تعویض پرچم گنبد حرم امام رضا(ع) به روایت اسناد تاریخی
صبح امروز دوباره پرچم گنبد طلایی حرم مطهر حضرت رضا(ع) تعویض شد و به رنگی مشکی درآمد؛ آیینی که سالهاست برگزار میشود و داستانی شنیدنی دارد.
فارس- مشهد؛ سال هاست در حرم مطهر امام رضا(ع) آیینها و مراسم بسیاری به صورت منظم برگزار می شود. جاروکشی صحنها، تعویض پرچم گنبد طلا، نقاره نوازی و بسیاری از آیین هایی که روزانه، توجه زائران و مجاوران به سمت خود جلب می کند.آیین هایی که هرکدام شان روایتی تاریخی دارند و در خبرگزاری فارس به مرور به همین موضوعات خواندنی می پردازیم. در «چهارشنبه امام رضایی» این هفته به مناسبت تعویض گنبد امام رضا علیه السلام به مناسبت ایام شهادت حضرت زهرا(س) به بررسی اسناد تاریخی آیین تعویض پرچم گنبد منور رضوی و روایت هایی از طرح پرچم گنبد طلا می پردازیم. این نکات جالب را در ادامه بخوانید.
پرچم سبز امام رضا(ع) مربوط به چه دوره ای است؟
شاید اولین سوال این باشد که پرچم گنبد رضوی چه تاریخچه ای دارد؟ آن طور که مرتضی انفرادی، مدیر گروه فرهنگ و سیره رضوی بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی گفته است، تاریخ دقیق استفاده رسمی از پرچم در آستان قدس رضوی به درستی روشن نیست اما پس از آن که مامون در هنگام معرفی امام رضا(ع) به ولایتعهدی، رنگ سبز را جایگزین رنگ سیاه کرد، این رنگ به عنوان نماد حکومتهای شیعی مرسوم شد.در اواخر دوره تیموری، عَلَم یا پرچم مانندی در آستان قدس وجود داشته است که در هنگام استقبال از امرا و پادشاهان و یا هنگام تسلیم شهر به مهاجمان، آن را بیرون میآوردند.در نسخههای خطی متعلق به قرن دهم هجری نشان یا پرچم آستان قدس، نقاشی یا صورتبرداری شده که به صورت ترنجی بوده و در حاشیه آن، اسامی چهارده معصوم در چهارده دایره کنار هم و در وسط آن عبارت «مهر مشهد مقدسالرضا علیه افضل التحیه و الدعاء» مشاهده میشود. در آن زمان، هنگام تشرف بزرگان علمی یا حکومتی به آستان قدس همراه خلعت، پرچمی به آنان اهداء میشده که مایه مباهات دریافتکنندگان آن بوده است.
رنگ و عبارات روی پرچم گنبد رضوی چطور تعیین شد؟
در دوره پهلوی دوم به سال۱۳۲۷ نیز صاحب منصبان آستان قدس درصدد برآمدند تا نشان خاص برای آستان قدس تهیه کنند. در پیشنویس نامهای که نایبالتولیه وقت، برای وزارت دربار آماده کرده، این چنین استدلال شده که برای حفظ عظمت دربار ولایتمدار علیابن موسیالرضا(ع)، لازم است پرچم خاصی تهیه شود تا در مواقع ویژه مانند اعیاد و جشنها بر سر در صحنها و بالای در ورودی ادارات آستان قدس و بنگاههای تابع، برافراشته شود.در همین اسناد آمده است که با توجه به اینکه رنگ سبز شعار بنیهاشم و ائمه اطهار میباشد، رنگ این پرچم سبز باشد و عبارات «لااله الاالله» و «محمد رسول الله» بر یک روی پرچم و «السلطان علیابن موسیالرضا» بر روی دیگر آن نگاشته شود.مطابق مکاتبات سالهای ۱۳۴۹ و ۱۳۵۰ شمسی اداره تشریفات آستان قدس رضوی وظیفه داشت پرچم آستانه را که عبارت یاد شده روی آن قلاب دوزی شده بود از ساتن یا دوشیز ابریشمی سبز رنگ در عرض ۹۰ یا ۱۱۰ سانتیمتر و طول سه متر تهیه کند
پرچم امروزی گنبد امام رضا(ع) و تاریخچه ای نزدیک 5دهه
پس از انقلاب اسلامی عبارت «لااله الا الله» که به شکل گنبد و گلدسته طراحی شده، به عنوان نشان آستان قدس رضوی در مرکز پرچم وجود دارد و در حاشیه آن نام مبارک «رضا» به تکرار با رنگ زرد، دور دوزی شده است. این پرچم همیشه بجز ایام سوگواری بر بالای گنبد طلا در اهتزاز است و فقط در ایام عزاداری محرم و شهادت ائمه اطهار، با پرچم مخمل سیاه رنگ که همان نشان و همان حاشیه، با ساتن سبز زیتونی روی آن گلدوزی شده، تعویض میشود.
پرچم مشکی در چه ایامی برافراشته است ؟
مدت زمان برافراشته بودن پرچم سیاه به جای پرچم سبز براساس تقویم شیعه است. مثلا در ایام محرم و صفر از شب اول محرم پرچم سیاه افراشته میشود و تا پایان روز سوم ربیع الاول که سومین روز شهادت امام رضا(ع) است در اهتزار است. در ایم شهادت اهل بیت (ع) هم پرچم گنبد منور در مقاطع کوتاهی مشکی و به رنگ عزا در می آید.#پرچم#گنبد
15:56 - 28 آبان 1404
