دموكراسي با اعمال شاقه
خبرگزاري فارس: برقراري دموكراسي درعراق با اعمال شاقه همراه شده، به طوري كه اكنون كلكسيوني از خطرات حيات اين كشور را تهديد ميكند و فرستاده ويژه نخستوزير عراق به تهران كشورش را به لحاط انسجام تجزيه يافته ميداند.
علي الاديب با اين حال معتقد است كه هنوز اين سرزمين يكپارچه است و ميتوان آرامش را درآن برقرار كرد.
او در گفتوگو با فارس صراحتا كشورهاي عربي منطقه نظير عربستان سعودي و مصر را به حمايت از تروريستها متهم مي كند و مي گويد: هر كشوري كه از خشونتها و عملياتهاي تروريستي در عراق حمايت ميكند و براي آن پول پرداخت ميكند، روزي خود گرفتار مشكلاتي شبيه مشكلات عراق خواهد شد.
الاديب رئيس دفتر سياسي حزبالدعوه و از نمايندگان اولين پارلمان دموكراتيك دائمي عراق است.وي هفته پيش با عنوان نماينده ويژه نوري المالكي نخستوزير عراق به تهران آمد تا گامي ديگر را در راستاي تداوم حيات اولين دولت دموكراتيك كشورش برداشته باشد.
خبرنگار فارس در گفتوگو با الاديب به واكاوي تحولات عراق و پشت پرده آن پرداخته است.
س: هدف از سفر به تهران چه بود؟ آيا پيام خاصي از جانب آقاي نوري المالكي نخستوزير عراق براي مقامات ايراني آورده بوديد؟
ج: پيام خاصي نداشتم. هدف از اين سفر، يكي صحبت درباره اجرايي شدن توافقاتي بود كه ميان جمهوري اسلامي ايران و آقاي ابراهيم جعفري در زمان نخستوزيري وي امضاء شده بود، زيرا در برخي زمينهها كار جدي نشده است و ديگري انتقال سلام آقاي نوري المالكي به مقامات ايراني و صحبت در مورد سفر ايشان به تهران بر اساس دعوتي كه از قبل از سوي مقامات ايراني صورت گرفته است. آقاي المالكي در نزديكترين فرصت به ايران خواهند آمد. اين ديدار در راستاي سفرهاي آقاي مالكي از كشورهاي همسايه است زيرا سياست حكومت عراق سياست همكاري با كل كشورهاي همجوار است و آن سياست ستيزه جويانهاي كه صدام اعمال ميكرد را قبول نداريم.
س: روابط تهران با دولت آقاي نوريالمالكي چگونه است؟
ج: روابط خوبي ميان دو كشور برقرار است و سفراي هر دو كشور فعال هستند ضمن اينكه سفير ايران در عراق با كل مسئولين عراقي روابط مثبت دارد و هر دو حكومت نيز بر اين روابط تاكيد دارند و همكاري لازم در زمينههاي اقتصادي هم وجود دارد.
س: بحث بركناري يا كنارهگيري المشهداني رئيس مجلس عراق يكي از مهمترين مباحث مطرح در پارلمان است. در اين قضيه كدام بحث مطرح است، بركناري يا كنارهگيري؟
ج: اين بحث ميان برخي از اعضاي مجلس و نيروهاي سياسي به ويژه ائتلاف التوافق (فراكسيون سني پارلمان عراق) كه المشهداني را به عنوان نماينده خود برگزيدند،مطرح شده است اما هنوز به توافق نهايي در اين زمينه نرسيدهاند.
س: علت بركناري رئيس مجلس عراق چيست؟
ج:به نظرم مسئله كيفيت اداره مجلس است.المشهداني مديريتي ناپخته دارد و موفق نيست. وي زماني كه پشت ميز رياست مجلس قرار ميگيرد ، به مجرد اينكه هر عضو مجلس نظري در مورد مسئلهاي ميدهد،خودش به طور مستقيم بعد از اتمام سخنان فرد و يا در ميان صحبتهاي نماينده، نظر خودش را ارائه ميكند كه اصلا اين كار خلاف آييننامه مجلس است. وي در جايگاهي كه نشسته حق بيان راي ندارد و براي اظهار نظر بايد از جاي خود برخواسته و به جايي رود كه بقيه اعضاي مجلس در آن قرار ميگيرند و راي ميدهند. هر عضو مجلس براي خود نظري دارد ضمن اينكه اعضاي مجلس نماينده مجموعهاي هستند. بعضا بحثها در مجلس بدون سقف زماني است و ميبايست تقسيم بندي شود زيرا مجلس براي تصويب كردن قوانين است.ما تا به حال نتوانستيم در طول چهار ماه گذشته كه از تشكيل مجلس ميگذرد، قانون مهمي را تصويب كنيم و همواره در بحث و جدل بودهايم.
س:نظر گروههاي ديگر نظير ائتلاف واحد و كردها در اين باره چيست؟
ج: همه از اين وضع ناراحت هستند. البته نه از شخص ايشان بلكه از رفتار مديريتياش ناراحت هستند.
س:بحث مطرح ديگر تغيير وزراي برخي از وزارتخانهها توسط آقاي نوري المالكي است.اين بحث چقدر جدي است؟
ج: خود آقاي مالكي نميخواهد اين كار را انجام دهد اما هر وزيري تابع يك نيروي سياسي است و نيروهاي سياسي كه اين افراد را كانديدا كردند اكنون در مورد اين افراد تغيير راي داده اند و از آنها خواستهاند كه استعفاء دهند.
س: چرا؟
ج:به نظرم به خاطر بيكفايتي وزراء است. زيرا اين افراد با عجله انتخاب شدند و به آن شكلي كه اين شخصيتها بايد بررسي ميشدند، نشدند.
س: مثلا كدام وزارتخانهها؟
ج: وزارت حمل و نقل، جهانگردي ، استانها و البته در مورد وزارت كشور نيز رسانهها مباحثي را مطرح كردند كه حقيقت ندارد و اگر باشد هم اجرايي نشده است.
س: چند روز قبل روزنامه الراي العام اعلام كرده بود آمريكا به علت ناخشنودي از دولت نوري المالكي در صدد براندازي دولت جديد عراق است. نظر شما چيست؟
ج: در اين خصوص رسما چيزي اعلام نشده است اما اگر هم واقعيت داشته باشد آنها آشكار نميكنند. شايد در اين خصوص افراد ديگري سعي كنند چنين كاري را انجام دهند تا مورد تاييد نظر آمريكا قرار گيرند.
س: مثلا چه كساني؟
ج: جبهه مرام طي اعلاميهاي اعلام كرده به دنبال سرنگوني دولت مالكي و تشكيل دولت نجات ملي عراق است. در اين جبهه اياد علاوي نخستوزير اسبق عراق نيز حضور دارد. او شيعه بعثي و اكنون نماينده مجلس است اما از همان ابتداي تشكيل مجلس يك روز هم در آن حاضر نشده و دنبال كارهاي خودش بوده است. در آيين نامه مجلس نيز ثبت نشده كه اگر نمايندهاي غيبت دائم داشته باشد چه تصميمي را در قبال آن بايد اتخاذ كرد.
س:رابطه آمريكاييها با دولت نوري المالكي چگونه است؟
ج: رابطه عالي است زيرا آنها شريك ما در حوزه امنيتي، نظامي و سياسي هستند و حضور دارند.
س: با توجه به افزايش درگيريها و خشونت در عراق اين مسئله بر كار دولت نيز تاثير داشته است؟
ج:درگيري مسلحانه وجود دارد و باعث كندي كار دولت شده است.برخي از وزراي دولت مسائلي را مطرح ميكنند كه بر خلاف توافق است و به عنوان مثال سلام الزبيعي قائم مقام سني نخستوزير حرفهايي ميزند كه بر خلاف صحبتهاي نوري المالكي است.
س: پيش از اين رسانه هاي خبري و همچنين آمريكا ناآرامي ها و افزايش خشونتها در عراق را به زرقاوي نسبت مي دادند اما به نظر مي رسد حتي با كشته شدن او نيز خشونتهاي فرقه اي در عراق كاهش نيافته و به همان شدت ادامه دارد.
ج: با كشته شدن زرقاوي هيچ چيز تغيير نكرده است. كار وي در عراق گسترده بود و خيلي از تروريستها توانستند خشونت را خودشان اداره كنند و جانشين زرقاوي نيز يك عراقي شد به نام عبدالله جنابي و اكنون خيليها شبيه زرقاوي هستند.به نظر من كشتن زرقاوي فقط كاربرد تبليغاتي داشت.
س: به نظر شما علت شدت يافتن خشونتها چيست؟
ج: تروريستها ميخواهند با اين كار مردم را به اين فكر وا دارند كه اين حكومت نميتواند كاري برايشان انجام دهد و بايد حكومت نجات ملي تشكيل شود. جبهه مرام كه براي اين منظور شكل گرفته، در حال كار كردن با بعثيون در همين زمينه است. بعثيها ميخواهند بار ديگر به قدرت باز گردند. تعدادي از بعثيها دارند با اين جبهه همكاري ميكنند و معتقدند كه ما نبايد ضد بعث كار كنيم و آنها نيز بايد به شكل يك حزب سياسي دربيايند و در دولت مشاركت داشته باشند.در مجلس حاضر شوند و در وزارت باشند. اكثريت سنيهايي كه درحكومت صدام جايگاهي داشتند و اكنون خارج از قدرت قرار دارند معتقدند بايد حكومت نجات ملي در عراق تشكيل شود تا تصميمگيريها در دستشان باشد.
س:از سنيهايي كه در دولت هستند چه كساني گرايش به تشكيل دولت نجات ملي دارند؟
ج: امثال الزبيعي و طارق الهاشمي كه صحبتهايشان با طرفداران تشكيل دولت نجات ملي همخواني دارد از اين جمله هستند. حتي المشهداني نيز در مصاحبهاي مطبوعاتي در مصر مطالبي را در اين زمينه عنوان كرده است.
س:برخي ادعا ميكنند كه المشهداني از گروههاي شبه نظامي سني حمايت ميكند. آيا اين ادعا درست است؟
ج: اين مسئله را از خود المشهداني پرسيدند و او رد كرد اما گفت اگر بنده را متهم به حمايت از گروههاي مقاومت ميكنيد،اين براي من يك افتخار است.
س:چه كساني در پشت اين خشونتها قرار دارند؟
ج: كل حكومتهاي عربي از جمله مصريها و سعوديها زيرا آنها احساس ميكنند كه سنيهاي عرب عراق از آنها هستند و آنها بايد بر عراق حكومت كنند. از نظر كشورهاي عربي منطقه، شيعيان هم بيگانه هستند و حكومت ايران بر روي آنها تاثير گذار است. آنها آشكارا ما را متهم به حكومت طائفه اي ميكنند و مي گويند اين حكومت براي شيعيان است و ما ضد سني هستيم. در حالي كه اين چنين نيست.
علاوه بر آنها بعثيهايي كه در ارتش بوده و اغلب هم افسرهاي عاليرتبه در سازمان امنيت بودند از عوامل موثر در خشونتها مي باشند چرا كه ما كل دستگاههاي امنيتي آنها را منحل كرديم و ممكن نيست مجددا آنها روي كار آيند زيرا روي كار آمدن آنها باعث ميشود دوباره رژيم سابق شكل گيرد.
همچنين اعضاي القاعده از ديگر كساني هستند كه در عراق دست به خشونت ميزنند و شاخه عراقي القاعده در دست زرقاوي بود و آنها يك شورا تشكيل دادند كه هشت گروه كه نام آنها مشتقاتي از واژه اسلام است، در اين تشكيلات عضو هستند مانند جيش محمد، جيش تحرير اسلامي يا انصار السنه.
س: اما واقعا تا كي اين خشونتها ادامه خواهد داشت؟ آيا هيچ چشم اندازي براي بازگشت آرامش به عراق وجود دارد؟
ج: دولت براي صلح ميهني پيشنهادي داده است و فعلا با كساني كه خشونت را در پيش گرفته اند صحبتهايي انجام شده است. اگر در اين مذاكرات به توافقات سياسي برسيم ممكن است، مسئله حل شود. اما تا اين لحظه نتيجه عملي نداشته البته افرادي كه در خشونتها دست داشتند، آمدند خودشان را معرفي كردند و اكنون ميخواهند كار سياسي انجام دهند.
س: حل اين قضيه چقدر طول ميكشد؟
ج: به نظر من اين خشونتها ادامه خواهد داشت زيرا برخي از كساني كه دست به خشونت ميزنند اصلا دنبال حل قضيه نيستند.هر چند كه خودشان ميگويند دنبال حل هستيم.گروه زرقاوي از آن جمله است كه ميخواهد حكومتي در عراق شبيه طالبان در افغانستان تشكيل دهند.اين گروه اصلا قابل گفتوگو نيستند، آنها همه را تكفير ميكنند.حتي سنيهايي را كه با آنها منسجم نميشوند.برخي هم هستند كه آماده مذاكرهاند اما ما قبولشان نداريم و ممكن نيست كه ملت عراق از جرم آنها چشم پوشي كنند.
ج:آمريكاييها همواره ايران را متهم به دست داشتن در خشونتهاي عراق ميكنند. اين اتهامات تا چه اندازه صحت دارد و موضع دولت عراق در اين خصوص چيست؟
س: كل شيعيان متهم به اين هستند كه طرفدار ايران هستند و يا ايران كمكشان ميكند و اين ترفندي است تا شيعيان را به محاصره در آورده و آنها را از اكثريت بياندازند.در دولت كنوني ما يك سوم را توانستيم به دست آوريم .در خصوص پستهايي مانند رياست جمهوري، نخستوزيري و رياست مجلس و معاونانشان در قانون اساسي عنوان نشده كه اين افراد بايد از چه قوميتهايي باشند بلكه گروهي كه بيشترين آرا را كسب كند همان ميتواند تصدي پستها را داشته باشد. اما گروههاي ديگر گفتند كه اگر ميخواهيد به توافق برسيم بايد پستها در اين چهار سال در شكل كنونياش باشد و بدين ترتيب بود كه ما را از اكثريت انداختند.
س:با افزايش خشونتها در عراق تحليلگران آمريكايي از جمله گالبرايت اعلام كردند كه عراق به سه بخش شيعه، سني و كرد تجزيه شده است.آيا اين تحليل صحت دارد؟
ج:عراق اصلا در زمان صدام تجزيه شده بود.كردها از 1991 خودمختاري در پيش گرفته بودند و حتي ارتش عراق نميتوانست در آن منطقه دخالت كند وقتي هم دخالت كرد به خواسته آقاي مسعود بارزاني در سال 1996بود. خودشان پيشمرگ دارند، درآمد مالي دارند، گمركات دارند.سنيهايي هم كه مقاومت ميكنند و خشونت در پيش گرفتند دنبال به دست آوردن جايگاه قبلي خود هستند و ميخواهند حكومت را از آن خود كنند . آنها ياد گرفتند از طريق كودتاي نظامي به خواستههايشان برسند.شيعهها نيز خواهان رژيم فدرالي هستند و اكنون 24 كشور در جهان داراي اين رژيم هستند و نوع رژيم به معناي تجزيه نيست.
س:با اين صحبتها آيا واقعا عراق تجزيه شده است؟
ج: از همين لحاظي كه گفتم (به لحاظ قوميتي) تجزيه شده است،وضع كردها امن است و كسي آنجا ماشين منفجر نميكند. 17 درصد از بودجه عراق در دست آنهاست.منطقه شيعه و سني مثل دياله، صلاحالدين و بغداد در درگيري مستمر هستند و به دنبال آن هستند كه شيعه را از اين مناطق بيرون برانند و شيعه هم دارد از خود دفاع ميكند.
س: اگر بعضا شخصيتهايي از شيعه، سني و كرد خواستار تجزيه عراق شوند، آيا ائتلاف واحد عراق با آن موافق است؟
ج: مطلقا كسي خواهان تجزيه نيست حتي آمريكا، اما در قانون اساسي بحث فدرالي اداره شدن عراق مطرح شده است.
س:با افزايش درگيريها فكر ميكنيد اميدي به يكپارچه بودن كشورتان باشد؟
ج:ما سعي مان را ميكنيم كه عراق تجزيه نشود و كردها هم همين قول را دادهاند.ميگويند ما جزء عراق هستيم و داراي حق مساوي و ما برتري نداريم.سنيها هم ميخواهند شبيه به وضع سابق باشند.
تا اين لحظه تقريبا يكپارچگي زميني عراق وجود دارد.اما در وحدت و انسجام يكپارچه نيستند و تجزيه شدهاند.
س:نظر مراجع و كشورهاي همسايه در مورد تجزيه عراق چيست؟
ج: همه كشورهاي همسايه از تجزيه عراق هراس دارند و نميخواهند عراق تجزيه شود و خواهان وحدت عراق به اين شكل هستند.مراجع نيز خواستار پايان يافتن خشونت هستند و گروهها را دعوت به يكپارچگي ميكنند.
س:رابطه بين اعضاي دولت كنوني كه از گروههاي مختلف هستند چگونه است؟
ج: انسجام دولت كنوني مرهون انسجام گروههاي سياسي است كه اين دولت را تشكيل دادند.اگر آنها منسجم شوند، دولت نيز منسجم خواهد بود.وحدت عراق به نفع همسايگان عراق است.هر كشوري كه خشونتها را در عراق تاييد و براي استمرار آن پولي ميپردازد ،در آينده دچار اين مشكلي مانند مشكل عراق خواهد شد.
انتهاي پيام/.
------------------------------
گفتوگو از فاطمه تيمورزاده
11:34 - 29 اوت 2006