ماده زركونيوم سوزاننده با ماده انفجاري در بمب، تركشهاي داغ و با شدت شعله زياد منتشر ميكند كه قادر است در هر خودرويي كه در نزديك آن باشد، آتشسوزي ايجاد كند. در واقع، اين بمبها به سلاحي تبديل ميشوند كه چند نوع تأثير دارند. برخي از اين بمبها به دستگاه شناسايي حرارتي مجهزند كه خودروها را تعقيب و به آنها حمله ميكند و برخي ديگر نيز افراد را هدف قرار ميدهند يا براي انتشار مينها استفاده ميشوند. محموله مواد منفجره موجود در اين بمبها قادر است به خودروهاي زرهي تا عمق 17 سانتيمتر نفوذ كند.
*بمبهاي چرخشي GBU-15
اين بمبها به منظور جايگزيني به جاي مجموعهاي از بمبهاي هدايت شونده از طريق الكتريكي چشمي نوع HOBO پيشرفته. هدف از طراحي اين بمب، ارائه روشي براي عمل كردن در بسياري از دايرهها بوده است. اين بمب چرخشي و غير ابزاري براي تخريب اهداف بسيار مهم به كار ميرود و براي پرتاب از هواپيماي اف - 15 اي، اف - 111 و اف - 4 طراحي شده است.
اين بمب از سيستمهاي تركيبي تشكيل شده كه يا به بمب MK-84 داراي اهداف فراگير يا به كلاهك جنگي نفوذ كننده بمب BLU-109 مرتبط است. هر يك از اين دو سلاح از پنج بخش تشكيل شدهاند: بخش هدايت از دور، بخش مربوط به كلاهك جنگي، ابزار كنترل، سيستمهاي سطح روانهوايي و مخزن اطلاعات سلاح.
بخش هدايت به قسمت جلوي بمب متصل است و شامل سيستم هدايت تلويزيوني براي كار در روز يا سيستم تصويربرداري با اشعه مادون قرمز براي كار در شب يا در عمليات مشخص و شرايط نامساعد هوايي است. حافظه دادهها و اطلاعات در قسمت انتهايي اين بخش، فرمان هدايت را به هواپيماي كنترل كه مسئوليت هدايت بمب از راه دور را برعهده دارد، ارسال ميكند. كابل برق خارجي به طول كلاهك هستهاي امتداد مييابد و بين سيستم هدايت و واحد كنترل ارتباط برقرار ميكند، فرمانهاي الكتريكي بين هدايت و بخشهاي كنترل را انتقال ميدهد و مدار «طناب سري» هدايت و اطلاعات كنترل را بين سيستمهاي كنترل در اتاق خلبان هواپيماي بمبافكن و بمب پيش از آنكه پرتاب شود، عبور ميدهد. واحد كنترل عقبي از چهار بال متصل به شكل X تشكيل شده است. سيستم كنترل شامل فرماندهي خودكار است، كه دادههاي هدايت را از بخش هدايت جمعآوري و اين اطلاعات را به صورت فرمانهاي حركتي سكان هدايت بال در زمان تغيير مسير پرواز بمب تبديل ميكند.
ميتوان بمب GBU-15 را در حملات مستقيم و غير مستقيم استفاده كرد. در روش مستقيم، خلبان هدف را انتخاب و سيستم هدايت بمب را روي آن متمركز و بمب را پرتاب ميكند. بمب به طور خودكار به هدف برخورد ميكند و به خلبان اجازه ميدهد منطقه را ترك كند. در روش غيرمستقيم هدايت بمب از راه دور صورت ميگيرد؛ به اين ترتيب كه خلبان هدف را جستوجو و به وسيله كنترل از راه دور بمب را هدايت ميكند. اين بمب از قدرت بينظير در عمل كردن در ارتفاع متوسط يا ارتفاع پايين با دقت بسيار بالا برخوردار است. خلبان هواپيماي اف - 111 اف در جنگ «توفان صحرا» براي جلوگيري از نفوذ لولههاي نفتي شعلهور كه نيروهاي صدم حسين منفجر كرده بودند، از اين بمب استفاده كرد.
در سالهاي بين 1999 تا 2000 تعداد زيادي از اين سلاحها با هدف توانايي براي حمله در شرايط جوي نامناسب از طريق بالا بردن قدرت هدايت آنها به وسيله سيستم GPS و سيستم كنترل دروني توسعه داده شدند. اين توسعه و تحول همچنين به اين بمبها اين قدرت را داد كه جنگندهها در شب هم مانند روز به هدف حمله كنند.
مهمترين ساختار بمب GBU-15 عبارت است از:
- وزن بمب: 900 كيلوگرم (مارك 84 يا BLU-109 يا SSU-54
- سيستم هدايت (واحد هدايت تلويزيني DSR-27B/A يا واحدي كه با اشعه مادون قرمز كار ميكند كه نوع WBU-B/10 است.
- سيستم كنترل و مخزن اطلاعات
- ميزان عملكرد بين 5/1 تا 80 كيلومتر در نوسان است كه بستگي به سرعت هواپيماهاي حامل و ارتفاع پرواز آن دارد.
*بمب تخليه (FUEL - AIR BOMB)
اين بمب بمب «سوختني»، «پخشكنند»، «سلاح تخليه» يا «بخارهاي سوازننده» معروف است. اين بمب كه سوختي قوي مانند كالبروبين يا اكسيد اتيلين حمل ميكند. ابري از سوختهاي شديد الالتهاب در ارتفاع پايين بر بالاي منطقه كه شامل سنگرها و پناهگاههاي زميني ست، منتشر ميكند. پس از صاعقهاي اين ابر را شعلهور و منفجر ميكند كه بر اثر آن ارتعاشات صوتي وحشتانكي ايجاد ميشود و به دنبال آن خلأيي هوايي به وجود ميآيد كه تمامي كساني را كه در سطح منطقه انفجار هستند، از بين ميبرد. بيشترين تأثير اين بمب در مناطق مستحكم مانند پناهگاهها، غارها و سنگرهاست، به گونهاي كه ابر سوختها، پيش ازانفجار در مكان سخت نفوذ ميكنند. انفجار بر اثر شعلهور شدن مخلوطي از سوخت و هوا به وجود ميآيد كه يك توپ آتش و موج انفجاري ايجاد ميكند كه به سرعت منتشر ميشود و قدرت آن چندين برابر قدرت انفجارهاي سنتي و قديمي است. هر بشكه از بشكههاي بمب حاوي 75 رطل ماده اكسيد اتيلين سمي پيش از شعلهور شدن است. پس از آتش گرفتن محموله، بشكهها در ارتفاع 9 متر از سطح زمين شكسته ميشوند و سوخت آزاد شده در هوا ابري به قطر 18 متر و عميق 4/2 متر ايجاد ميكند. اگر نسبت سوخت به هوا كمتر باشد، سوختها آتش نميگيرند. با اين حال، ابرهاي منتشره به تنهايي مضرند و اكسيد اتيلين حتي بر روي بافتهاي زنده بسيار تأثير دارد و باعث بروز مشكلاتي در ريه و همچنين سرگيجه، استفراغ، اسهال، تنگي نفس و حتي سرطان و اختلالات جسمي ميشود.
سرعت گسترش انفجار بيشتر از سرعت صداست و در هر ثانيه به 3 كيلومتر ميرسد، به گونهاي كه مخلوط سوخت و هوا با حرارت 2700 درجه ميسوزد و در فاصله چند ثانيه به 4000 درجه ميرسد و فشار جو در زمان انفجار به 30 كيلوگرم/ سانتيمتر مربع ميرسد (در انفجار معمولي فشار جو بيسار كمتر از يك كيلوگرم/ يك سانتيمتر مربع است).
انفجار مخلوطي از سوخت و هوا با سرعت بيشتر از سرعت صوت، خلأيي ايجاد ميكند كه موجب تخليه هوا ميشود و كساني كه در معرض اين انفجار هستند، دچار مشكلات فراواني از جمله ضربه مغزي، كوري، پارگي پرده گوش، بسته شدن مجراي هواي ريهها، خونريزي داخلي و پارگي اعضاي داخلي ميشوند.
*ناوچه ساعر 5
ناوچه ساعر 5 كه در زبان عبري به معناي «مهاجم« است و حزبالله در 14 ژوئيه 2006 آن را نابود كرد، از كشتيهاي پيشرفته جنگ به حساب ميآيد كه رديابي آن بسيار مشكل است. اين ناوچه با هدف، فرار از رادار و اشعه مادون قرمز ساخته شد و به شكل مسطح است.
- فرماندهي و كنترل
سيستم جنگي واحد ناوچه امكانات دفاعي و هجومي متعددي ارائه ميدهد، اما اطلاعات درباره هدف و وضعيت سلاح و ارزيابي خطر برعهده سيستمهاي كنترل آتش و پرتاب از طريق مخزن اطلاعات ناوچه است. مجهز به چندين دستگاه سنجش و رادار براي كنترل حركت به صورت دائمي و دوربينهاي تصويربرداري حرارتي، دوربين تلويزيوني و مقايس بُعدي ليزري است.
اين ناوچه تجهيزات مختلفي را حمل ميكند كه مستقيماً به رادار پيشرفته و هدايت الكترونيكي مدرن مرتبطاند.
- موشكها
باراك: موشك مختص رويارويي با تهديدات احتمالي هوايي است و با سيستم اين موشك با سيستم پرتاب عمودي (داراي 32 لوله پرتاپ) در سطح توپخانهاي در قسمت جلوي كشتي، نصب شده است. برد اين موشك 10 كيلومتر است و كلاهك جنگي حمل به وزن 22 كيلوگرم حمل ميكند و از توانايي مقابله با اهداف سطحي برخودار است. از اين نظر جزو سامانه موشكي ضدموشكي است، زيرا در سطح آب حركت با موشك دشمن برخورد و آن را منهدم ميكند.
هارپون: اين ناوچه داراي دو موشكانداز موشك هارپون با چهار لوله پرتاب است. هارپون موشك سطح به سطح با برد بيش از 130 كيلومتر است، اما سرعت آن مافوق سرعت صدا و وزن كلاهك جنگي آن 227 كيلوگرم است. اين موشك در سطح آب و از طريق هدايت رادار به پرواز درميآيد و قادر است اهداف سطحي را تا مسافت 130 كيلومتري هدف قرار دهد. طول اين موشك 57/4 متر و وزن آن 520 كيلوگرم (628 كيلوگرم پيش از پرتاب) است. در حين پرواز تحت مراقبت سيستم ارتفاعسنج قرار ميگيرد و در نزديكي يك نقطه مشخص، رادار موشك به جستوجوي هدف ميپردازد و به محض شناسايي آن، موشك به هدف برخورد ميكند.
گابريل: موشك ضد كشتي است كه برد آن بين 6 تا 36 كيلومتر و سرعت آن 0/6 ماخ است. اين ناوچه داراي هشت موشكانداز است. اين موشك كه مجهز به كلاهك جنگي با وزن 100 كيلوگرم است يا از رادار فعال يا از رادار نيمهفعال استفاده ميكند.
- توپها
اين ناوچه به يك قبضه توپ 76 ميليمتري يا يك توپ شش دهانه 20 ميليمتري و شش اژدرافكن مجهز است. همچنين اين كشتي از سيستم دفاعي ديگري برخوردار است كه شامل موشكهايي است كه قطعاتي فلزي پرتاب ميكنند و مأموريتشان فريب دادن سيستمهاي راداري است كه موشكهاي دشمن را هدايت ميكنند.
طول ناوچه 64/85 متر، وزن آن 1200 تن و سرعت آن 33 گروه است. قسمت انتهايي آن مجهز به باند فرود بالگرد است و ميتواند همزمان دو فروند بالگرد نوع دافين (Dauphin H-665A) حمل كند كه يكي از آن در دورن انباري داخل ناوچه قرار ميگيرد.
خدمه اين ناوچه متشكل از 64 ملوان و ده نفر مسئول كار با دو بالگرد است. اين ناوچه قادر است به طور خودكار مانورهايي به مدت 24 روز انجام دهد و 7400 كيلومتر دريانوردي كند.
*تانك مركاوا: كدام آينده؟
كلمه مركاوا در زبان عبري به معني «خودرو جنگي» است. اين اسم به اين علت براي اين تانك انتخاب شده است كه نشان ميدهد تانك مركاوا تانكي معمولي نيست و چندين ويژگي ديگر نيز دارد. پس از كسب تجربههاي جنگ اكتبر 1973، «يسرائيل تال» ژنرال اسرائيلي كه در زمان جنگ رياست عمليات در ستاد مشترك ارتش را برعهده داشت، طراحي يك خودرو جنگي جديد براساس نظريه جنگي اسرائيل مبني بر سرعت مانور، حركت و اقدام جنگي، را برعهده گرفت؛ به ويژه اينكه نيروهاي اسرائيلي دائماً از خطوط داخلي كار ميكردند و نياز به انتقال نيروها از طريق جبهههاي مختلف داشتند. مركاوا طراحي شد تا در جنگهاي دو گانه پياده - زرهي، نيروهاي زرهي از پيادهنظام مكانيكي جدا نباشند، به گونهاي كه پيادهنظام را در كنار خدمه خود تانك حمل ميكنند.
نمونه اصلي مركاوا از نمونه تانك آمريكايي M-60 مشتق شده است، اما صنايع اسرائيل اصلاحاتي روي آن انجام دادند و برخي قسمتهاي آن را مدرنيزه كردند. براي مثال، بخشهايي مانند سپر اضافي، وسايل ارتباطي، دستگاه هشدار و دستگاههاي مسافتسنج و هدفياب بر آن نصب شد.
-مركاوا 1
اولين مدل مركاوا 1 در سال 1979 ساخته شد و در جنگ اسرائيل عليه لبنان در سال 1982 براي نقل و انتقال تعداد زيادي از پيادهنظام مكانيكي (8 نفر) مورد استفاده قرار گرفت. اما اين هدف براي مبارزان لبناني بسيار ساده بود و همين امر باعث شد كه اسرائيل تغييرات زيادي بر روي آن نمونه، اعمال و مركاوا 2 را كه مجهز به يك قبضه توپ 105 ميليمتر بود، توليد كند. اين تانك در سال 1985 مورد استفاده قرار گرفت. پس از آن نمونه مركاوا 3 با تجهيزات پيشرفته از جمله سيستمهاي كنترل كامپيوتري كه چندين برابر قدرت كنترل آتش را داشت و نيز با تقويت بخشزرهي براي حمايت بيشتر از نيروهاي انساني توليد شد. اما اين نمونه نيز توسط انفجاري فلسطين در فوريه سال 2002 منهدم شد. برخي نشريات استراتژي جهاني مانند جينز (Jane's) نظامي صادره از مركز مطالعات استراتژيك لندن (IISS)، مركاوا را هم رديف با جديدترين تانكهاي جهان از جمله تانك آمريكايي ابرامزام - 2، تانك آلماني لئوپارد - 2، تانك روسيام - 80، تانك انگليسي چلنجر و تانك فرانسوي لوكليرك به شمار آوردند.
توليد مركاوا 1 با استناد به تحقيقات انجام شده از سوي كميته ويژه صنايع جنگي اسرائيل (IMI) آغاز شد كه هدف از آن بالا بردن كارايي عناصر سه گانه تشكيلدهنده نيروي آفندي بود. در نتيجه، آتش تانك افزايش يافت، سپهر آن در مقابل برخورد موشكهاي دشمن تقويت شد و سرعت و توان مانور تانك افزايش يافت. علاوه بر اين، طراحي جديدي روي آن صورت گرفت، به گونهاي كه تانك قادر به حمل 8 تا 10 نفر است. اين افراد هنگام برخورد با سنگر نامريي ضدتانك، ميتوانند از آن پياده شوند و به جستوجوي سنگر ضدتانك و تخريب آن پيش از آتش گرفتن كامل تانك اقدام كنند. به اين ترتيب، ميتوان مسير حركت تانك را هنگام حمله عناصر دشمن پاك كرد.
مركاوا 1 به موتور ديزلي آلماني مجهز است كه در تانك آلماني لئوپارد - 2 با قدرت 900 اسب بخار و داراي توپ 105 ميليمتري (وزن هنگام فعال شدن، 400 كيلوگرم) به كار ميرود.
مركاوا 2 با افزودن پكيج زرهي كه شامل پنج سپر زرهي جداگانه در قسمت جلويي، يك اتاق براي خدمه تانك به منظور افزايش سطح حفاظت در مواجهه با توسعه نسل دوم موشكهاي ضدتانك و اصلاح جعبه دنده به منظور بالا بردن 25 درصدي سرعت تانك و نيز تقويت سيستم مديريت آتش، مدرنيزه شده است. اما توپ آن همچنان از نوع 105 ميليمتري است.
با آغاز دهه 1990، نسل سوم تانك مركاوا 3 ساخته شد كه به توپ 120 ميليمتري با پوشش حرارتي كه در برابر حرارت و برخورد از آن حمايت ميكند و نيز به 50 گلوله مجهز است. همچنين اين تانك به برجك جديدي مجهز است كه با نمونههاي 1 و 2 متفاوت است. در اين تانك سيستم واحدهاي زرهي شده است، به گونهاي كه امكان تعويض آن در صورت وارد آمدن آسيب يا مدرنيزه كردن تكنولوژي زرهي وجود دارد. مشخصه اين برجك، زرهي بودن قسمت جلوي آن براي حمايت بيشتر در مقابل موشكهاي ضدتانك است و به زنجيرهاي مقاوم كه قادر به تخريب موشكهاي پيش از برخورد به تانك هستند، مجهز است. همچنين يك سپر قدرتمند براي حمايت چرخها و مسيرهاي تانك نصب شده است كه با وجود سبكي بسيار قدرتمند است. سيستم هيدروليكي مركاوا 3 نيز با سيستم الكترونيكي - برقي با حمايت و ايمني بالا جايگزين شده و به يك سيستم هشدار با كيفيت عالي كه با ليزر كار ميكند مجهز است. اين سيستم هر گونه خطري كه فرمانده تانك را در برجك تهديد ميكند، مشخص مينمايد. اتاق توپخانه به يك كانال تلويزيوني و هدف ياب اتوماتيكي مجهز است كه شبانهروز فعال است و ميتوان ميزان خطر تهديدكننده كه تانك را مشخص كند.
همچنين يك رايانه و مسافتسنج ليزري و چند هدايتگر و سيستم ديد حرارتي در تانك نصب شده و موتور آن نيز مدرنيزه شده است و قدرت موتور 1200 اسب بخار است كه سرعت تانك را تا 55 كيلومتر بر ساعت و ميزان كار آن را از 400 كيلومتر به 500 كيلومتر افزايش داده است و نواخت آتش آن از 8 گلوله در هر دقيقه به 10 گلوله در هر دقيقه رسيده است
.
-مركاوا4: اسطورهاي كه از هم پاشيد
تانك مركاوا 4 (65 تني) در سال 2001 وارد مرحله توليد شد و در ژوئيه 2003 آموزش عملي آن در ارتش اسرائيل آغاز شد. نخستين گروه مركاوا 4 در سال 2004 به خدمت گرفته شد. وزارت جنگ اسرائيل برنامهريزي كرده است كه هر سال 50 تا 70 تانك از اين نوع توليد كند تا تعدادشان به 400 تانك برسد. اما با توجه به نيازهاي مالي، تأمين اين رقم قابل ترديد است.
اين تانك به سپر حمايتي جديد، توپ و سيستمهاي الكترونيكي مجهز است. مركاوا 4 تا حدودي از مركاوا 3 كه از سال 1990 مورد استفاده قرار ميگيرد، بزرگتر و قادر است 8 سرباز پيادهنظام، گروه فرماندهي و سه برانكارد براي بيماران و آسيبديدگان و همچنين خدمه تانك اعم از فرمانده، راننده و مسئول پرتاب و غيره را حمل كند. در حين حركت نيز قادر است اهداف متحرك را مورد هدف قرار دهد و از توان بالايي براي پرتاب ضد هاوركرافتهاي مهاجم با استفاده از مهمات كلاسيك ضد تانك برخوردار است. برج آن جديد است و با برق كار ميكند. يك دريچه فرماندهي نيز در آن تعبيه شده است. اين تانك مجهز به توپ 120 ميليمتري ساخت صنايع نظامي اسرائيل است كه با غلاف حرارتي (Video) پوشانده است تا قوس لوله توپ در نتيجه حرارات اطراف يا شرايط پرتاب كاهش يابد. اين توپ ميتواند مهماني با انرژي بالا، از جمله مهمات 120 ميليمتر كه از شكنندگي و نفوذ بالايي برخوردار است و گلولههاي هدايتشونده پرتاب كند و پرتابكننده ميتواند نوع اين گلولهها را انتخاب كند. اين تانك 48 گلوله در داخل محفظه ايمن حمل ميكند و حاوي يك مخزن دايرهاي است كه با برق كار ميكند و ده گلوله آماده پرتاب دارد.
اما انواع گلولههاي ساخته شده در اسرائيل عبارت است از:
- گلوله قوي انفجاري ضد تانك (Heat-Mp-TM325 (CL3105
- گلولههاي (APFSDS- TM711 (CL3254
- گلولههاي (TPCSDS - TM324 (CL3139
توپ قادر است گلولههاي فرانسوي، آلماني و آمريكايي 120 ميليمتري را نيز پرتاب كند. اين تانك همچنين به يك مسلسل 62/7 و خمپاره 60 ميليمتري مجهز است. اين مسلسل ميتواند گلولههاي انفجاري و رسام تا برد 2700 متري پرتاب كنند.
مجموعه ايمني تانك عبارت از يك سيستم الكترومغناطيسي هشدار و تعيين خطر است، اما سيستم كنترل آتش شامل دستگاههاي فوق مدرن است كه قادر به شناسايي و هدفگيري اهداف متحرك و حتي هاوركرافتها در حين حركت تانك هستند. سيستم رايانهاي كنترل پرتاب شامل خط ديد در دو محور، مانيتور تلويزيوني از نسل دوم، تعقيبگر حرارتي هدف، مسافتسنج ليزري، سيستم ديد حرارتي مدرن شبانه و نشانگر ديناميكي زاويه انحراف است. اما اتاق فرمانده به يك پريسكوپ شبانهروزي مجهز است و شامل سيستم عمليات فشرده و ارتباط پيشرفته و مديريت جنگ است.
مركاوا 4 به موتور ديزلي به شكل V مجهز است كه داراي 10 استوانه به قدرت 1500 اسب بخار است كه به مخزن سوخت در قسمت جلوي تانك مرتبط است. دو مخزن سوخت ديگر نيز در قسمت انتهايي تانك قرار دارند. اين موتور جديد قدرت تانك را تا 25 درصد بيشتر از مركاوا 3 افزايش داده و جعبه دنده نيز شامل پنج سرعت است.
بدنه اين تانك نيز به حمايت زرهي در قسمت جلو و بهبود در زوايه ديد راننده معروف است. يك دوربين نيز براي نمايش پشت تانك تعبيه شده است. اين تانك در مقابل مجموعه زيادي از خطرها، از جمله موشكهاي هدايت شونده از هوا و سلاحهاي پيشرفته ضدتانك مقاوم است.
قسمت پايين بدنه تانك به سيستم تهويه و سيستم حمايت ضد NBC مجهز شده است. با اين حال، مقاومت لبنان توانست خسارتهاي سنگيني بر اين تانك وارد آورد؛ به گونهاي كه اسرائيل تصميم به توقف توليد آن گرفت.
*هواپيماي بدون خلبان (Searcher MKII)
هواپيماي بدون خلبان Searcher MKII ساخت صنايع اسرائيل از نمونههاي مشابه آن بسيار پيشرفتهتر است. اين هواپيما كه صدايي شبيه به صداي اره برقي دارد با چشم غيرمسلح ديده نميشود، مگر اينكه با دقت كاملي كه چشم را خسته ميكند، به آسمان نگاه شود. براي اين هواپيما پايگاه كنترل زميني و هوايي وابسته به سازمان اطلاعات نظامي و نيروي هوايي اسرائيل وجود دارد كه به سيستم شبكه مركزي مرتبط است.
MK-2 سيستم اطلاعاتي نسل چهارم هواپيماهاي بدون خلبان است كه براي مقابله با چالشهاي كنوني و آينده طراحي شده است. از مشخصه آن داشتن موتور ممتاز، سرعت استقرار و فرماندهي مأموريت و مركز كنترل مدرن زميني است. اين هواپيما كه در سال 1998 وارد عرصه خدمت شد، اطلاعات لحظهاي ارائه ميدهد و به سيستم «GPS» مرتبط است. دادههاي اين هواپيما مستقيم روي خط ديد است و ميتوان از طريق سيستم انتقال هوايي اطلاعات، دادهها را به پايگاههاي خارج از خط ديد انتقال داد: مهمترين مشخصه هواپيماهاي بدون خلبان MKII عبارتاند از:
- زمان پرواز در هوا: 15 ساعت؛
- سرعت: 200 كيلومتر در ساعت؛
- ارتفاع در هوا: تا 6100 متر؛
- برخاست و فرود: مكانيزه؛
- وزن آن در زمان برخاستن: 426 كيلوگرم؛
- بيشترين محموله: 100 كيلوگرم؛
- عرض بال: 55/8 متر؛
- طول هواپيما: 85/5 متر
صنايع هوايي اسرائيل نسل جديدي از اين هواپيماها را با اندكي تغيير و اضافه كردن سيستمهايي به آن توليد كرده است .از جمله اينكه نسل جديد قادر به حمل دو يا سه موشك هلفاير است كه در هدفگيري، خواه كوچك يا بزرگ، از ديگر امتيازات نسل جديد پرواز در ارتفاعات بسيار بالاست كه با چشم غيرمسلح ديده نميشود و صداي آن در آسمان پخش ميشود، بهگونهاي كه نميتوان جهت صدا را تشخيص داد.
گلولههاي كلاسيك مدرن دو كاربردي از نوع M483AI است. اين گلولههاي توپخانهاي ساخت آمريكا كه به اسرائيل تحويل داده شده همانند انگشتري به شكل الماس است و بلندترين گلوله معمولي به شمار ميآيد.
*ترجمه و ويرايش:خبرگزاري فارس
انتهاي پيام/
17:12 - 23 مرداد 1387