جنبش غذاهاي سريع
خبرگزاري فارس: من معتقدم كه اين غذاهاي آماده و سريع، تنها گرسنگي رواني افراد را برطرف ميكنند و به دليل كم ارزش بودن آنها، افراد را به سوي مصرف بيشتر و بيشتر اين مواد غذايي سوق ميدهد.
چكيده:
با وجود تحقيقات و پژوهشهاي فراواني كه آثار زيانبار مصرف غذاهاي آماده و سريع را مورد تاكيد قرار دادهاند، اما هنوز هم روند توليد و عرضه گسترده اين هله هولههاي سرشار از نمك و قند و روغن و مواد نگهدارنده، به سرعت در حال گسترش است. با وجود اينكه اين غذاها باعث بروز بيماريهاي سرطان، چاقي، چربي خون، ديابت و بيماريهاي قلبي، تخريب خاك،ايجاد زبالههاي صنعتي و تجاري و آسيب رساندن به محيط زيست ميشوند، اما تبليغات بي پايان شركتهاي توليد كننده اين غذاها و استفاده از روشهاي صنعتي با كارايي و اثر بخشي بالا، كه باعث به وجود آمدن فرهنگ صنعتي، زندگي صنعتي، جنگهاي صنعتي و حتي مذهب صنعتي نيز در عصر ما شده است، مصرف كنندگان اين غذاها را به اسارت خويش درآورده است.
در چند سال اخير، ما شاهد چند جريان سازنده در جهت اصلاح سيستم تغذيه صنعتي خود بودهايم. نظير كتاب هاي اريك اسكلوزر با عنوان« ملت غذاهاي آماده» و « تعارض همه چيز خواري» اثر ميشل پولان به همراه فيلم سينمايي مستند « مرا سورپريز كن!» در اين آثار با اشاره به هزينههاي پنهان استفاده از غذاهاي آماده نظير بروز سرطان، چاقي، بيماريهاي قلبي، بدرفتاري با انسان ها و حيوانات، تخريب خاك، به وجود آمدن پسماندهاي تجاري و صنعتي، آسيب رساندن به منابع طبيعي و غيره، ابعاد مختلف اين فاجعه مورد بررسي قرار گرفته است.
همچنين در فيلمي كه به كارگرداني مورگان اسپورلوگ تهيه شد، ابعاد مختلف عرضه و فروش غذاهاي شركت مك دونالد و رقباي آن، مورد بررسي قرار گرفته است . در اين اثر، وي به جنبههاي شخصي و اجتماعي نتايج مصرف اين غذاها بر سلامت افراد ميپردازد. در انتها نيز كارگردان با اشاره به « بينظميهاي تغذيه عمومي ما» اين سوال اساسي را مطرح ميكند كه « ما بايد چه چيزي را بخوريم؟»
آقاي پولان نيز به پايههاي شكل گيري مثلث غذاهاي سريع و آماده يعني برگرها ،فرايزها و كولاها از ديدگاهي جامع و همه جانبه ميپردازد. در اين غذاها، ايزوتوپهاي كربن ، 50درصد حجم اين مواد غذايي را تشكيل ميدهد كه از ذرت به دست آمدهاند. اين ماده، سازنده ( غير مستقيم) گوشت گاو، فيلهها و پايدارسازهاي غذاهاي آماده نيز به شمار ميرود. به علاوه، وجود شربت ذرت با قند فراكتور بالا كه 99 درصد كالري اين نوشيدني را تشكيل ميدهد، ميتواند به صدمات جسمي اين غذاها بيافزايد، همچنين به دليل استفاده از روغنهاي ذرت جهت سرخ كردن اين غذاهاي گوشتي، كالريهاي اين غذاها با افزايش رو به رو ميشود . پس از ارائه اين توضيحات ، من مجددا صحبت خود را در مورد غذاهاي سريع و آماده ادامه ميدهم و تمايل دارم كه عادات غذايي خود را هم شرح دهم.
من معمولا وعدههاي غذايي شامل غذاهاي طبيعي و فاقد مواد نگهدارنده و شيميايي مصرف ميكنم. اما حقيقتا« غذاهاي صنعتي» موجود در بازار چيست؟
من معتقدم كه اين غذاهاي آماده و سريع، تنها گرسنگي رواني افراد را برطرف ميكنند و به دليل كم ارزش بودن آنها، افراد را به سوي مصرف بيشتر و بيشتر اين مواد غذايي سوق ميدهد. در هنگام فقدان اكسيژن ، يك مرگ سريع روي ميدهد و جنسيت افراد در آن نقشي ندارد. اما گرسنگي موضوعي متفاوت است.
انسان ها ميتوانند مدت زماني طولاني را با يك گرسنگي مزمن تحمل نمايند، چرا كه گرسنگي اصولا يك واقعيت روزمره زندگي همه انسانهاست و به همين دليل هم بخش زيادي از تبليغات اين شركتها، بر همين اصل بنيان نهاده شده است.
آقاي ژاك ايلول جامعه شناس سرشناس فرانسوي در كتاب خود با عنوان «جامعه تكنولوژيكي » ابعاد مختلف اين قضيه را توضيح داده است. به علاوه، وي در اين اثر نشان ميدهد كه چگونه مفاهيمي طبيعي،ناخودآگاه و خودجوش در قرنهاي پيشين، به مفاهيمي كاملا دستكاري شده و حسابگرانه در عصر حاضر تبديل شدهاند. به صورت خلاصه بايد گفت كه در عصر كنوني، تكنولوژي توانسته است ارزشهاي پيشين را از بين برده و به جاي آنها تنها معيار اثر بخشي و كارايي را حاكم نمايد. غذاهاي شركت مك دونالد و رقبايش ، تنها و بهترين راه جهت پايان دادن به گرسنگي بوده و مزه خوبي هم دارند. همچنين اين غذاها ارزان و در دسترس هستند. اين شركتها با استفاده از حجم توليد اقتصادي و روشهاي اثر بخش ديگر، به توليد كالايي ارزان و سريع و صنعتي مي پردازند. اين غذاها را ميتوان يك نفره، با يك دست و حتي در هنگام رانندگي ميل نمود. هر يك از اين غذاهاي لذت بخش و سريع، 200 كالري به بدن شما اضافه ميكند و به همين دليل هم عروسك نماد شركت مك دونالد، همواره به روي شما ميخندد!
اين اثر بخشي و كارايي در توليد غذاهاي سريع و آماده، منجر به برهم خوردن همه روابط موجود ميان انسانها و غذاهايشان و همچنين بين افراد شده است.
اقاي پولان به اين نكته اشاره ميكند كه امروزه سوپر ماركـتها به محلي تبديل شدهاند كه گويي شما در آنها به رانندگي و انتخاب كالاهايتان ميپردازيد. اين وضعيت باعث شده است كه تهيه نان و گوشت كه جزء فعاليتهاي روزانه افراد در گذشته به شمار ميرفت و باعث همكاري انسانها با يكديگر بود، عملا به فراموشي سپرده شود. اين تفكر موجود در فراسوي ايجاد سيستم غذايي صنعتي، به ايجاد توليد صنعتي ساير كالاها، آموزش صنعتي، پيدايش دين صنعتي و در نهايت جنگ صنعتي منجر گرديده است. به علاوه ، اين تفكر به توليد انبوه و كهنگي برنامهريزي شده لوازم خانگي ما دامن مي زند. تيم كنوني آموزشي ما كه صنعتي نيز گرديده است، با ايجاد تغييرات اساسي در فرهنگ ما، حوزههاي رفتارهاي كودكان، مهارتهاي شغلي و تيمهاي فوتبال را با ويژگيهاي جديدي رو به رو نموده است. به علاوه، در سايه اين زندگي جديد، زندگي رمز آلود ما به يك زندگي صنعتي و ماشيني تبديل شده است. از سوي ديگر، تلويزيون و رسانههاي ديگر باعث شده اند كه افراد شارلاتان با بهرهگيري از مزيت توليد اقتصادي به صرفه، روح ما را تسخير نمايند. قتل عام ساير انسان ها كه در سايه جنگهاي صنعتي قرن بيستم به وجود آمد، در تاريخ بشريت هيچ پيشينهاي ندارد.تفنگهاي اتوماتيك و بمبهاي هوشمند، دو عنصري هستند كه جنگهاي امروز را با تغييراتي بنيادين رو بهرو كرده است و دستيابي به اهدافي فاجعهآميز را ميسر مينمايد. تا همين چندي پيش، ما مجبور به مبارزه تن به تن بوديم.
اما امروز ما به موثرترين و كارآمدترين راه جهت كشتن يكديگر دست يافتهايم و اين امر ميسر گرديده كه تصور كنيم ، زمينه انهدام خود ساخته نسل بشر فراهم شده است
.
در عصر حاضر با جابجايي كارايي طبيعي با روشهاي مصنوعي، صنعتي شدن روشهاي كشاورزي و نابودي روابط ديرپاي ما با زمين، گياهان و حيوانات كه منجر به تغذيه بدنهاي ما و تقويت روابط فرهنگي و در نهايت رشد روحي ما مي گرديد، زندگي ما با چالشهاي بزرگي روبرو شده است. هر ذره از ساندويچ همبرگر، باعث نابودي رموز قديمي زندگي پيشينيان ما ميشود ، رموزي كه در بطن شرايط انساني به وديعه نهاده شده است. لذا اگر چه ممكن است اين ساندويچ به من احساس رضايت و لذت ببخشد، اما هرگز به بقا و جاودانگي من كمكي نمي كند.
.......................................................................................
منبع:ماهنامه سياحت غرب ،شماره 48
14:56 - 26 شهریور 1386