خانه عنکبوت
موشکها اپل و اینتل را از اسرائیل فراری میدهد
شرکتهای فناوری که روزی اسرائیل را بهشت سرمایهگذاری خود میدانستند اکنون در نشستهای محرمانه به مقامات تلآویو هشدار میدهند با وضعیت اقتصاد این رژیم در سایه جنگ، سرمایهگذاری در اسرائیل را متوقف میکنند.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ در تازهترین نشانه از بحران عمیق اقتصادی اسرائیل در سایه جنگ چند جبههای رسانههای صهیونیستی از نشست محرمانه شرکتهای بزرگ فناوری جهانی با مسئولان خزانهداری اسرائیل خبر میدهند. شرکتهایی مثل اپل، اینتل و مایکروسافت تهدید کردهاند اگر ارزش شیکل (پول اسرائیل) پایین نیاید، استخدام نیروی کار در اسرائیل را متوقف میکنند.اما ماجرا چیست و چرا شرکتهای خارجی به دنبال فرار از اسرائیل هستند؟. شرکتهای بینالمللی معمولاً درآمدشان را به دلار دریافت میکنند اما هزینههایشان (مثل حقوق کارمندان) را به پول محلی اسرائیل یعنی شیکل پرداخت میکنند. وقتی ارزش شیکل بالا میرود، این شرکتها مجبور میشوند دلار بیشتری خرج کنند تا همان حقوق را به کارمند بدهند. به عبارت سادهتر، هزینه کار در اسرائیل برای آنها گرانتر میشود.بر اساس گزارش روزنامه «گلوبز»، از سال ۲۰۲۱ تاکنون، به دلیل افزایش ارزش شیکل، هزینه حقوق کارمندان شرکتهای فناوری در اسرائیل حدود ۳۰ درصد بالا رفته است. حالا شرکتها هشدار دادهاند اگر این روند ادامه پیدا کند، هزینه نیروی کار در اسرائیل از سیلیکونولی (قلب فناوری جهان در آمریکا) هم بیشتر میشود. این یعنی دیگر منطقی ندارد در اسرائیل سرمایهگذاری کنند.
افزایش تصنعی ارزش شیکل؛ حبابی که میترکد
نکته مهمی که باید به آن توجه کرد، «تصنعی» بودن این افزایش ارزش است. در شرایط عادی، جنگ و تنشهای نظامی باعث تضعیف پول یک کشور میشود. اما اسرائیل برای جلوگیری از فرار سرمایه و کنترل تورم، دست به دامان ابزارهای غیرعادی زده است: افزایش نرخ بهره بانکی، دخالت بانک مرکزی در بازار ارز و جذب سرمایههای خارجی با وعده سود بالا.این سیاستها اگرچه به طور موقت ارزش شیکل را بالا نگه داشته، اما پایه و اساس اقتصادی ندارد و یک حباب خطرناک است. شرکتهای بینالمللی به خوبی میدانند که این وضعیت پایدار نیست و هزینههای سنگینی به آنها تحمیل میکند. به همین دلیل است که تهدید به توقف استخدام و حتی خروج تدریجی از اسرائیل را مطرح کردهاند.
جنگ غزه و تنش با ایران، آتش زیر خاکستر اقتصاد اسرائیل
این بحران اقتصادی در حالی رخ میدهد که اسرائیل از هفت جبهه درگیر جنگ است. جنگ فرسایشی در غزه، تنشهای بیسابقه با حزب الله در لبنان، و اخیراً افزایش تنش مستقیم با ایران، اقتصاد تلآویو را به شدت تحت فشار قرار داده است. شرکتهای خارجی امنیت سرمایهگذاری خود را در خطر میبینند و نیروهای متخصص به دنبال فرصتهای شغلی در کشورهای دیگر هستند.مقام ارشد شرکتهای فناوری در نشست محرمانه به مسئولان اسرائیلی صریحاً گفته است: «اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، استخدام نیروی کار در اسرائیل را کاملاً متوقف میکنیم.»
راهکارهای پیشنهادی؛ از معافیت مالیاتی تا پرداخت مالیات به دلار
در این نشست، شرکتها راهکارهایی مثل کاهش حق بیمه کارفرمایان، ارائه مزایای مالیاتی جدید به کارمندان و اجازه پرداخت مالیات به دلار (به جای شیکل) را مطرح کردهاند. نکته جالب اینکه این بار برخلاف جلسات قبلی، وزارت دارایی اسرائیل با ایده پرداخت مالیات به دلار مخالفت نکرده و به نوعی عقبنشینی کرده است.این یعنی دولت اسرائیل برای جلوگیری از فرار شرکتهای بینالمللی، حاضر است برخی قوانین مالی خود را بشکند و امتیازهای ویژه بدهد. اما سؤال اصلی اینجاست: آیا این امتیازها برای حفظ شرکتها کافی است؟ و مهمتر اینکه، فشار جنگ و تنشهای منطقهای تا کی اجازه خواهد داد اسرائیل این حباب اقتصادی را حفظ کند؟
اقتصاد اسرائیل در تله تحریمهای خودساخته
افزایش ارزش شیکل برخلاف قواعد طبیعی اقتصاد، یک پیروزی موقتی و تصنعی است که به اذعان رسانههای عبری ریشه در حملات موشکی از چند جبهه علیه اسرائیل دارد. شرکتهای بینالمللی به خوبی میدانند که این حباب روزی میترکد و هزینه ماندن در اسرائیل را بالا میبرند. تهدید به توقف استخدام، اولین زنگ خطر جدی برای فرار سرمایه و فرار مغزها از اسرائیل است. در شرایطی که جنگ به پایان نمیرسد و موشکها کماکان به سمت اسرائیل روانه میشود اقتصاد اسرائیل بیش از هر زمان دیگری در دهههای اخیر شکننده و آسیبپذیر است.نقش فناوری در اقتصاد اسرائیل نه یک بخش، بلکه ستون فقرات آن است. بخش فناوری پیشرفته (هایتک) حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از تولید ناخالص داخلی اسرائیل، بیش از نیمی از صادرات غیرنظامی (حدود ۵۰ تا ۵۵ میلیارد دلار سالانه) و یک سوم کل درآمدهای مالیاتی این رژیم را تأمین میکند. اما مهمتر از همه، حضور شرکتهای خارجی غولپیکر فناوری مانند اپل، اینتل، مایکروسافت، گوگل و متا است. این شرکتها نه تنها مراکز تحقیق و توسعه (R&D) خود را در اسرائیل مستقر کردهاند، بلکه کارفرمای اصلی دهها هزار مهندس و متخصص اسرائیلی هستند. این شرکتها با حقوقهای دلاری خود، بخش عظیمی از تقاضای داخلی را میگردانند و با مالیاتهای سنگینی که میپردازند، بودجه دولت اسرائیل را تأمین میکنند.به همین دلیل، تهدید این شرکتها به توقف استخدام یا خروج تدریجی به معنای فرار فرار میلیاردها دلار سرمایه، فرار نخبگان و در نهایت فروپاشی یکی از معدود مزیتهای رقابتی اسرائیل در جهان است.#اپل_اسرائیل#فناوری_اسرائیل#اقتصاد_اسرائیل
15:29 - 9 ژوئن 2026