رقیب ایرانی دیوار چین در یک قدمی ثبت جهانی
پرونده ثبت جهانی دیوار بزرگ گرگان در آستانه سفر رئیسجمهور و با تکمیل مستندات فنی وارد فاز نهایی شده تا این شاهکار مهندسی ساسانی بهعنوان سومین میراث جهانی گلستان در کنار دیوار چین در فهرست یونسکو جاودانه شود.
خبرگزاری فارس - استان گلستان؛ دیوار بزرگ گرگان که در متون تاریخی به «مار سرخ» شهرت دارد، اکنون در کانون توجهات دیپلماتیک و فنی برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفته است.این سازه دفاعی ۲۰۰ کیلومتری که از کرانههای شرقی دریای خزر در گمیشان تا ارتفاعات گلیداغ امتداد دارد، نمادی از اوج مهندسی مدیریت منابع آب و دفاع در دوران ساسانی است.با نزدیکشدن به جشنواره اقوام و حضور سید رضا صالحی امیری برای افتتاح جشنواره اقوام در گلستان، شواهد حاکی از آن است که بررسی نهایی این پرونده یکی از محورهای کلیدی مذاکرات خواهد بود.
هویت ملی در خشتهای باستانی
اهمیت این اثر فراتر از ابعاد فیزیکی آن بوده و بهعنوان یک سند هویتی در سطح بینالمللی مطرح است. کارشناسان معتقدند که ثبت این اثر میتواند معادلات گردشگری منطقه را تغییر دهد. جبرئیل نوکنده، رئیس موزه ملی ایران، با اشاره به جایگاه استراتژیک این دیوار در تاریخ معماری دفاعی آسیا، بر ضرورت تسریع در روند ثبت آن تأکید دارد.دیوار بزرگ گرگان پس از دیوار چین و پیش از دیوار هادریان در بریتانیا، طولانیترین دیوار و سازه دفاعی باستانی آسیا و یکی از شاهکارهای مهندسی در دوره ساسانیان است؛ ثبت جهانی آن همواره آرزویی دیرینه برای گلستانیها و کشور بوده، چرا که معمولاً مهمترین مقاصد گردشگری جهان بر اساس آثار ثبتشده در یونسکو شکل میگیرند.تحقیقات مشترک میان پایگاههای میراثفرهنگی ایران و دانشگاههای ادینبورگ و دورهام بریتانیا، ضمن رد فرضیات پیشین مبنی بر انتساب دیوار به اسکندر مقدونی، ساخت آن را به قرن پنجم و ششم میلادی برای مقابله با هپتالیان نسبت داده است. این مستندات علمی اکنون شالوده اصلی پروندهای را تشکیل میدهند که قرار است به یونسکو ارسال شود.
معماری دفاعی در تراز جهانی
روند آمادهسازی پرونده این اثر تاریخی با تغییر رویکرد از اقدامات صرفاً پژوهشی به عملیات فنی و میدانی دقیق، شتاب بیشتری گرفته است؛ حمید عمرانیرکاوندی، معاون میراثفرهنگی گلستان، از آغاز فصل جدیدی از مطالعات برای تطبیق وضعیت موجود دیوار با استانداردهای سختگیرانه یونسکو خبر میدهد که شامل نقشهبرداریهای پیشرفته است.همچنین روند بازنویسی و تکمیل پرونده ثبت جهانی دیوار بزرگ گرگان بر پایه معیارهای یونسکو در حال پیگیری است؛ تصویربرداری هوایی برای تهیه نقشههای رقومی، تعیین عرصه و پیشنهاد حریم و همچنین بررسیهای ژئوفیزیکی در دستور کار است تا مستندات پرونده بادقت بیشتری تکمیل شود.
احیای تاریخ برای توسعه اقتصادی
نگاه مدیریتی حاکم بر این پروژه، پیوندزدن میراث تاریخی با اقتصاد پویا و هویت ملی است؛ فریدون فعالی، مدیرکل میراثفرهنگی گلستان، با اشاره به تخصیص منابع مالی قابلتوجه برای احیای قلعههای وابسته به دیوار، این پروژه را محرکی برای توسعه پایدار استان و جذب سرمایههای خارجی میداند. به گفته وی دیوار گرگان نه فقط یک بنای تاریخی بلکه نماد هویت ملی ماست.
دیوار بزرگ گرگان با نامهایی مانند مار سرخ شناخته میشود و با دارابودن ۳۸ قلعه و سامانههای مهندسیشده آبرسانی، ثبت جهانی آن میتواند ایران را به یکی از قطبهای اصلی گردشگری جهان تبدیل کند.سید رضا صالحی امیری، وزیر میراثفرهنگی نیز پیشتر این دیوار را عاملی برای «ایجاد گردش مالی چندمیلیارددلاری» توصیف کرده بود که نشاندهنده ظرفیت بالای اقتصادی این اثر در صورت ثبت جهانی است.
گفتنی است پیشازاین، استان گلستان دو اثر جهانی برج گنبد قابوس و جنگلهای هیرکانی را ثبت جهانی کرده است و گلستانیها امید دارند تا سومین میراث گرانبهای آنها نیز ثبت جهانی شود.
17:48 - 23 آذر 1404