شاهکار مهندسی ساسانی در آستانه جهانیشدن
با پیشرفت عملیات مرمت، مطالعات باستانشناسی و مستندسازی فنی، پرونده ثبت جهانی دیوار تاریخی گرگان که بیش از ۲۰۰ کیلومتر در دشت گرگان امتداد دارد، توسط کارشناسان در حال تکمیل بوده و مهمترین برنامه میراثفرهنگی کشور برای ثبت جهانی است.
خبرگزاری فارس استان گلستان- دیوار بزرگ گرگان و تأسیسات وابسته، یکی از شاهکارهای مهندسی نظامی ناشناخته از دوره امپراتوری ساسانی در حوزه فرهنگی شمال شرق ایران است که بهمنظور جلوگیری از تاختوتازهای اقوام بیابانگرد آسیای مرکزی و پاسداری از مرزهای کشور و راه ابریشم و امنیت و آسایش مردم منطقه در گستره جغرافیای سیاسی گلستان با مصالح خشت و آجر احداث شده است.به گفته مسئول پایگاه ملی دیوار بزرگ گرگان، شروع ساخت دیوار بزرگ گرگان از زمان یزگرد دوم(۴۴۳_۴۵۱م) و در زمان شاه پیروز ادامه یافته و در زمان خسرو اول طی سالهای ۵۳۱ تا ۵۷۹ م به اتمام رسیده است.حمید عمرانی رکاوندی در گفتوگو با خبرنگار فارس در گرگان اظهار کرد: دیوار بزرگ گرگان به طول ۲۰۰ کیلومتر به همراه تأسیسات شامل خندق، کورههای آجرپزی، سد خاکی، کانالهای آبرسانی، ۳۸ قلعه متصل به دیوار، چهار برج نگهبانی و بیش از ۲۵ قلعه شهر بوده که بهعنوان بخشی از توانمندی نظامی امپراتوری ساسانی در مهندسی آب و ساخت استحکامات دفاعی بازدارنده به شمار میرفته است.
مسئول پایگاه ملی دیوار تاریخی گرگان، ثبت جهانی دیوار گرگان را پروژه محوری استان برشمرد و افزود: از محل اعتبارات سال گذشته، مبلغ سه میلیارد تومان برای تکمیل پایگاه اطلاعرسانی واقع در روستای قلعهجیق گمیشان تخصیصیافته که تاکنون این پروژه بیش از ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و اگر اعتبارات مصوبه سفر وزیر میراثفرهنگی تخصیص پیدا کند، این پایگاه تکمیل خواهد شد.عمرانیرکاوندی ادامه داد: کاوش در مجاور این پایگاه نیز در برنامه احیای دیوار تاریخی گرگان قرار دارد و تلاش داریم تا باززندهسازی و احیا در راستای مرمت دیوار انجام شود.به گفته وی، مطالعات باستانشناسی نیز از برنامههای مرمت و احیای دیوار تاریخی گرگان در راستای ثبت جهانی این اثر مهندسی است.
میراث ساسانی در مسیر یونسکو
دیوار بزرگ گرگان و تأسیسات وابسته به آن در ۲۹ تیرماه سال ۱۳۷۸ با شماره ۲۳۴۵ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و شایستگی لازم برای ثبت در فهرست میراث جهانی را دارد.قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی کشور خردادماه امسال در سفر به گلستان از ارسال پرونده ثبت جهانی دیوار تاریخی گرگان به یونسکو در سالهای آینده خبر داد.علی دارابی، با اشاره به انسجام ملی و پیگیریهای مسئولان استان گلستان، پرونده ثبت جهانی دیوار تاریخی گرگان را اولویت وزارت میراثفرهنگی در سالهای آینده برای ارسال به یونسکو برشمرد.به گفته وی، دیوار بزرگ گرگان که پیش از دیوار چین ساخته شده، یکی از فرصتهای بیبدیل کشور بوده که میتواند زمینهساز جذب میلیاردها دلار گردش مالی باشد.
ضرورت احیای دیوار بزرگ گرگان
دیوار تاریخی گرگان بهعنوان یکی از بزرگترین سازههای دفاعی ایران باستان، نیازمند توجه جدی و مرمت است.نماینده ولیفقیه در گلستان در دیدار با مدیران کشوری، میراثفرهنگی را عامل مهم شکلگیری هویت تاریخی مردم این خطه عنوان میکند که در صورت ساماندهی، میتواند به یک مقصد گردشگری برجسته در سطح ملی و جهانی تبدیل شود.به گفته آیتالله سید کاظم نورمفیدی، ساماندهی و احیای دیوار تاریخی گرگان میتواند زمینهساز تحولی مهم در توسعه استان باشد.
بلندترین سازه دفاعی ایران در سایه دیوار چین
دیوار تاریخی گرگان نهتنها یک میراث فیزیکی، بلکه سندی زنده از نبوغ تمدنی ایرانیان در معماری نظامی، مهندسی سازه و مدیریت منابع بوده و در پیوست تمدنی ایران با قلمروهای فرهنگی همجوار، نقش مهمی دارد.رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری کشور هم در سفرش به گلستان با اشاره به فرایند ثبت جهانی دیوار تاریخی گرگان، گفت: علاوه بر دیوار تاریخی گرگان، کاوشها و بناهای مربوط به این دیوار تاریخی مانند تپهها، دیدهبانها و دیگر بناها نیز در فهرست ثبت جهانی قرار میگیرند.محمد ابراهیم زارعی ادامه میدهد: کاوشها و بررسیهای باستانشناسی که به خواناسازی دیوار تاریخی گرگان کمک میکند جزو ثبت جهانی خواهد شد.
سنددار شدن ۱۶۴ هکتار از حریم دیوار تاریخی گرگان
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گلستان از سنددار شدن ۱۶۴ هکتار از حریم دیوار تاریخی گرگان خبر داد و گفت: این اسناد در چهار حوزه ثبتی شهرستانهای کلاله، گنبدکاووس، آققلا و گمیشان صادر شده است.
به گفته فریدون فعالی، پایگاه اطلاعرسانی دیوار بزرگ گرگان به مساحت ۹۰۰ مترمربع با الهام از الگوهای معماری دفاعی دوران ساسانی و باهدف همافزایی میان پژوهش، حفاظت، آموزش و خدمات فرهنگی در روستای قلعهجیق بزرگ شهرستان گمیشان در حال احداث است.وی، پایگاه اطلاعرسانی دیوار بزرگ گرگان را پروژهای راهبردی با رویکرد حفاظت تمدنی، توسعه متوازن گردشگری و زمینهسازی برای ثبت جهانیان میراث سترگ ایرانی در فهرست یونسکو دانست.
08:39 - 30 بهمن 1404