«از کانون فاجعه»: زایش هنر از دل رنج، عشق و جنگ در غزه
عوس البنا، هنرمند فلسطینی و سازنده فیلم کوتاه «جاد و ناتالی»، یکی از ٢٢ اثر تشکیلدهنده «از کانون فاجعه» که بهعنوان نماینده فلسطین در فهرست اولیه اسکار نود و هفتم قرار دارد، در مصاحبهای از رنجی که شاکله فیلم کوتاهش را بنا کرده است، سخن گفت.
خبرگزاری فارس-گروه سینما: «از کانون فاجعه» شامل داستانهایی است که توسط کارگردانان در غزه روایت شدهاند و توسط راشد مشاراوی، کارگردان فلسطینی، گردآوری شده است. فیلم کوتاه «جاد و ناتالی»، راوی بخشی از زندگی البنا نیز یکی از این آثار است.فیلمهای موجود در «از کانون فاجعه»، از مستند گرفته تا داستانی و انیمیشن، زوایا و تجربیات مختلفی از جنگ در غزه را به تصویر میکشند. جنگی که اسرائیل از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ علیه این باریکه تحت محاصره آغاز کرد و تاکنون نزدیک به ۴٦,٦۰۰ نفر را به کام مرگ کشانده است.البنا، این مرد جوان فلسطینی که در مصاحبهای ویدئویی شرکت کرده است، درحالیکه غم در چهرهاش موج میزند، از نامزدش ناتالی میگوید، عشقی که قصه او را ساخته است.او از آرزوها و برنامههایی که با ناتالی داشت، میگوید. آنها قصد داشتند ازدواج کنند، خانوادهای تشکیل دهند، آیندهای را با یکدیگر بسازند و به خاطرهسازی ادامه دهند. اما البنا حالا روی خرابههای خانهای نشسته است که روزی محل زندگی معشوقهاش بود. «جنگ او را از من گرفت. همه چیز را از من گرفت. او همراه با سایر اعضای خانوادهاش در یک بمباران جان باختند.»
البنا که از روز بمبارانی که جان ناتالی را گرفت بهعنوان «یک کابوس» یاد میکند، پیش از شروع جنگ بازیگر تلویزیون و تئاتر بود. او از کودکی علاقه زیادی به هنرهای نمایشی داشت و استعداد خاصی در بازیگری نشان میداد. در سال ۲۰۱۵، پس از تحصیل در رشته بازیگری، شروع به ساخت آثار خودش کرد. او میگوید: «من واقعاً عاشق ساختن داستانهای عاشقانه هستم. خیلی رمانتیک هستم.»همین علاقه او به داستانهای عاشقانه، باعث شد که فیلم کوتاه تکنفره خود با عنوان «جاد و ناتالی» را بسازد و داستان خودش و نامزدش را روایت کند. ساخت این فیلم، این جوان ۲۸ ساله را از «دوره افسردگی عمیق» که پس از مرگ ناتالی در آن فرو رفته بود، بیرون آورد، اما از آنچه بر مردم سرزمینش میگذرد، غافل نکرد.«من یکی از دو میلیون نفری هستم که در نوار غزه رنج میکشند. دنیا باید بداند که ما هم مثل دیگران زندگی، خانواده، عشق و رویا داریم.»البنا اکنون قصد ندارد غزه را ترک کند، زیرا «رؤیای» بازیگر شدن هنوز محقق نشده و نمیخواهد آن را در جایی غیر از خانهاش تحقق بخشد.او وقتی به خان یونس رسید، با باور به قدرت درمانی تئاتر، سازمانی به نام «لبخند کودک» تأسیس کرد. این سازمان برای کودکانی که آسیبهای ناشی از جنگ را تجربه کردهاند، کارگاههای تئاتر برگزار میکند.هنرجویان این کارگاهها با استفاده از هنرهای نمایشی داستانهای خود را بازگو کرده و آنها را به نمایش تبدیل میکنند تا احساسات خود را بیان کنند.
البنا میگوید یاریرساندن به کودکان در این مسیر، همان اندازه که برای آنها مفید است، به او نیز کمک میکند تا زخمهایش را التیام بخشد. شاید این همان آرمانی است که مشاراوی نیز با گردآوری آثار هنرمندان جوان فلسطینی در فیلم «از کانون فاجعه» و ارائه آن در سطح جهانی، دنبال کرده است.مشاراوی، با فیلم «حیفا» (۱۹۹۶)، اولین فیلم تولیدشده در فلسطین که به طور رسمی در جشنواره فیلم کن به نمایش درآمد، به شهرت دست یافت. او یک ماه پس از آغاز جنگ اسرائیل علیه غزه، «صندوق مشاراوی» را برای حمایت از هنرمندان و افراد پشت دوربین در این منطقه محاصرهشده تأسیس کرد.این کارگردان ٦٣ ساله پیشتر در مصاحبهای درباره «از کانون فاجعه» گفته بود: «این بار قرار نیست فیلم بسازم. این بار به فیلمسازانی که در غزه هستند - زن و مرد - این فرصت را میدهم تا آثار خود را تولید کنند.»مشاراوی عنوان کرد که آنچه این اثر را شگفتانگیز میکند، این است که هنرمندان در حین ساخت آثار موجود در آن در حال نجات جان خود و پیداکردن آذوقه و سرپناه بودهاند و همین نزدیکی کارگردان به رخدادهای در حال وقوع، نام فیلم را که «از کانون فاجعه» است، توجیه میکند.«کاملاً عیان است. غزه خونین است. یک نسلکشی واقعی. من بهعنوان یک از شهروندان غزه، یک فیلمساز و یک انسان، از خودم پرسیدم که [در چنین شرایطی] چه کاری میتوانم انجام دهم؟ پاسخ از سینما آمد.»«از کانون فاجعه» که نقطه عطفی در صنعت فیلمسازی فلسطین به شمار میرود، شاهدی بر زندگی مردم غزه است که تحت محاصره و حملات هوایی و زمینی اسرائیل قرار دارند.
به گفته تهیهکننده این اثر، این فیلم روایتگر «استقامت روح بشریت و خلاقیت پایایی است که حتی در مواجهه با ویرانیهای بیامان نیز شکوفا میشود.»این اثر در دو بخش ارائه شده است: قسمت اول و قسمت دوم. هر قسمت کمتر از یک ساعت است و حاوی یازده فیلم کوتاه است. با توجه به ماهیت غمانگیز و ناراحتکننده این آثار، بین دو بخش یک تنفس کوتاه به تماشاگران داده میشود.مایکل مور، کارگردان و تهیهکننده آمریکایی که چندی پیش بهعنوان تهیهکننده اجرایی به تیم تولید «از کانون فاجعه» پیوست، با دعوت از مردم برای تماشای این فیلم گفت که کمپینهای تبلیغاتی، نسلکشی و پاکسازی قومی در غزه توسط اسرائیل را مخفی کردهاند.مور با ستایش شجاعت ٢٢ فیلمسازی که آثارشان در «از کانون فاجعه» قرار دارد گفت: «هیچ فیلمساز یا هنرمندی هرگز نباید داستان تباهی و ویرانی خود را تعریف کند» اما این هنرمندان «با استفاده از هر ابزاری که میتوانستند از زیر آوار خانهها و شهرهای خود بیرون بکشند راهی برای بهتصویرکشیدن داستانهای خود در غزه یافتند.»واترملون پیکچرز این فیلم را که به نمایندگی از فلسطین در بخش بهترین فیلم بینالمللی اسکار شرکت کرده است، در تاریخ سوم ژانویه به طور رسمی اکران کرد. «از کانون فاجعه» توانسته است از دور اولیه رأیگیری عبور کند و در دور بعدی مشخص خواهد شد که آیا به فهرست نهایی نامزدهای اسکار نود و هفتم راه پیدا میکند یا خیر.#غزه#از_کانون_فاجعه#سینمااخبار هنری را میتوانید از طریق صفحه هنر و رسانه فارس دنبال کنید.
17:02 - 25 دی 1403
1 پاسخ